Soru

Zorluk: OrtaÖdemeler Bilançosu Kalemleri (Cari, Sermaye ve Finans Hesapları)

Ödemeler Dengesi El Kitabı (BPM6BPM6) standartları çerçevesinde; Türkiye’de yerleşik bir teknoloji firmasının, mülkiyetine sahip olduğu bir yazılımın kullanım hakkını (lisansını) yurt dışındaki bir şirkete 22 yıllığına kiralaması karşılığında elde ettiği bedel, ödemeler bilançosunun hangi kalemine kaydedilmelidir?

  1. Cari İşlemler Hesabı - HizmetlerCevap
  2. B
    Sermaye Hesabı - Üretilmemiş finansal olmayan varlıkların edinimi/elden çıkarılması
  3. C
    Cari İşlemler Hesabı - Birincil Gelir
  4. D
    Cari İşlemler Hesabı - İkincil Gelir
  5. E
    Finans Hesabı - Doğrudan Yatırımlar

Cevap

Cari İşlemler Hesabı - Hizmetler
Ödemeler Dengesi El Kitabı (BPM6BPM6) uyarınca, fikri mülkiyet haklarının (yazılım lisansı, patent kullanımı, marka royalty bedeli vb.) mülkiyeti devredilmeden sadece kullanım hakkının verilmesi bir hizmet ihracıdır. Bu tür işlemler, Cari İşlemler Hesabı altındaki Hizmetler kalemine kaydedilir. Eğer yazılımın mülkiyeti (copyright/patent hakları) tamamen satılsaydı, o zaman işlem Sermaye Hesabı altındaki 'Üretilmemiş finansal olmayan varlıkların edinimi/elden çıkarılması' kalemine kaydedilirdi.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini analiz etme
Marka, patent veya yazılım gibi unsurların mülkiyetinin değil, sadece kullanım hakkının (royalty/lisans) belirli bir süreliğine devredilmesi bir hizmet sunumu niteliğindedir.
Mülkiyet devri ile kullanım hakkı devri arasındaki fark, ödemeler dengesinde farklı hesaplara kayıt yapılmasını gerektirir.
2
BPM6 standartlarına göre hesap eşleştirmesi yapma
Fikri mülkiyet haklarının kullanımı karşılığında alınan bedeller, Cari İşlemler Hesabı altındaki 'Hizmetler' dengesinde 'Fikri mülkiyet haklarının kullanımı' başlığı altında izlenir.
Hizmet ticareti Cari İşlemler Hesabı'nın bir parçasıdır ve döviz girişi yarattığı için alacak kaydedilir.

Anahtar Kavram

Ödemeler dengesinde 'kullanım hakkı' (Hizmet) ile 'mülkiyet devri' (Sermaye Hesabı) ayrımı.

Daha Fazla Pratik

Sermaye transferleri (yatırım bağışları vb.) ile cari transferlerin (ikincil gelir) ayrımını çalışmak bu konudaki karmaşıklığı gidermeye yardımcı olacaktır.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla