Soru

Zorluk: Zorİş Bölümü ve Uzmanlaşma

Adam Smith, iktisadi analizin temel taşlarından biri olan iş bölümünü; bir işin parçalara ayrılmasıyla uzmanlaşmanın artması ve bu sayede emeğin üretkenliğinin maksimize edilmesi süreci olarak tanımlar. Smith’e göre iş bölümü üretimi artıran dinamik bir süreç olsa da, bu sürecin derinliği ve kapsamı her zaman belirli bir kısıta tabidir. Buna göre, Adam Smith’in analizinde iş bölümünün derecesini ve uzmanlaşmanın düzeyini nihai olarak sınırlayan temel faktör aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Piyasanın genişliği ve takas gücünün kapsamıCevap
  2. B
    Toplumda birikmiş olan toplam sermaye stokunun mutlak miktarı
  3. C
    Bireylerin doğuştan gelen fiziksel ve zihinsel yetenek farkları
  4. D
    Teknolojik ilerleme hızı ve üretimde kullanılan makine sayısı
  5. E
    Devletin üretim sürecine müdahale düzeyi ve vergi politikaları

Cevap

Adam Smith'in analizinde iş bölümünün derecesini belirleyen nihai faktör piyasanın genişliğidir.
Piyasanın genişliği ve takas gücünün kapsamı ifadesi doğrudur çünkü Adam Smith, iş bölümünün ortaya çıkmasını insanın 'takas etme eğilimine' bağlar. Bir kişinin tek bir üründe uzmanlaşabilmesi için, ürettiği fazlayı başkalarıyla takas edebileceği yeterince büyük bir pazarın (piyasanın) bulunması gerekir. Piyasa ne kadar büyükse, iş o kadar küçük parçalara ayrılabilir ve uzmanlaşma o kadar artar.

Adım Adım Çözüm

1
Adam Smith'in 'Ulusların Zenginliği' eserindeki iş bölümü mantığını analiz et
İş bölümünün emeğin üretkenliğini artırdığı, ancak bu sürecin takas imkanına dayandığı tespit edildi.
Takas yapılamayan bir ortamda kimse uzmanlaşmak istemez; çünkü kendi ihtiyacı dışındaki fazlayı elden çıkaramaz.
2
Sınırlayıcı unsuru tanımla
İş bölümünün derinliği, piyasanın büyüklüğü (talebin hacmi) ile doğru orantılıdır.
Smith'in 'Division of labour is limited by the extent of the market' (İş bölümü piyasanın genişliği ile sınırlıdır) temel ilkesidir.
3
Ön koşul ve sonuçları ayırt et
Sermaye birikimi bir ön koşul, makineler ise bir sonuçtur; piyasa genişliği ise kısıtlayıcı dışsal faktördür.
Hard düzey sorularda 'ön koşul' (sermaye) ile 'nihai sınır' (piyasa) arasındaki farkı bilmek gerekir.

Anahtar Kavram

Piyasanın Genişliği İlkesi

İpuçları

1
Adam Smith'in 'takas' (propensity to truck and barter) eğilimi ile uzmanlaşma arasındaki ilişkiyi düşünün.
2
Bir köy bakkalı ile büyük şehirdeki süpermarket arasındaki uzmanlaşma farkı hangi faktörden kaynaklanır?
3
Smith'in meşhur cümlesini hatırlayın: İş bölümü piyasanın _______ ile sınırlıdır.

Daha Fazla Pratik

Adam Smith'in iş bölümü teorisinin sosyal ve psikolojik etkilerine (işçinin körelmesi) dair eleştirilerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla