Soru

Zorluk: ZorArz Yanlı İktisat Politikası

Arz Yanlı İktisat (Supply-Side Economics) yaklaşımına göre, marjinal gelir vergisi oranlarında yapılacak bir indirimin, bireylerin iş gücü arzı kararları üzerinden toplam üretimi artırmasını sağlayan temel mikroekonomik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Vergi indiriminin boş zamanın fırsat maliyetini artırması sonucunda ortaya çıkan ikame etkisinin, artan net gelir nedeniyle çalışma süresini azaltma yönünde çalışan gelir etkisinden daha baskın gelmesiCevap
  2. B
    Vergi indirimlerinin hanehalkı harcanabilir gelirini artırarak toplam talep fonksiyonu üzerinden milli gelirde çarpan etkisiyle genişlemeye yol açması
  3. C
    Düşük vergi oranlarının rasyonel beklentilere sahip bireyler üzerinde enflasyonun düşeceği algısı yaratarak nominal ücret artışlarını sınırlaması
  4. D
    Vergi indirimlerinin bütçe açıklarını artıracağı beklentisiyle bireylerin gelecekteki vergi yükümlülüklerine karşı bugünkü tasarruflarını artırarak tüketimlerini sabit tutması
  5. E
    Vergi oranlarındaki azalışın kamu borçlanma ihtiyacını düşürerek faiz oranlarını aşağı çekmesi ve özel sektör yatırımlarının dışlanmasını (crowding-out) engellemesi

Cevap

Vergi indiriminin boş zamanın fırsat maliyetini artırması sonucunda ortaya çıkan ikame etkisinin, gelir etkisinden daha baskın gelmesi sonucunda iş gücü arzının artmasıdır.
Arz Yanlı İktisat teorisine göre, marjinal vergi oranlarının düşürülmesi çalışmanın getirisini artırırken boş zamanın bedelini (fırsat maliyetini) yükseltir. Bu durumdaki 'ikame etkisi' bireyi daha çok çalışmaya teşvik eder. Her ne kadar vergi indirimi zenginleşme hissi yaratarak 'gelir etkisi' yoluyla çalışma süresini azaltma eğilimi doğursa da, arz yanlılar ikame etkisinin baskın geleceğini ve neticede toplam iş gücü arzı ile üretimin artacağını savunurlar.

Adım Adım Çözüm

1
Vergi indiriminin fiyat etkisini analiz etmek
Marjinal vergi oranı düştüğünde, bireyin fazladan çalıştığı bir saat karşılığında elde edeceği net ücret (fiyat) artar.
Vergi indirimi, çalışma ve boş zaman arasındaki nispi fiyatı değiştirir.
2
İkame etkisini tanımlamak
Net ücretin artması, boş zamanın fırsat maliyetini artırır; birey daha pahalı hale gelen boş zaman yerine çalışmayı ikame eder.
İkame etkisi her zaman pozitif yönde iş gücü arzı artışı yaratır.
3
Gelir etkisini tanımlamak
Vergi indirimi bireyi zenginleştirir; zenginleşen birey 'normal bir mal' olan boş zamandan daha fazla tüketmek isteyebilir.
Gelir etkisi, iş gücü arzını azaltma (daha fazla dinlenme) yönünde baskı yapar.
4
Arz Yanlı yaklaşımın varsayımını uygulamak
Arz yanlı iktisatçılara göre ikame etkisi, gelir etkisinden çok daha büyüktür (IE>GEIE > GE), bu nedenle toplam iş gücü arzı ve dolayısıyla üretim artar.
Teşviklerin (incentives) çalışması için ikame etkisinin baskın olması zorunludur.

Anahtar Kavram

Vergi Teşvikleri ve İş Gücü Arzı (İkame vs. Gelir Etkisi)

İpuçları

1
Arz yanlı iktisatçılar için vergi indirimleri harcama yapmak için değil, üretmek için bir teşviktir.
2
Bir malın (veya boş zamanın) fiyatı arttığında, tüketicinin ondan vazgeçip diğerine yönelmesine ne ad verilir?
3
Vergi oranı düştüğünde boş zamanın bedeli artar. Arz yanlıları bu 'ikame' sürecinin, zenginleşmenin getirdiği 'daha az çalışma isteği'nden (gelir etkisi) daha güçlü olduğunu varsayar.

Daha Fazla Pratik

Laffer Eğrisi'nin vergi hasılatı üzerindeki aritmetik ve ekonomik etkilerini inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla