Examkin

Soru

Zorluk: OrtaEnflasyon Türleri ve Nedenleri (Talep ve Maliyet Enflasyonu)

Makroekonomik analizde enflasyon, ortaya çıkış nedenlerine bağlı olarak genellikle 'talep enflasyonu' ve 'maliyet enflasyonu' şeklinde iki kategoride incelenmektedir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi maliyet (arz yönlü) enflasyonuna yol açan temel nedenlerden biri değildir?

  1. A
    Üretim sürecinde yaygın olarak kullanılan ham madde ve enerji kaynaklarının fiyatlarında yaşanan ani artışlar
  2. B
    Sendikal baskılar sonucunda nominal ücretlerin, emek verimliliğindeki artıştan daha hızlı bir oranda yükselmesi
  3. Merkez bankasının para arzını ekonomik büyüme hızının üzerinde bir oranla genişletici yönde artırmasıCevap
  4. D
    İşletmeler üzerindeki dolaylı vergi yükünün (KDV, ÖTV vb.) artırılması ve bu artışın mal fiyatlarına yansıtılması
  5. E
    Ulusal paranın değer kaybetmesi neticesinde ithal edilen yatırım malları ve ara malı maliyetlerinin yükselmesi

Cevap

Merkez bankasının para arzını ekonomik büyüme hızının üzerinde artırması, toplam talep artışına yol açtığı için bir talep enflasyonu nedenidir.
Doğru cevap olan ifade, para politikasının genişletilmesi sonucunda ekonomideki toplam harcamaların artmasını tanımlamaktadır. Para arzının reel hasıladan daha hızlı artması, bireylerin ve firmaların elindeki likiditeyi artırarak mal ve hizmetlere olan talebin üretim kapasitesini aşmasına neden olur. Bu durum ADAD eğrisini sağa kaydırarak fiyatların yükselmesine yol açan 'talep enflasyonu'dur. Diğer seçeneklerde yer alan girdi maliyetleri, ücretler, vergiler ve döviz kuru etkisi ise doğrudan SRASSRAS eğrisini sola kaydıran maliyet unsurlarıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Enflasyon türlerini tanımla.
Talep enflasyonu toplam talep (ADAD) eğrisinin sağa kaymasıyla, maliyet enflasyonu ise kısa dönem toplam arz (SRASSRAS) eğrisinin sola kaymasıyla oluşur.
Sorunun kökünde maliyet enflasyonu olmayan seçeneği bulmak için hangi faktörün arzı (ASAS) değil talebi (ADAD) etkilediğini belirlemek gerekir.
2
Seçeneklerdeki faktörlerin ekonomik etkilerini analiz et.
Ham madde fiyatları, ücretler, dolaylı vergiler ve ithalat maliyetleri üretim maliyetlerini etkileyen arz yönlü değişkenlerdir. Para arzı ise harcamalar kanalıyla talebi etkiler.
Maliyet enflasyonu 'arz şokları' ile, talep enflasyonu 'talep şokları' ile ilişkilidir.
3
Para arzı artışının etkisini değerlendir.
Para arzı artışı faiz oranlarını düşürerek tüketim ve yatırım harcamalarını (toplam talebi) artırır.
Para arzı artışı doğrudan ADAD eğrisini sağa kaydırdığı için bir talep enflasyonu nedenidir.

Anahtar Kavram

Talep ve Maliyet Enflasyonu Ayrımı

İpuçları

1
Hangi faktörün toplam talebi (ADAD), hangisinin kısa dönem toplam arzı (SRASSRAS) etkilediğine odaklanın.
2
Maliyet enflasyonu 'üreticinin' katlandığı maliyet artışlarıyla, talep enflasyonu ise 'tüketicinin' harcama isteğinin artmasıyla ilgilidir.
3
Para arzındaki artış, tüketicilerin ve yatırımcıların harcama gücünü artırarak toplam talebi yukarı çeker; bu durum maliyet artışından bağımsızdır.

Daha Fazla Pratik

Stagflasyonun neden sadece maliyet enflasyonu durumunda ortaya çıktığını AD-AS grafikleri üzerinden analiz edebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

AD-AS modeli üzerinde düşünün: Hangi şok eğriyi sağa (talep artışı) hangisi sola (arz azalışı) kaydırır? Soruda istenen, 'AS'yi sola kaydırmayan' seçeneği bulmaktır.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Enflasyon Türleri ve Nedenleri (Talep ve Maliyet Enflasyonu)

Bu konudan daha fazla soru