Soru

Zorluk: OrtaYoksulluk Endeksleri (HPI ve ÇBYE)

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDPUNDP) ve Oxford Yoksulluk ve İnsani Gelişme Girişimi (OPHIOPHI) tarafından geliştirilen Çok Boyutlu Yoksulluk Endeksi (C\cBYEÇBYE), yoksulluğu sadece gelir eksikliği olarak değil; eğitim, sağlık ve yaşam standartları boyutlarındaki eş zamanlı yoksunluklar üzerinden ölçmektedir. Endeksin metodolojisine göre her üç boyut da toplam endeks içinde eşit ağırlığa sahiptir ve bu boyutlar hanehalkı düzeyindeki çeşitli göstergelerle analiz edilmektedir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi ÇBYE'nin "Eğitim" boyutu kapsamında hanehalkı yoksunluğunu belirlemek için kullanılan göstergelerden biridir?

  1. Okulda tamamlanan yıl sayısıCevap
  2. B
    Beklenen eğitim süresi
  3. C
    Yetişkin okuryazarlık oranı
  4. D
    Ortalama eğitim süresi
  5. E
    Öğretmen başına düşen öğrenci sayısı

Cevap

Çok Boyutlu Yoksulluk Endeksi'nin (C\cBYEÇBYE) eğitim boyutunu ölçmek için kullanılan iki göstergeden biri 'okulda tamamlanan yıl sayısı' (en az bir hanehalkı üyesinin 6 yıllık eğitimi bitirmiş olması) göstergesidir.
Çok Boyutlu Yoksulluk Endeksi (C\cBYEÇBYE), eğitim boyutunda hanehalkını iki kritere göre değerlendirir: Hanehalkında en az bir kişinin 6 yıllık eğitimi tamamlamış olması (okulda tamamlanan yıl) ve okul çağındaki çocukların okula devam etmesi. Bu nedenle okulda tamamlanan yıl sayısı doğru göstergedir.

Adım Adım Çözüm

1
Endeksin boyutlarını ve gösterge sayılarını hatırla.
ÇBYE; Sağlık (2 gösterge), Eğitim (2 gösterge) ve Yaşam Standartları (6 gösterge) olmak üzere toplam 1010 göstergeden oluşur.
Soruyu çözmek için ilgili boyuta (Eğitim) ait göstergelerin kapsamını belirlemek gerekir.
2
Eğitim boyutuna ait iki özel göstergeyi tanımla.
Bu göstergeler: 1) Okulda tamamlanan yıl (hanehalkı üyelerinin eğitim seviyesi), 2) Okula devam (çocukların eğitim süreci).
ÇBYE'yi diğer endekslerden (HDI veya HPI) ayıran en temel fark, hanehalkı düzeyindeki mikro verileri kullanmasıdır.
3
Seçeneklerdeki karıştırılan kavramları ele.
Beklenen ve ortalama eğitim süreleri HDIHDI'ye, yetişkin okuryazarlığı ise HPIHPI'ye aittir.
Kavramsal karışıklığı gidermek doğru cevaba ulaşmayı sağlar.

Anahtar Kavram

Çok Boyutlu Yoksulluk Endeksi (C\cBYEÇBYE) Metodolojisi ve Gösterge Yapısı

İpuçları

1
Çok Boyutlu Yoksulluk Endeksi (C\cBYEÇBYE), makro istatistiklerden ziyade hanehalkı düzeyindeki mikro 'yoksunluklara' odaklanır.
2
Eğitim boyutunda iki temel gösterge vardır: biri çocukların okula devamı, diğeri ise ailedeki bireylerin okul bitirme durumu ile ilgilidir.
3
Seçeneklerdeki 'beklenen' ve 'ortalama' terimleri genellikle İnsani Gelişme Endeksi (HDIHDI) ile ilgilidir; ÇBYE'de ise 'tamamlanan' veya 'devam edilen' ifadeleri aranmalıdır.

Daha Fazla Pratik

ÇBYE'nin 'Sağlık' boyutundaki iki göstergeyi (beslenme ve çocuk ölümleri) HDI'nin sağlık bileşeniyle karşılaştırarak çalışınız.
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla