Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ), selefi olan tarihli Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması'ndan (GATT) farklı olarak çok daha güçlü ve bağlayıcı bir kurumsal yapı üzerine inşa edilmiştir. Bu bağlamda, DTÖ bünyesinde oluşturulan Anlaşmazlıkların Halli Mekanizması'nı (Dispute Settlement Mechanism) GATT dönemindeki uygulamadan ayıran en temel kurumsal değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?
- Panel ve Temyiz Organı raporlarının kabulünde "tersine oybirliği" (negative consensus) kuralının getirilmesiyle kararların bağlayıcılığının kesinleşmesiCevap
- BÜye ülkelerin dış ticaret açıklarını kapatmaları için Dünya Bankası ile koordineli olarak uzun vadeli yapısal uyum kredileri tahsis edilmesi
- CUyuşmazlıkların çözümünde "pozitif oybirliği" kuralının benimsenerek her kararın tüm üyelerin onayıyla yürürlüğe girmesinin sağlanması
- DEn Çok Kayrılan Ülke (MFN) kuralının sadece mal ticaretinde geçerli kılınıp hizmet ticaretinin bu mekanizmanın dışında tutulması
- ETicari uyuşmazlıkların çözümünde nihai karar merciinin Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi olarak belirlenmesi
Cevap
Panel ve Temyiz Organı raporlarının kabulünde "tersine oybirliği" (negative consensus) kuralının getirilmesi, kararların bağlayıcılığını kesinleştiren en temel değişikliktir.
DTÖ'nün uyuşmazlık çözüm sistemini GATT'tan ayıran en kritik fark karar alma mekanizmasıdır. GATT'ta "pozitif konsensüs" vardı, yani şikayet edilen ülke kararı veto edebiliyordu. DTÖ'de ise "tersine oybirliği" kuralı geçerlidir; bir panel raporunun reddedilmesi için tüm üyelerin oybirliğiyle karşı çıkması gerekir ki bu durum pratikte imkansızdır, dolayısıyla raporlar otomatik olarak bağlayıcılık kazanır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Tersine Oybirliği (Negative Consensus)
Daha Fazla Pratik
DTÖ'nün 'Tek Taahhüt' (Single Undertaking) ilkesinin ülkelerin serbestleşme paketlerine uyumundaki etkisini inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s