Küçük bir ülkede ithalata rakip malı üreten tek bir yerli firmanın (monopol) bulunduğu varsayılmaktadır. Hükümetin, ithalat miktarını belirli bir düzeyde sınırlandırmak için 'ithalat kotası' veya aynı ithalat sonucunu doğuracak bir 'eş değer gümrük tarifesi' uygulama seçenekleri bulunmaktadır. Bu iki politika aracının yerli fiyat ve üretim üzerindeki etkileri karşılaştırıldığında, aşağıdakilerden hangisi gerçekleşir?
- İthalat kotası durumunda yerli fiyat, eş değer tarifeye göre daha yüksek; yerli üretim ise daha düşük seviyede oluşur.Cevap
- BTam rekabet varsayımı altında olduğu gibi, monopol durumunda da kota ve tarife yerli fiyat ve üretim üzerinde tamamen özdeş etkiler yaratır.
- Cİthalat kotası, yerli monopolcünün piyasa gücünü sınırlayarak yerli fiyatın dünya fiyatı seviyesine gerilemesini sağlar.
- DEş değer tarife uygulaması, yerli üretimi kota uygulamasına göre daha fazla düşürerek ithalatı teşvik eder.
- EHer iki uygulama da yerli monopolcüyü marjinal maliyetini dünya fiyatına eşitlemeye zorlayarak refah kaybını aynı oranda artırır.
Cevap
İthalat kotası durumunda yerli fiyatın eş değer tarifeye göre daha yüksek, yerli üretimin ise daha düşük gerçekleşmesi beklenir.
Monopol piyasasında uygulanan bir gümrük tarifesi, yerli firma için yatay bir arz eğrisi (ve dolayısıyla yatay bir eğrisi) oluşturarak firmayı tam rekabetçi bir firma gibi fiyatı veri almaya zorlar. Ancak ithalat kotası, yabancı arzı sabit bir miktarda dondurduğu için monopolcü toplam talebin kotalı kısmını düşer ve geriye kalan negatif eğimli talep eğrisi (artık talep) üzerinde monopolistik gücünü kullanmaya devam eder. Bu da kotanın tarifeye göre daha yüksek bir fiyata ve daha düşük bir yerli üretime yol açmasına neden olur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Tarife ve Kotanın Eş Değerliğinin Monopol Durumunda Bozulması (Bhagwati Analizi)
İpuçları
1
Gümrük tarifesinin yerli firma için fiyatı nasıl bir 'tavan fiyat' gibi sabitlediğini düşünün.
2
Kotanın, toplam talebin bir kısmını yabancı rakiplerden alıp yerli firmaya 'artık bir talep' bıraktığını göz önünde bulundurun.
3
Monopolcünün negatif eğimli bir talep eğrisiyle karşılaştığında yerine dengesine yöneldiğini hatırlayın.
Daha Fazla Pratik
İthalat kotasının yerli bir monopolcü yerine yabancı bir monopolcü (ihracatçı) tarafından kullanıldığı 'rant aktarımı' senaryolarını inceleyebilirsiniz.
Alternatif Yöntem
Grafiksel analizde, tarife durumunda talep eğrisinin seviyesinde yataylaştığını, kota durumunda ise talep eğrisinin sadece sola kaydığını (paralel olarak kadar) hayal ederek dengeleri karşılaştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s