Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) tarafından uygulanan Çok Boyutlu Yoksulluk En… — KPSS İktisat

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı ( $UNDP$ ) tarafından uygulanan Çok Boyutlu Yoksulluk Endeksi ( $ÇBYE$ ) yönteminde; eğitim, sağlık ve yaşam standartları boyutlarının her biri toplam endeks puanının $1/3$ ağırlığına sahiptir. Aşağıdaki tabloda bir hanehalkının bu endeks kapsamındaki yoksunluk durumu özetlenmiştir:

Boyut	Gösterge Grubu	Yoksunluk Durumu
Eğitim	Okullaşma yılı ve okula devam	Yoksunluk yok
Sağlık	Beslenme ve çocuk ölümleri	Yoksunluk yok
Yaşam Standartları	Pişirme yakıtı, sanitasyon, su, elektrik, konut ve varlıklar	Tamamında yoksunluk var

Bu hanehalkının $ÇBYE$ kapsamında hesaplanan yoksunluk puanı ve yoksulluk statüsü ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Yoksunluk puanı $1/3$ 'tür ve hanehalkı "çok boyutlu yoksul" olarak kabul edilir.Cevap
B
Yoksunluk puanı $1/6$ 'dır ve hanehalkı "yoksulluk riski altında" kabul edilir.
C
Yoksunluk puanı $1/10$ 'dur çünkü toplam $10$ göstergeden sadece $1$ grupta yoksunluk vardır.
D
Yoksunluk puanı $1/3$ 'tür ancak yoksul sayılabilmek için en az iki farklı boyutta yoksunluk şarttır.
E
Yoksunluk puanı $\%50$ 'dir ve hanehalkı "şiddetli yoksul" kategorisindedir.

Cevap

Hanehalkının yoksunluk puanı

1/3

(veya

\%33,3

) olarak hesaplanır ve bu puan tam yoksulluk eşiği olduğu için hanehalkı "çok boyutlu yoksul" olarak tanımlanır.

Çok Boyutlu Yoksulluk Endeksi'nde üç ana boyutun her birinin ağırlığı

1/3

'tür. Yaşam standartları boyutu altı farklı göstergeden oluşur ve bu göstergelerin tamamında yoksunluk çeken bir hanehalkı, o boyuta atanan tüm ağırlığı (

1/3

) almış olur.

UNDP

standartlarına göre toplam yoksunluk puanı

1/3

(veya

\%33,3

) ve üzerinde olan bireyler/haneler 'çok boyutlu yoksul' kabul edildiği için hanehalkının puanı tam bu eşik değerindedir.

Adım Adım Çözüm

Boyut ağırlıklarını belirle.

Eğitim, Sağlık ve Yaşam Standartları boyutlarının her birinin ağırlığı toplam puan içinde

1/3

'tür.

ÇBYE

metodolojisinde üç temel boyut eşit ağırlığa sahiptir.

Hanehalkının toplam yoksunluk skorunu hesapla.

Hanehalkı Yaşam Standartları boyutundaki göstergelerin tamamında (

6/6

) yoksunluk çektiği için bu boyuttan gelen puan

1/3 \times 1 = 1/3

'tür.

Diğer boyutlarda yoksunluk olmadığı için toplam puan sadece bu boyuttan gelir.

Hesaplanan puanı yoksulluk eşiği ile kıyasla.

Toplam puan

1/3 \geq 1/3

olduğu için hanehalkı yoksul kategorisine girer.

ÇBYE

eşiğine göre ağırlıklı yoksunluk puanı

1/3

(yaklaşık

\%33,3

) ve üzerinde olanlar çok boyutlu yoksul sayılır.

Anahtar Kavram

Çok Boyutlu Yoksulluk Endeksi (

ÇBYE

) Ağırlıklandırma ve Yoksulluk Eşiği

İpuçları

ÇBYE'de eğitim, sağlık ve yaşam standartları boyutlarının ağırlıkları birbirine eşittir.

Bir hanehalkının yoksul sayılması için toplam yoksunluk puanının en az üçte bir (

1/3

) olması gerekir.

Eğer bir boyutun tamamında (örneğin yaşam standartları) yoksunluk varsa, o boyuttan gelen puan tam olarak

1/3

olur.

Daha Fazla Pratik

Şiddetli yoksulluk (severe poverty) eşiğinin %50, yoksulluk hassasiyetinin (vulnerability) ise %20-33,3 arası olduğunu hatırlayınız.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Konular

Bu konudan daha fazla soru