Soru

Zorluk: OrtaMonetarizm ve Uyarlayıcı Beklentiler

Monetarist iktisat okulunun "uyarlayıcı beklentiler" varsayımı altında, yüksek enflasyonun yaşandığı bir ekonomide merkez bankasının enflasyon oranını düşürmeye yönelik (dezenflasyon) sıkı bir para politikası uygulamasının kısa dönemdeki temel sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Fiili enflasyonun beklenen enflasyondan daha hızlı düşmesi sonucu reel ücretlerin yükselmesi ve işsizlik oranının doğal işsizlik oranının üzerine çıkması.Cevap
  2. B
    Ekonomik birimlerin para politikasındaki değişikliği anında öngörmesi sayesinde, hasıla kaybı yaşanmadan enflasyonun hedeflenen düzeye inmesi.
  3. C
    Paranın uzun dönemdeki yansızlığı ilkesi gereği, sıkı para politikasının kısa dönemde dahi reel değişkenler ve işsizlik oranı üzerinde herhangi bir etki yaratmaması.
  4. D
    Nominal ücretlerin fiyatlardaki düşüşe tam ve anlık uyum sağlaması sonucunda, işsizlik oranının doğal işsizlik oranında sabit kalması.
  5. E
    Para talebinin faiz oranına duyarlılığının sonsuz olması nedeniyle, para arzındaki azalışın toplam talep ve fiyatlar genel düzeyi üzerinde hiçbir etki yaratmaması.

Cevap

Fiili enflasyonun beklenen enflasyondan daha hızlı düşmesi sonucu reel ücretlerin yükselmesi ve işsizlik oranının doğal işsizlik oranının üzerine çıkması.
Monetarist yaklaşımda uyarlayıcı beklentiler gereği ekonomik birimler geçmişe odaklı hareket ederler. Sıkı para politikası enflasyonu düşürdüğünde, birimlerin enflasyon beklentisi geçmişteki yüksek oranlara takılı kaldığı için fiili enflasyondan daha yüksek olur. Bu durum reel ücretlerin artmasına ve firmaların maliyetlerinin yükselerek işsizliği doğal oranın üzerine çıkarmasına neden olur. Yani kısa dönemde enflasyonu düşürmenin bedeli işsizlikteki artıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Uyarlayıcı beklentiler (adaptive expectations) mekanizmasını tanımla.
Ekonomik birimler gelecekteki enflasyonu (πte\pi^e_t), geçmiş dönemdeki enflasyon verilerine (πt1\pi_{t-1}) dayanarak belirlerler.
Monetarist modelin kısa dönem analizinin temelini beklentilerin geçmişe dayalı olması oluşturur.
2
Sıkı para politikasının (dezenflasyon) fiili enflasyon üzerindeki etkisini incele.
Para arzı artış hızı düştüğünde fiili enflasyon (πt\pi_t) azalmaya başlar.
Toplam talepteki daralma fiyatlar genel düzeyindeki artış hızını yavaşlatır.
3
Fiili enflasyon ile beklenen enflasyon arasındaki ilişkiyi kur.
Enflasyon düştüğü için fiili enflasyon, geçmiş verilere dayanan beklenen enflasyonun altında kalır (πt<πte\pi_t < \pi^e_t).
Birimler enflasyonun düştüğünü ancak zamanla ve geçmiş veriler güncellendikçe fark ederler (sistematik hata).
4
Beklenti hatasının reel değişkenler (işsizlik) üzerindeki sonucunu analiz et.
Birimler enflasyonun daha yüksek olacağını bekleyerek yüksek nominal ücret artışı talep ederler; ancak fiili enflasyon düşük kalınca reel ücretler (W/PW/P) yükselir ve firmalar üretimi kısarak işsizliği artırır (U>UnU > U_n).
Gerçekleşen enflasyonun beklentilerin altında kalması ekonomiyi Phillips eğrisi üzerinde aşağıya, resesyon bölgesine iter.

Anahtar Kavram

Beklentilerle Genişletilmiş Phillips Eğrisi (Expectations-Augmented Phillips Curve)

İpuçları

1
Birimlerin beklentilerini nasıl oluşturduğunu (geçmişe mi yoksa geleceğe mi baktıklarını) düşünün.
2
Enflasyonun aniden düştüğü bir durumda, geçmişteki yüksek enflasyona göre maaş pazarlığı yapan işçilerin reel ücretleri ne yönde değişir?
3
Fiili enflasyon beklenen enflasyonun altında kaldığında (π<πeπ < π^e), Phillips eğrisi üzerinde sola/yukarı mı yoksa sağa/aşağı mı hareket edilir?

Daha Fazla Pratik

Bu sonucun tam tersi olarak, genişletici para politikasıyla işsizliği doğal oranın altına indirmenin neden 'hızlanan enflasyona' yol açacağını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla