Soru

Zorluk: OrtaArz Şoklarının Analizi ve Stagflasyon

Bir ekonomide jeopolitik gerginlikler nedeniyle sanayi üretiminde vazgeçilmez bir girdi olan nadir toprak elementlerinin tedarikinde yaşanan büyük çaplı ve ani bir kesinti, ham madde maliyetlerini hızla yukarı çekmiştir. Bu durumun kısa dönem toplam arz (SRASSRAS) üzerindeki etkisi ve ekonomide yol açacağı tablo ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. SRASSRAS eğrisi sola kayar; ekonomide stagflasyon yaşanarak fiyatlar genel düzeyi artarken reel hasıla azalır.Cevap
  2. B
    SRASSRAS eğrisi sağa kayar; ekonomide arz yanlı bir büyüme gerçekleşerek fiyatlar düşerken reel hasıla artar.
  3. C
    ADAD eğrisi sola kayar; toplam talepteki daralma nedeniyle hem fiyatlar genel düzeyi hem de reel hasıla geriler.
  4. D
    SRASSRAS eğrisi sola kayar; ancak toplam harcamaların değişmemesi nedeniyle fiyatlar artarken hasıla düzeyi sabit kalır.
  5. E
    LRASLRAS eğrisi sağa kayar; ekonominin potansiyel üretim kapasitesinde kalıcı bir verimlilik artışı meydana gelir.

Cevap

Negatif arz şoku sonucunda kısa dönem toplam arz (SRASSRAS) eğrisi sola kayar; bu durum fiyatlar genel düzeyinin yükselmesine ve reel hasılanın azalmasına (stagflasyon) yol açar.
Nadir toprak elementleri gibi stratejik girdilerin maliyetinin artması, üretim sürecini doğrudan zorlaştırarak SRASSRAS eğrisini sola kaydırır. Toplam talep sabitken arzın azalması, denge fiyat düzeyini yükseltirken (enflasyon) denge üretim düzeyini düşürür (işsizlik/durgunluk). Bu ikiz soruna stagflasyon denir.

Adım Adım Çözüm

1
Şokun türünü ve maliyet etkisini analiz etmek
Ham madde fiyatlarındaki ani artış, firmaların birim üretim maliyetlerini yükselten negatif bir arz şokudur.
Üretim sürecinde kullanılan zorunlu girdilerin maliyetinin artması, firmaların her fiyat düzeyinde daha az üretim yapmasına neden olur.
2
SRASSRAS eğrisinin yönünü belirlemek
SRASSRAS eğrisi sola (yukarı) doğru kayar.
Maliyet artışları toplam arz eğrisini dikey eksende yukarı, yatay eksende sola çeker.
3
Denge üzerindeki etkileri gözlemlemek
Yeni denge noktasında fiyatlar genel düzeyi (PP) artarken, reel hasıla (YY) azalır.
Toplam talep (ADAD) eğrisi üzerinde yukarı doğru hareket gerçekleşir; bu durum enflasyon ve durgunluğun birleşimi olan stagflasyonu doğurur.

Anahtar Kavram

Negatif Arz Şoku ve Stagflasyon Mekanizması

İpuçları

1
Maliyetlerdeki artışın üreticinin her fiyat düzeyindeki üretim isteğini nasıl etkileyeceğini düşünün.
2
Arzın sola kaydığı bir ADASAD-AS grafiği çizerseniz, yeni denge noktasında fiyat ve hasıla değişimlerini görebilirsiniz.
3
Aynı anda hem enflasyonun hem de işsizliğin/durgunluğun yaşandığı makroekonomik terimi hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Pozitif bir arz şoku (örneğin teknolojik ilerleme) durumunda ADASAD-AS dengesinin nasıl değişeceğini analiz edebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla