Thomas Robert Malthus, "Nüfus İlkeleri Üzerine Bir Deneme" adlı eserinde nüfus artışı ile gıda arzı arasındaki dengesizliğin kaçınılmaz bir sefalete yol açacağını ileri sürmüştür. Malthus bu sefaleti önlemek ya da dengelemek amacıyla "önleyici engeller" (preventive checks) ve "baskıcı engeller" (positive checks) kavramlarını geliştirmiştir.
Buna göre, Malthus’un nüfus teorisi ve bu engellerin işleyişi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- ANüfusun aritmetik diziyle, gıda maddelerinin ise geometrik diziyle arttığı varsayımı altında; teknolojik ilerlemelerin asgari geçim düzeyi tuzağından kurtulmak için yeterli bir çözüm sunduğu savunulur.
- BBaskıcı engeller (positive checks), bireylerin kendi iradeleriyle evlilikleri geciktirmeleri ve çocuk sayısını sınırlamaları yoluyla nüfus artışını gönüllü olarak kontrol altına alan ahlaki kısıtlama yöntemlerini kapsar.
- CYoksulluk Yasaları (Poor Laws) kapsamında yapılan kamusal yardımlar, gıda arzını teşvik ederek ve alt sınıfların refahını artırarak nüfus üzerindeki baskıyı uzun dönemde ortadan kaldırır.
- DÖnleyici engeller (preventive checks), nüfusun gıda arzını aştığı durumlarda doğanın verdiği bir tepki olarak ortaya çıkan ve ölüm oranlarını yükselten savaş, kıtlık ve salgın hastalık gibi unsurlardır.
- Nüfusun geometrik diziyle, gıda arzının ise aritmetik diziyle arttığı bir sistemde; bireylerin ahlaki kısıtlama gibi yöntemlerle doğum oranlarını azaltmaması durumunda, baskıcı engeller ölüm oranlarını artırarak nüfusu gıda sınırına geri çeker.Cevap
Cevap
Nüfusun geometrik, gıda arzının aritmetik diziyle arttığı bir sistemde; önleyici engellerin (ahlaki kısıtlama vb.) yetersiz kaldığı durumlarda baskıcı engellerin (savaş, kıtlık, hastalık) ölüm oranlarını artırarak nüfusu asgari geçim düzeyine geri çektiği ifadesi doğrudur.
Doğru ifade, Malthus'un teorisindeki artış oranlarını (geometrik nüfus, aritmetik gıda) ve denge mekanizmasını (önleyici engeller yetmezse baskıcı engellerin devreye girmesi) tam olarak yansıtmaktadır. Malthus'a göre insanlar ahlaki kısıtlama (moral restraint) yoluyla evlilikleri geciktirip doğum oranlarını düşürmezlerse, doğa salgın hastalıklar, savaşlar ve kıtlıklar yoluyla ölüm oranlarını artırarak nüfusu gıda arzının izin verdiği asgari geçim düzeyine zorla çekecektir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Malthusçu Nüfus Tuzağı ve Engeller