Soru

Zorluk: OrtaTazminci Refah Kriterleri (Kaldor-Hicks-Scitovsky)

Refah iktisadı analizinde, bir ekonomik politika değişikliği sonucunda fayda imkânları eğrilerinin (UPFUPF) birbirini kesmesi, "geriye dönüş paradoksu" (reversal paradox) denilen tutarsızlığa yol açabilmektedir. Buna göre, söz konusu tutarsızlığı gidermek amacıyla geliştirilen Scitovsky Çift Kriteri'ne göre bir değişikliğin toplumsal refahı artırdığının söylenebilmesi için aşağıdakilerden hangisi gerçekleşmelidir?

  1. Değişiklikten kazançlı çıkanların, zarar görenlerin kayıplarını potansiyel olarak tazmin edebilmesi ve zarar görenlerin eski duruma dönmek için kazananları ikna edememesiCevap
  2. B
    Politika değişikliği sonucunda ortaya çıkan refah artışının, zarar görenlere fiilen ve nakdi olarak ödenmesi
  3. C
    Değişiklik sonrasında toplumdaki en az bir kişinin refahı artarken, diğerlerinin refahının kesinlikle azalmaması
  4. D
    Ekonomideki tüm piyasalarda eş anlı olarak arz ve talep eşitliğinin sağlanarak genel dengeye ulaşılması
  5. E
    Fayda imkânları eğrisinin orijine göre dışbükey hale gelerek azalan marjinal fayda kanununun sağlanması

Cevap

Politika değişikliğinin refahı artırdığının kabulü için hem kazananların kaybedenleri tazmin edebilmesi hem de kaybedenlerin kazananları eski duruma dönmeye ikna edememesi gerekir.
Scitovsky kriteri, Kaldor ve Hicks kriterlerini birleştirerek fayda imkanları eğrilerinin kesişmesi durumunda ortaya çıkan tutarsızlığı gidermeyi amaçlar. Doğru cevapta belirtilen 'kazananların kaybedenleri tazmin edebilmesi' Kaldor kriterini, 'zarar görenlerin kazananları ikna edememesi' ise Hicks kriterini ifade eder. Bu iki koşulun birlikte sağlanması Scitovsky'nin 'Double Criterion' (Çift Kriter) yaklaşımıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Kaldor ve Hicks kriterlerini analiz et
Kaldor kriteri kazananların perspektifinden (tazminat kapasitesi), Hicks kriteri ise kaybedenlerin perspektifinden (rüşvet verme kapasitesi) durumu değerlendirir.
Scitovsky kriteri bu iki kriterin birleşimidir.
2
Geriye dönüş paradoksunu (Reversal Paradox) tanımla
Fayda imkanları eğrileri (UPFUPF) kesiştiğinde, hem AA'dan BB'ye hem de BB'den AA'ya geçiş refah artışı gibi görünebilir.
Tekli kriterlerin tutarsız sonuçlar vermesini engellemek için çift kriter gereklidir.
3
Scitovsky Çift Kriteri'ni uygula
Refah artışı için hem Kaldor hem de Hicks kriteri sağlanmalı, ancak tersi durum (eski duruma dönüş) her iki kriteri de sağlamamalıdır.
Bu sayede refah analizi tutarlı hale gelir.

Anahtar Kavram

Scitovsky Çift Kriteri
Bu soruyu puanla