Harrod-Domar büyüme modelinde, ekonominin dengeli büyüme yolundan sapması durumunda tekrar dengeye dönme eğilimi göstermemesi ve dengeden uzaklaşmanın kümülatif olarak devam etmesi "bıçak sırtı dengesi" (knife-edge equilibrium) olarak adlandırılır. Bu modelde dengenin istikrarsız olmasının ve kümülatif süreçlerin ortaya çıkmasının temel iktisadi gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
- Üretim sürecinde kullanılan sermaye ve emek faktörleri arasında ikame imkânının bulunmamasıCevap
- BTeknolojik ilerlemenin modelde içsel bir değişken olarak kabul edilmesi
- CSermayenin marjinal verimliliğinin azalan olması
- DTasarruf oranının faiz oranlarına karşı tam esnek olması
- ENüfus artış hızının ekonomideki tasarruf eğilimine göre belirlenmesi
Cevap
Ekonomide üretim faktörleri (sermaye ve emek) arasında ikame imkânının bulunmaması, dengenin istikrarsız olmasının temel nedenidir.
Harrod-Domar modelinin 'bıçak sırtı' olarak adlandırılmasının temel nedeni, üretim fonksiyonunun sabit katsayılı olmasıdır. Bu durum, sermaye ve emek arasında teknik bir ikame imkânı tanımadığı için sermaye-hasıla katsayısının () esnekliğini ortadan kaldırır. Neo-klasik (Solow) modellerde faktör fiyatlarındaki değişim faktör oranlarını (ikameyi) değiştirerek ekonomiyi dengeye getirirken, Harrod-Domar'da bu mekanizma işlemez ve denge tesadüfi/istikrarsız kalır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Faktör İkamesinin Yokluğu ve Bıçak Sırtı Dengesi
İpuçları
1
Modelin üretim fonksiyonunun (Leontief) şeklini ve faktörler arasındaki esnekliği düşünün.
2
Solow modelini Harrod-Domar'dan ayıran en önemli fark, faktör oranlarının (K/L) değişip değişemeyeceğidir.
3
Dengenin istikrarsız olması, fiyatların veya miktarların sapmaları düzeltememesinden kaynaklanır; bu da teknik bir katılık olan 'ikame yokluğu' ile ilgilidir.
Daha Fazla Pratik
Solow modelinde faktör ikamesinin varlığının durağan durum (steady-state) dengesini nasıl istikrarlı kıldığını incelemek konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:1m 15s