Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) tarafından 2010 yılında tanıtılan ve toplumsal cinsiyet temelli eşitsizliklerin insani gelişme üzerindeki maliyetini ölçmeyi hedefleyen Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği Endeksi () ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- AEndeks; üreme sağlığı, yetkilendirme ve işgücü piyasası olmak üzere üç temel boyuttaki başarımları esas alır.
- BYetkilendirme boyutu, her iki cinsiyet için parlamentodaki temsil oranı ve en az ortaöğretim düzeyindeki eğitim verileriyle ölçülür.
- Üreme sağlığı boyutu; anne ölüm oranı ve toplam doğurganlık hızı göstergeleri üzerinden kadın ve erkeklerin göreli durumunu karşılaştırır.Cevap
- Ddeğeri ile arasında değişmekte olup, değerin 'e yaklaşması toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin ve dolayısıyla potansiyel gelişme kaybının arttığını gösterir.
- EEndeksin hesaplanmasında boyutlar arası eksik ikameyi yansıtmak amacıyla aritmetik ortalama yerine geometrik ortalama yöntemi tercih edilir.
Cevap
Üreme sağlığı boyutunun toplam doğurganlık hızını içermesi ve cinsiyetler arası bir karşılaştırma sunduğunu belirten ifade yanlıştır.
Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği Endeksi () bünyesindeki üreme sağlığı boyutu iki alt göstergeden oluşur: Anne ölüm oranı ve ergen doğurganlık hızı. Seçenekte belirtilen 'toplam doğurganlık hızı' bu endekste yer almaz. Ayrıca, biyolojik gerçeklikler nedeniyle bu boyutun erkek muadili bulunmadığından, bu alan kadınların mutlak dezavantajını temsil eden asimetrik bir bileşendir; kadın ve erkek başarımlarının karşılıklı kıyaslanmasına dayanmaz.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği Endeksi (GII) Göstergeleri ve Yapısı