Soru

Zorluk: OrtaBaşlıca Sanayi Kolları

Türkiye ekonomisinde imalat sanayisinin yapısal özellikleri ve sektörler arası bağlantıları dikkate alındığında; hem nihai tüketim malları hem de otomotiv, tekstil ve tarım gibi pek çok farklı sanayi kolu için kritik ara malı (girdi) üretimi gerçekleştiren, üretim değeri bakımından ilk sıralarda yer almasına rağmen hammadde ve petrokimya girdileri bakımından yüksek oranda dışa bağımlı olan sanayi kolu aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Gıda ürünlerinin imalatı
  2. B
    Tekstil ürünlerinin imalatı
  3. Kimyasalların ve kimyasal ürünlerin imalatıCevap
  4. D
    Ana metal sanayisi
  5. E
    Mobilya imalatı

Cevap

Kimyasalların ve kimyasal ürünlerin imalatı sektörü, Türkiye imalat sanayisinde hammadde dışa bağımlılığı en yüksek ve diğer sektörlere en çok girdi sağlayan koldur.
Kimya sektörü, Türkiye ekonomisinin en stratejik sanayi kollarından biridir. Sektör; tarım için gübre, tekstil için boya ve iplik, otomotiv için plastik ve kauçuk, inşaat için ise izolasyon ve boru gibi ürünler üreterek ekonominin bütününe yayılmış bir girdi sağlar. Ancak Türkiye'de petrokimya tesislerinin kapasitesinin yetersiz olması, ham petrol ve hammadde ihtiyacının yaklaşık %80-%90 oranında ithalatla karşılanmasına neden olur. Bu durum, sektörün üretim değeri artarken dış ticaret açığının da büyümesine yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Sektörler arası girdi-çıktı ilişkilerini değerlendirme.
Belirtilen sektörün tekstil, otomotiv, inşaat ve tarım gibi çok sayıda sektöre girdi sağladığı tespit edilir.
Soruda geçen 'diğer sanayi kolları için kritik ara malı üretimi' ifadesi, sektörün lokomotif ve besleyici rolüne işaret eder.
2
Hammadde ve dış ticaret yapısını analiz etme.
Petrokimya ve enerji yoğun üretimin, hammadde ithalatını zorunlu kıldığı belirlenir.
Türkiye'de kimya sektörü, üretim değeri bakımından otomotiv ile yarışırken ithalat bağımlılığı nedeniyle dış ticaret dengesinde belirleyici bir yere sahiptir.
3
Tanımlanan özelliklerin sanayi kollarıyla eşleştirilmesi.
Kimyasalların ve kimyasal ürünlerin imalatı sektörünün (NACE 20) tanıma tam uyduğu görülür.
Gıda yerli hammaddeye, tekstil daha çok nihai tüketime odaklanmıştır; ana metal ise belirli bir hammaddeye (cevher/hurda) odaklıdır.

Anahtar Kavram

İmalat Sanayisinde Sektörel Bağlantılar ve İthalat Bağımlılığı
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla