Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorFonksiyonel ve Kişisel Gelir Dağılımı

Gelir dağılımı teorisinde, 'birincil dağılım' (fonksiyonel) ile 'ikincil dağılım' (kişisel/harcanabilir) arasındaki farkı yaratan kurumsal ve mali mekanizmalar, kalkınma politikalarının etkinliğini belirleyen kritik unsurlardır.

Buna göre, bir ekonomide fonksiyonel gelir dağılımında emeğin payı (W/YW/Y) sabit kalırken veya artarken, kişisel gelir dağılımında eşitsizliğin artması (Gini katsayısının yükselmesi) aşağıdakilerden hangisi ile en güçlü şekilde açıklanabilir?

  1. Üretim faktörlerinin mülkiyet yapısındaki eşitsizlik (sermayenin belirli ellerde yoğunlaşması) ve kamu maliyesinin doğrudan vergiler ile sosyal transferler aracılığıyla gerçekleştirdiği 'yeniden dağıtım' mekanizmalarının yetersiz kalması.Cevap
  2. B
    Ekonomideki sermaye-hasıla katsayısının sabit kalması ve faktör ikame esnekliğinin birden büyük olması nedeniyle, teknolojik ilerlemenin fonksiyonel payları kurumsal olarak anlamsız kılması.
  3. C
    Fonksiyonel dağılımın hanehalklarını gelir seviyelerine göre en düşükten en yükseğe doğru sıralayarak analiz etmesi, ancak bu sürecin mülkiyet verilerini içermemesi.
  4. D
    Kuznets'in ters-U hipotezine göre, kalkınma sürecinin başında fonksiyonel gelir dağılımının kişisel dağılımdan bağımsız olarak kendiliğinden mutlak eşitlik doğrusuna yaklaşması.
  5. E
    Lorenz eğrisinin mutlak eşitlik doğrusundan uzaklaşması durumunda, kamu kesimi transfer ödemelerinin fonksiyonel dağılım içerisinde emeğin payını zorunlu olarak artırması.

Cevap

Üretim faktörlerinin mülkiyet yapısındaki eşitsizlik (sermayenin belirli ellerde yoğunlaşması) ve kamu maliyesinin yeniden dağıtım mekanizmalarının yetersiz kalması, fonksiyonel paylar iyileşse bile kişisel gelir eşitsizliğini artırabilir.
Doğru yanıt olan mülkiyet yapısı ve yeniden dağıtım mekanizmalarına vurgu yapan ifade, fonksiyonel dağılım ile kişisel dağılım arasındaki yapısal köprüyü doğru kurmaktadır. Fonksiyonel dağılım 'üretim' aşamasındaki bölüşümü yansıtırken, mülkiyet yapısı bu gelirin hangi bireylere akacağını, kamu maliyesi ise bu gelirin ne kadarının bireyde kalacağını (harcanabilir gelir) belirler. Bu nedenle, emek payı sabit kalsa bile mülkiyetin daha da yoğunlaşması veya devletin transferleri azaltması kişisel eşitsizliği (Gini katsayısını) artırır.

Adım Adım Çözüm

1
Fonksiyonel ve kişisel dağılım ayrımını yapınız.
Fonksiyonel dağılım gelirin üretim faktörleri (emek, sermaye vb.) arasındaki bölüşümüdür. Kişisel dağılım ise gelirin bireyler arasındaki bölüşümüdür.
Soruda sorulan 'farkı yaratan mekanizma' bu iki kavramın arasındaki geçiş köprüsüyle ilgilidir.
2
Mülkiyet yapısının etkisini analiz ediniz.
Sermaye mülkiyeti toplumun çok küçük bir kesiminde (örneğin %1) toplanmışsa, sermayenin toplam gelirden aldığı pay (fonksiyonel) yüksek olduğunda kişisel dağılım otomatik olarak bozulur.
Faktör gelirleri (kâr, faiz, rant), o faktöre sahip olan bireylere akar; dolayısıyla mülkiyet yoğunlaşması kişisel eşitsizliğin ana kaynağıdır.
3
Kamu maliyesinin (yeniden dağıtım) rolünü değerlendiriniz.
Devlet, artan oranlı vergiler ve sosyal transferler yoluyla 'birincil' geliri 'harcanabilir' gelire dönüştürür.
Eğer bu mekanizmalar zayıfsa, piyasada oluşan faktör payları doğrudan kişisel dağılıma yansır ve eşitsizlik kalıcı olur.
4
Çelişkiyi çözümleyiniz (Emek payı artarken neden eşitsizlik artar?).
Emek payı artsa dahi, eğer emek geliri kendi içinde çok adaletsiz dağılıyorsa (yüksek vasıf vs düşük vasıf) veya sermaye geliri daha da hızlı yoğunlaşıyorsa ve devlet transferleri azaltmışsa, Gini katsayısı yükselir.
Kişisel dağılım, fonksiyonel dağılımın mülkiyet filtresinden ve kamu maliyesi süzgecinden geçirilmiş halidir.

Anahtar Kavram

Gelir Dağılımında Kurumsal ve Mali Filtreler (Mülkiyet ve Yeniden Dağıtım)

İpuçları

1
Gelirin 'üretim faktörlerine' dağılması ile 'insanlara' dağılması arasındaki farkı düşünün; aynı sermaye geliri tek bir kişiye mi yoksa bin kişiye mi gidiyor?
2
Birincil gelir (piyasa geliri) ile ikincil gelir (harcanabilir gelir) arasındaki farkı yaratan devlet müdahalelerini (vergi ve transferler) hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Kamu harcamalarının ve transfer ödemelerinin Gini katsayısı üzerindeki etkilerini inceleyen 'Lump-sum' vergiler ile 'Artan Oranlı' vergilerin farklarını analiz eden soruları çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Fonksiyonel ve Kişisel Gelir Dağılımı

Bu konudan daha fazla soru