Soru

Zorluk: ZorAdam Smith ve Doğal Düzen

Adam Smith, "Ulusların Zenginliği" (TheThe WealthWealth ofof NationsNations) adlı eserinde, bir devlet adamının veya yasa koyucunun, özel kişilere sermayelerini hangi iş kollarında kullanmaları gerektiğini dikte etmeye çalışmasını "hiçbir yerde güvenle kullanılamayacak, oldukça tehlikeli ve gereksiz bir yetki" olarak tanımlar.

Smith'in "doğal özgürlük sistemi" (systemsystem ofof naturalnatural libertyliberty) çerçevesinde savunduğu bu görüşün temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Bireylerin, kendi yerel koşullarını ve çıkarlarını gözeterek sermaye kullanımı konusunda merkezi bir otoriteden çok daha isabetli kararlar verebilecek bilgi ve motivasyona sahip olmalarıCevap
  2. B
    Tarımsal üretimin doğanın verimliliği sayesinde yarattığı "net hasıla" miktarının, devletin yanlış müdahaleleriyle azalma riskinin bulunması
  3. C
    Devletin dış ticarete müdahale ederek değerli maden biriktirmeye çalışmasının, paranın miktar teorisi gereği fiyatları artırarak ihracatı zorlaştırması
  4. D
    Sermayenin verimli topraklardan az verimli topraklara kayması sonucu oluşacak diferansiyel rantın, toplumsal sınıflar arasında adaletsiz bir gelir dağılımı yaratması
  5. E
    Piyasadaki efektif talep yetersizliğinin, devletin sermaye yönlendirmesiyle bile aşılamayacak yapısal bir durgunluğa neden olması

Cevap

Bireylerin, kendi yerel koşullarını ve çıkarlarını gözeterek sermaye kullanımı konusunda merkezi bir otoriteden çok daha isabetli kararlar verebilecek bilgi ve motivasyona sahip olmalarıdır.
Adam Smith'e göre iktisadi birimler, kendi yerel koşullarını, risklerini ve kâr imkanlarını merkezi bir bürokratik yapıdan çok daha iyi analiz edebilirler. Bireylerin kendi çıkarları doğrultusunda en yüksek kârı arama çabası, 'görünmez el' aracılığıyla sermayenin toplum için en değerli alanlara akmasını sağlar. Devletin bu sürece müdahale etmesi, piyasadaki doğal bilgi akışını bozar ve kaynakların verimsiz kullanılmasına neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
Adam Smith'in 'Görünmez El' metaforunu ve bireysel çıkar ile toplumsal refah arasındaki ilişkiyi analiz etme.
Bireylerin kendi çıkarlarını maksimize etme çabasının, istemli olmasa da toplumsal refahı artırdığı sonucuna ulaşılır.
Smith'in sisteminde bireysel özgürlüğün toplumsal etkinliğin motoru olduğunu anlamak için gereklidir.
2
Devletin iktisadi hayata müdahalesine yönelik Smith'in 'bilgi' temelli eleştirisini değerlendirme.
Merkezi bir planlamacının veya devlet adamının, milyonlarca bireyin karmaşık yerel verilerini ve ihtiyaçlarını asla bir birey kadar iyi bilemeyeceği sonucuna varılır.
Sermaye tahsisinde devletin neden yetersiz kaldığını açıklayan temel mantığı belirlemek için gereklidir.
3
Seçeneklerdeki diğer iktisadi okullara ait kavramları eleme.
Net hasıla (Fizyokrasi), değerli maden biriktirme (Merkantilizm), diferansiyel rant (Ricardo) ve efektif talep (Keynes) gibi kavramların Smith'in argümanıyla uyuşmadığı görülür.
Doğru cevabı doğrulamak ve kavram kargaşasını önlemek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Görünmez El ve Bilgi Problemi

İpuçları

1
Smith'in devlete karşı çıkış nedeninin 'bilgi' ve 'etkinlik' ile ilişkisini düşünün.
2
Kimin sermayesini nereye yatıracağını bir devlet memuru mu yoksa o sermayenin sahibi mi daha iyi bilir?

Daha Fazla Pratik

Smith'in devletin müdahale etmemesi gereken alanların yanı sıra, müdahale etmesini 'zorunlu' gördüğü üç temel görevi (savunma, adalet, kamu işleri) inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla