Merkez Bankası Analitik Bilançosu'ndaki temel özdeşlikler ve kalemler arası dinamik ilişkiler dikkate alındığında; döviz kurlarında meydana gelen bir artışın (TL'nin değer kaybı), bilançonun genel yapısı ve temel parasal büyüklükler üzerindeki etkisiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Net Dış Varlıklar kaleminin TL karşılığı artarken, Değerleme Hesabı kalemi nedeniyle Net İç Varlıklar aynı miktarda azalır ve Merkez Bankası Parası değişmez.Cevap
- BDış Varlıklar kalemi artış gösterirken, buna paralel olarak Emisyon hacmi de genişler ve Merkez Bankası Parası kur artışıyla doğru orantılı olarak artar.
- CDeğerleme Hesabı bilançonun aktif kısmında bir varlık kalemi olarak yer aldığı için, kur artışı Net İç Varlıklar kaleminde doğrudan bir artışa neden olur.
- DKur artışı sonucunda Net Dış Varlıklar azalırken, bu durum Rezerv Para bileşenleri üzerinde daraltıcı bir baskı oluşturur.
- EDöviz kurlarındaki değişim sadece Dış Varlıklar kalemini etkiler; bilançonun yükümlülükler (pasif) tarafında herhangi bir muhasebe kaydı oluşmaz.
Cevap
Döviz kurlarındaki artış Net Dış Varlıklar kalemini artırırken, bu artış Değerleme Hesabı aracılığıyla Net İç Varlıklar kaleminde aynı miktarda bir azalmaya yol açar ve Merkez Bankası Parası bu fiktif değer değişiminden etkilenmez.
Analitik bilanço yapısında Merkez Bankası Parası (), Net Dış Varlıklar () ve Net İç Varlıkların () toplamına eşittir. Döviz kurları yükseldiğinde, Merkez Bankası'nın elindeki döviz rezervlerinin TL karşılığı () artış gösterir. Ancak bu artış, piyasaya ek para sürüldüğü anlamına gelmez. Bu 'fiktif' değer artışını dengelemek için bilançodaki 'Değerleme Hesabı' devreye girer. Değerleme Hesabı, kur artışından kaynaklanan kazancı içinde negatif bir kalem gibi işleyerek 'i aynı miktarda azaltır. Böylece kur etkisi nötralize edilmiş olur ve (Para Tabanı) kur değişiminden etkilenmeden sabit kalır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Analitik Bilançoda Değerleme Hesabı ve Nötrleme Mekanizması
İpuçları
1
Merkez Bankası Analitik Bilançosu'nun temel özdeşliğini hatırlayın: . Kur değişimi dışındaki değişkenlerin sabit olduğunu varsayın.
2
Kurdaki bir artışın dış varlıkların (döviz rezervlerinin) TL karşılığını artıracağı açıktır. Ancak bu durumun piyasada dolaşan para miktarını (emisyonu) neden değiştirmeyeceğini düşünün.
3
Değerleme Hesabı'nın görevi, kur kaynaklı gerçekleşmemiş kâr veya zararları bilançoda nötrlemektir. Kur artınca 'kâr' oluşur; bu kârın analitik dengede Net İç Varlıkları nasıl etkilediğine odaklanın.
Daha Fazla Pratik
Açık Piyasa İşlemleri (APİ) sonucunda Merkez Bankası'nın tahvil alımı yapmasının Analitik Bilanço üzerindeki etkisini inceleyin.
Alternatif Yöntem
Özdeşlik üzerinden düşünmek yerine muhasebe mantığıyla gidin: Eğer Merkez Bankası piyasaya para sürmeden (MBP sabitken) elindeki dövizin değeri artıyorsa, bu 'bedava' bir artış gibidir. Bilançonun dengelenmesi için başka bir kalemden aynı miktarın 'düşülmesi' gerekir. İşte bu kalem Değerleme Hesabı'nı içeren Net İç Varlıklar'dır.
Tahmini Süre:2m 0s