W.S. Jevons, değer teorisini açıklarken 'Ticarette geçmiş, ebediyen geçmiştir' ( ) ifadesiyle, üretim sürecinde harcanan emeğin malın değeri üzerinde doğrudan bir belirleyiciliğinin olmadığını savunmuştur. Jevons'a göre maliyetler, değerin oluşumunda sadece dolaylı bir aracı rol üstlenir.
Buna göre Jevons'un sisteminde, maliyetler ile değer arasındaki bu dolaylı nedensellik bağı aşağıdakilerden hangisinde doğru bir silsile ile açıklanmıştır?
- Üretim maliyetleri arz miktarını etkiler, arz miktarı faydanın son derecesini belirler ve bu marjinal fayda değeri tayin eder.Cevap
- BÜretim maliyetleri ile marjinal fayda, piyasa dengesinde eşanlı olarak etkileşime girerek değerin istikrar kazanmasını sağlar.
- CEmek maliyetleri bir malın doğal değerini oluşturur, faydanın son derecesi ise sadece piyasa fiyatındaki sapmaları belirler.
- DToplam faydanın üretim maliyetlerine oranı, her bir birim için malın sübjektif değişim değerine eşitlenir.
- EDeğer, malların objektif özellikleri ile bireylerin ordinal fayda sıralamalarının bileşkesinden doğan toplumsal bir olgudur.
Cevap
Maliyetlerin arzı, arzın marjinal faydayı (faydanın son derecesini) ve marjinal faydanın da değeri belirlediği tek yönlü nedensellik zinciri doğru açıklamadır.
Jevons'un kurduğu zincir şu şekildedir: Üretim maliyetleri arzı belirler; arz, faydanın son derecesini (marjinal faydayı) belirler; faydanın son derecesi ise değeri belirler. Bu yaklaşım, maliyetin değer üzerindeki etkisini tamamen dolaylı hale getirerek marjinal faydayı temel belirleyici yapar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Jevons'un Değer Nedenselliği Zinciri