Soru

Zorluk: OrtaTCMB'nin Kuruluşu, Görevleri ve Bağımsızlığı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Kanunu'nda 20012001 yılında yapılan değişiklikle, Banka'nın araç bağımsızlığını pekiştirmek ve bütçe açıklarının parasal genişleme yoluyla finanse edilmesini engellemek amacıyla getirilen temel düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Hazine ile kamu kurum ve kuruluşlarına avans verilmesinin ve kredi açılmasının yasaklanmasıCevap
  2. B
    Fiyat istikrarı hedefinin (enflasyon hedefi) Banka tarafından hükümetten bağımsız olarak tek taraflı belirlenmesi
  3. C
    Banka'nın anonim şirket statüsüne son verilerek doğrudan Cumhurbaşkanlığına bağlı bir kamu kuruluşuna dönüştürülmesi
  4. D
    Döviz kuru rejiminin ve TL'nin dış değerinin belirlenmesi yetkisinin münhasıran Banka Meclisi'ne devredilmesi
  5. E
    Banka başkanının (Guvernör) görev süresinin hükümetin görev süresiyle paralel hale getirilmesi

Cevap

Hazine ile kamu kurum ve kuruluşlarına avans verilmesinin ve kredi açılmasının yasaklanması
Doğru cevap olan kamu kurumlarına kredi yasağı, 2001 yılında 1211 sayılı Kanun'da yapılan değişiklikle getirilmiştir. Bu düzenleme ile TCMB'nin Hazine'ye kısa vadeli avans vermesi ve kamu kuruluşlarına kredi açması yasaklanarak, bankanın siyasi otoriteden bağımsızlığı ve fiyat istikrarı hedefi yasal güvenceye alınmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
2001 Reformunun (4651 Sayılı Kanun) kapsamını belirle
Bu reform, TCMB'ye 'araç bağımsızlığı' vermiş ve temel amacını 'fiyat istikrarı' olarak tanımlamıştır.
Bağımsızlığın yasal çerçevesini anlamak sorunun temelini oluşturur.
2
Kamu finansmanı ve bağımsızlık ilişkisini analiz et
Banka'nın kamuya kredi açması, para arzını kontrolsüz artırarak enflasyona neden olduğu için 2001'de yasaklanmıştır.
Ekonomik istikrar için bütçe açıklarının Merkez Bankası kaynaklarıyla finansmanının durdurulması gerekir.
3
Amaç ve araç bağımsızlığı ayrımını kontrol et
TCMB araç bağımsızlığına sahiptir (faiz vb. araçları kendisi seçer) ancak hedef (enflasyon) hükümetle ortak belirlenir.
Seçeneklerdeki kavram kargaşasını elemek için bu ayrım şarttır.

Anahtar Kavram

TCMB Araç Bağımsızlığı ve Kamu Finansmanı Yasağı

Daha Fazla Pratik

TCMB'nin sermaye yapısındaki hisse sınıflarının (A, B, C, D) kimlere ait olduğunu gözden geçirmek konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla