Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorMerkez Bankasının Fonksiyonları

Merkez bankalarının modern ekonomi yönetimindeki en kritik rollerinden biri olan "bankaların bankası" olma fonksiyonu, finansal sistemde likidite sıkışıklığı yaşandığında devreye giren "nihai kredi mercii" (lender of last resort) işlevini de kapsamaktadır. Bu işlevin yürütülme prensipleri ile Merkez Bankasının (TCMB) yasal yetki ve sınırları dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Nihai kredi mercii fonksiyonu; geçici likidite sorunu yaşayan ancak ödeme gücü (solvency) bulunan bankalara, yüksek kalitede teminatlar karşılığında ve piyasa faiz oranlarının üzerinde bir maliyetle fon sağlanmasını temel alır.Cevap
  2. B
    Merkez bankası, finansal piyasalardaki maliyetleri düşürmek amacıyla, nihai kredi desteğini bankalara piyasa faiz oranlarının altında bir oranla ve herhangi bir teminat şartı aramaksızın sunar.
  3. C
    Tasarruf mevduatlarını sigorta altına alarak bankacılık sistemine olan güveni korumak ve olası bir banka tasfiyesinde mudi ödemelerini gerçekleştirmek, Merkez Bankasının bu fonksiyonu altındaki asli görevidir.
  4. D
    Devletin bankerliği rolü kapsamında Merkez Bankası, emisyon yetkisini kullanarak kamu bütçe açıklarını finanse etmek amacıyla Hazine tarafından ihraç edilen borçlanma senetlerini birincil piyasadan doğrudan satın alır.
  5. E
    Bireysel ve kurumsal müşterilerden mevduat kabul ederek bu kaynakları doğrudan reel sektör firmalarına ihtiyaç kredisi olarak kullandırmak, Merkez Bankasının 'bankaların bankası' rolünün bir parçasıdır.

Cevap

Nihai kredi mercii fonksiyonu kapsamında, merkez bankasının sadece ödeme gücü olan (solvent) ancak geçici likidite sıkışıklığı yaşayan bankalara, kaliteli teminatlar karşılığında ve piyasa faizinin üzerinde bir oranla destek sağlaması gerektiğini belirten ifade doğrudur.
Modern merkez bankacılığında nihai kredi mercii fonksiyonu, sistemik riski önlerken ahlaki tehlikeyi (bankaların riskli davranıp MB'ye güvenmesi) engellemek için tasarlanmıştır. Bu nedenle destek, piyasa faizinin üzerinde (penalty rate) ve sadece teminat karşılığında verilir. Ayrıca kurumun sadece likidite sorunu olması, yani varlıklarının borçlarından fazla olması (solvency) şarttır.

Adım Adım Çözüm

1
Fonksiyonun Teorik Çerçevesini Belirleme
Nihai kredi mercii kavramı, finansal kriz anlarında bankaların nakit talebini karşılayan otoriteyi ifade eder.
Bu rolün 'Bagehot Kuralı' olarak bilinen üç temel şartı (cezai faiz, iyi teminat, solvent kurum) olduğu bilinmelidir.
2
Merkez Bankası ve Hazine/Ticari Banka Ayrımını Yapma
Merkez bankası doğrudan bütçe finansmanı yapamaz (Hazine rolü değil) ve bireysel mevduat toplayamaz (Ticari banka rolü değil).
Kurumsal bağımsızlık ve piyasa disiplini için bu görevlerin keskin sınırlarla ayrılması gerekir.
3
Seçenekleri Eleme ve Karşılaştırma
Cezai faiz ve teminat şartı içeren şıkkın doğru; mevduat sigortası, birincil piyasa alımı ve bireysel kredilendirme içeren şıkların yanlış olduğu saptanır.
Yanlış seçenekler kurumsal yetki aşımı veya literatürdeki hatalı varsayımları temsil etmektedir.

Anahtar Kavram

Bagehot Kuralı ve Modern Merkez Bankacılığı Sınırları

Daha Fazla Pratik

TCMB'nin bilanço yapısı ve APİ işlemlerinin (ikincil piyasa) para arzı üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Merkez Bankasının Fonksiyonları

Bu konudan daha fazla soru