Examkin

Soru

Zorluk: ZorEnerji Sektörü

Türkiye ekonomisinde enerji sektörü, sanayi üretiminin temel girdisi olması ve dış ticaret dengesi üzerindeki ağırlığı nedeniyle stratejik bir öneme sahiptir. 20252025 yılı sonu gerçekleşmeleri ve 20262026 yılı öngörüleri ışığında, Türkiye'nin elektrik enerjisi üretim sepeti ve bu yapının makroekonomik etkilerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Yenilenebilir enerji kaynaklarının (HES, rüzgar, güneş vb.) toplam elektrik üretimindeki payı %45 bandını aşmış olsa da, baz yük ihtiyacını karşılayan ithal kömür ve doğal gaz kullanımı, enerji ithalat faturasının cari işlemler açığı üzerindeki baskısını sürdürmektedir.Cevap
  2. B
    Türkiye'nin toplam elektrik üretiminde en yüksek paya sahip üç kaynak sırasıyla; rüzgar enerjisi, güneş enerjisi ve hidroelektrik santralleridir.
  3. C
    Birincil enerji tüketimi içerisinde en yüksek paya sahip olan kaynak nükleer enerji iken, elektrik üretiminde yerli linyit kullanımı doğal gazı geride bırakarak birinci sıraya yerleşmiştir.
  4. D
    Enerji ithalatının cari işlemler dengesi üzerindeki olumsuz etkisi, yerli üretim hamlesi sayesinde tamamen ortadan kalkmış ve merkezi yönetim bütçesinin sürekli fazla vermesini sağlamıştır.
  5. E
    Elektrik üretiminde fosil yakıtların payı %10'un altına gerilemiş olup, enerji yoğunluğu endeksindeki düşüş sayesinde Türkiye net enerji ihracatçısı konumuna gelmiştir.

Cevap

Yenilenebilir enerjinin payının artmasına rağmen fosil yakıt ithalatının cari açık üzerindeki baskısının devam ettiği ifadesi doğrudur.
Türkiye ekonomisinde yenilenebilir enerji yatırımları hızla artarak üretimdeki payını yükseltmiştir. Ancak sanayinin ve konutların kesintisiz enerji ihtiyacını (baz yük) karşılamak için kullanılan ithal kömür ve doğal gazın toplam üretimdeki ağırlığı hala yüksektir. Bu durum, döviz çıkışına neden olarak cari işlemler açığı üzerindeki temel baskı unsuru olma özelliğini korumaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Elektrik üretim sepetini analiz et.
2020'li yılların ortasında Türkiye'de elektrik üretiminin yaklaşık %40-50'si yenilenebilir kaynaklardan, geri kalanı ise büyük oranda kömür ve doğal gazdan sağlanmaktadır.
Mevcut enerji karmasını belirlemek için gereklidir.
2
Dış ticaret ve cari açık ilişkisini değerlendir.
Türkiye'nin enerji ithalatı (özellikle doğal gaz ve ithal kömür), cari işlemler açığının en büyük kalemini oluşturmaya devam etmektedir.
Enerjinin makroekonomik etkisini anlamak için gereklidir.
3
Baz yük kavramını incele.
Güneş ve rüzgar kesintili kaynaklar olduğu için, sistemin istikrarı (baz yük) nükleer, kömür veya gaz gibi sürekli kaynaklara ihtiyaç duyar.
İthalatın neden sıfırlanamadığını açıklamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Enerji sepeti çeşitliliği ve dış ticaret dengesi ilişkisi

İpuçları

1
Türkiye'nin en büyük ithalat kalemi olan enerji, cari açığın ana nedenidir.
2
Yenilenebilir enerji kurulu gücü artsa da, sanayi için 'baz yük' sağlayan fosil yakıtlardan henüz tamamen vazgeçilememiştir.

Daha Fazla Pratik

Cari işlemler dengesi bileşenlerini ve enerji ithalatının bu bileşenler içindeki payını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Enerji Sektörü

Bu konudan daha fazla soru