Türkiye ekonomisinin ithalat yapısı Geniş Ekonomik Grupların Sınıflamasına (BEC) göre incelendiğinde; sanayinin üretim sürecinde kullandığı ham maddeler, enerji girdileri ve yarı mamul ürünlerin toplam ithalat içerisindeki payının tarihsel olarak baskın bir düzeyde seyrettiği görülmektedir.
Bu yapısal özellik ve mal gruplarının sınıflandırma mantığı dikkate alındığında, Türkiye'nin ithalat bileşimi hakkında yapılabilecek aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
- AHam petrol ve doğal gaz gibi enerji ithalat kalemleri 'tüketim malları' grubunda sınıflandırıldığı için hanehalkı refah seviyesi yükseldikçe bu grubun toplam ithalattaki payı artmaktadır.
- BYatırım (sermaye) malları grubu, enerji ve ham madde gibi üretim girdilerini kapsadığı için Türkiye'nin ithalat faturasında her dönemde en yüksek paya sahip mal grubudur.
- Ara malı ithalatının toplam içerisindeki payının yüksekliği, yerli üretimin ithal girdilere olan yapısal bağımlılığını ve büyüme dönemlerinde ithalatın üretimden daha hızlı artma eğilimini teyit eder.Cevap
- DTüketim malları ithalatı, Türkiye'nin 1980 sonrası dışa açılma süreciyle birlikte hem yatırım hem de ara malları ithalatının payını geride bırakarak birinci sıraya yerleşmiştir.
- Eİthal ikameci sanayileşme stratejisinden vazgeçilmesiyle birlikte, ara malları ithalatının payı azalmış ve yerini yüksek teknoloji içeren yatırım malları ithalatına bırakmıştır.
Cevap
Ara malı ithalatının toplam içerisindeki payının yüksekliğinin yerli üretimin ithal girdilere olan yapısal bağımlılığını ve büyüme dönemlerinde ithalatın üretimden daha hızlı artma eğilimini teyit ettiğini belirten değerlendirme doğrudur.
Türkiye ekonomisi yapısal olarak enerji ve sanayi ara mallarında dışa bağımlıdır. İthalat verileri incelendiğinde, ara mallarının (ham madde) toplam ithalat içerisindeki payının %75-80 arasında olması, üretimin devam edebilmesi için ithalata muhtaç olunduğunu gösterir. Bu durum, ekonomik büyüme arttıkça ithalatın da (özellikle ara malı kanalıyla) üretimden daha hızlı artmasına ve cari açığın genişlemesine neden olan temel yapısal özelliktir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Türkiye'nin İthalatında Ara Mallarının Yapısal Hakimiyeti
Tahmini Süre:1m 30s