’li yıllarda geleneksel büyüme odaklı stratejilerin yoksulluğu azaltmadaki başarısızlığına bir tepki olarak geliştirilen "Temel İhtiyaçlar Yaklaşımı" (Basic Needs Approach), kalkınma literatüründe metodolojik bir paradigma değişimini temsil eder. Paul Streeten ve Mahbub ul Haq gibi iktisatçılar tarafından şekillendirilen bu yaklaşıma göre, kalkınma politikalarının kurgulanması ve uygulanmasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Kalkınma stratejisinin merkezine gelirin hanehalkları arasında yeniden dağıtılmasından ziyade, temel mal ve hizmetlerin (temiz su, sağlık, barınma vb.) kamu eliyle doğrudan sunumunu yerleştirir.Cevap
- BYoksulluğun giderilmesini piyasa mekanizmasına bırakarak, temel ihtiyaç maddelerinin arzının serbest fiyat fiyatlandırması yoluyla optimize edilmesini savunur.
- CBeşeri sermaye yatırımlarını yalnızca gelecekteki verimlilik artışını sağlayan birer üretim girdisi olarak görür ve mevcut tüketim standartlarını ikincil planda tutar.
- DEkonomik büyümenin sızıntı (trickle-down) etkisinin mutlak yoksulluğu çözmede yeterli olduğunu ancak süreci hızlandırmak için sadece parasal teşvikler gerektiğini ileri sürer.
- EGeleneksel milli gelir göstergelerini tamamen reddederek, kalkınmanın başarısını sadece bireylerin subjektif mutluluk beyanlarına dayalı endekslerle ölçer.
Cevap
Temel İhtiyaçlar Yaklaşımı, kalkınma stratejisinin odağını gelirin yeniden dağıtımından ziyade temel mal ve hizmetlerin doğrudan kamu eliyle sunumuna kaydırır.
Temel İhtiyaçlar Yaklaşımı'nın en ayırıcı özelliği, yoksulluğu sadece bir 'gelir' sorunu olarak görmeyip, belirli mal ve hizmetlerin eksikliği olarak tanımlamasıdır. Bu nedenle çözüm olarak paranın (gelirin) dağıtılmasını değil, o mal ve hizmetlerin (gıda, su, sağlık, eğitim) doğrudan yoksullara ulaştırılmasını (kamusal sunum) savunur. Bu yaklaşımda büyüme bir amaç değil, bu ihtiyaçları finanse eden bir araçtır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Doğrudan Sunum (Direct Provision) vs. Gelir Yeniden Dağıtımı
İpuçları
1
Bu yaklaşım, 'Yoksullara balık vermeyin, balık tutmayı öğretin' sözünden ziyade, 'Önce yoksulun karnını doyurun ve temiz su sağlayın ki balık tutacak gücü olsun' mantığına yakındır.
2
Yaklaşım, gelir dağılımını düzeltmekten çok, 'asgari tüketim sepeti' ve 'temel kamu hizmetleri'nin doğrudan sağlanmasına odaklanır.
3
Paul Streeten'a göre temel ihtiyaçlar yaklaşımı, piyasadan satın alınamayan (kamusal nitelikteki) hizmetlerin doğrudan arzını (Direct Provision) nakit transferlerinden daha üstün görür.
Daha Fazla Pratik
Temel İhtiyaçlar Yaklaşımı ile Amartya Sen'in Yapabilirlik (Capabilities) Yaklaşımı arasındaki benzerlik ve farkları inceleyiniz.
Tahmini Süre:3m 0s