Examkin

Soru

Zorluk: ZorEkonomik Bütünleşme Aşamaları

Ekonomik bütünleşme teorisi çerçevesinde; üye ülkelerin kendi aralarındaki ticarette gümrük vergilerini ve miktar kısıtlamalarını kaldırmalarına rağmen üçüncü ülkelere karşı bağımsız dış ticaret politikası izlemeye devam ettikleri aşamada, "ticaret sapması" (trade deflection) riskini önlemek amacıyla "menşe kuralları" (rules of origin) uygulanması teknik bir zorunluluktur. Buna karşın, bütünleşme sürecinin bir üst aşamasında üçüncü ülkelere karşı ortak dış tarifenin benimsenmesiyle birlikte bu zorunluluk ortadan kalkmaktadır.

Buna göre, menşe kurallarının uygulanmasının zorunlu olduğu ve bu zorunluluğun ortadan kalktığı bütünleşme aşamaları aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla verilmiştir?

  1. Serbest Ticaret Bölgesi - Gümrük BirliğiCevap
  2. B
    Tercihli Ticaret Anlaşmaları - Serbest Ticaret Bölgesi
  3. C
    Gümrük Birliği - Ortak Pazar
  4. D
    Ortak Pazar - İktisadi Birlik
  5. E
    Serbest Ticaret Bölgesi - Ortak Pazar

Cevap

Menşe kurallarının zorunlu olduğu aşama Serbest Ticaret Bölgesi, bu zorunluluğun ortadan kalktığı aşama ise Gümrük Birliği'dir.
Ekonomik bütünleşme aşamalarından Serbest Ticaret Bölgesi'nde, üye ülkeler kendi aralarındaki gümrükleri kaldırırken üçüncü ülkelere karşı bağımsız tarife belirlemeye devam ederler. Bu durum, dışarıdaki bir ülkenin malını en düşük gümrük uygulayan üye üzerinden birliğe sokup diğer üyelere gümrüksüz yaymasına (ticaret sapması) neden olur. Bunu önlemek için malın o bölgede üretilip üretilmediğini kanıtlayan 'menşe kuralları' zorunludur. Gümrük Birliği aşamasına geçildiğinde ise tüm üyeler üçüncü ülkelere aynı gümrüğü (ortak dış tarife) uyguladığı için ticaret sapması imkansız hale gelir ve menşe kurallarına gerek kalmaz.

Adım Adım Çözüm

1
Bütünleşme aşamalarının dış tarife özelliklerini belirle
Serbest Ticaret Bölgesi'nde (STB) her üye ülke üçüncü ülkelere farklı tarife uygular. Gümrük Birliği'nde (GB) ise ortak bir dış tarife (ODT) uygulanır.
Menşe kurallarının gerekliliği, ülkelerin dış ticaret politikalarındaki bağımsızlık derecesine bağlıdır.
2
Ticaret sapması (trade deflection) kavramını analiz et
STB'de üçüncü bir ülke, malını birliğe sokmak için en düşük tarifeyi uygulayan üyeyi seçer ve oradan diğer üyelere gümrüksüz geçirir.
Bu durum, yüksek tarife uygulayan üyelerin koruma duvarını anlamsız kılar.
3
Menşe kurallarının işlevini değerlendir
Ürünlerin birlik içinde mi üretildiği yoksa dışarıdan mı geldiğini belirleyen menşe kuralları, ticaret sapmasını engellemek için STB'de şarttır.
STB'de gümrük kontrolleri sınırda devam etmek zorundadır.
4
Gümrük Birliği'nin etkisini incele
GB'de ortak dış tarife uygulandığı için mal hangi ülkeden girerse girsin aynı vergiyi öder; ticaret sapması riski biter.
Üçüncü ülkelere karşı birlik tek bir ticaret alanı gibi hareket eder, menşe kurallarına ihtiyaç kalmaz.

Anahtar Kavram

Ekonomik Bütünleşme Aşamalarında Menşe Kuralları ve Ortak Dış Tarife İlişkisi

İpuçları

1
Hangi bütünleşme aşamasında ülkeler dışarıya karşı kendi gümrük duvarlarını korurlar?
2
Ticaret sapması (trade deflection), sadece ortak bir dış tarife olmadığında ortaya çıkan bir sorundur.
3
Menşe kuralları, malın 'pasaportu' gibidir. Ortak gümrük duvarı olan bir yerde pasaporta gerek kalmaz.

Daha Fazla Pratik

Gümrük birliği aşamasında ortaya çıkan 'ticaret yaratıcı' ve 'ticaret saptırıcı' etkilerin refah üzerindeki sonuçlarını inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Bütünleşme aşamalarını kümülatif özellikler tablosu üzerinden değerlendirin: STB (İç gümrük yok) < GB (İç gümrük yok + Ortak Dış Tarife). Ortak Dış Tarife'nin (ODT) başladığı yer, menşe kuralı ihtiyacının bittiği yerdir.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Ekonomik Bütünleşme Aşamaları

Bu konudan daha fazla soru