Soru

Zorluk: Çok zorDenge Kavramları ve Açık Analizi

Ödemeler bilançosu analizinde, bir ekonominin dış ödeme gücünü ve uluslararası likidite pozisyonunu değerlendirmek amacıyla kullanılan farklı denge kavramları mevcuttur. Özellikle 'Likidite Dengesi' (Liquidity BalanceLiquidity\ Balance) ile 'Resmi Rezervler Dengesi' (Official Settlements BalanceOfficial\ Settlements\ Balance) arasındaki temel fark, belirli sermaye hareketlerinin otonom veya denkleştirici olarak sınıflandırılmasından kaynaklanmaktadır.

Buna göre, 'Likidite Dengesi' hesaplanırken 'Resmi Rezervler Dengesi'nden farklı olarak aşağıdaki işlemlerden hangisi otonom bir işlem (dengeyi belirleyen) olarak değil, denkleştirici bir işlem (açığı finanse eden) gibi değerlendirilmektedir?

  1. Yabancı özel ve resmi kesimin elindeki likit (kısa vadeli) yerli varlık artışlarıCevap
  2. B
    Yurt içi yerleşik özel sektörün yurt dışındaki bankalarda bulunan mevduat hacmindeki artışlar
  3. C
    Çok uluslu şirketlerin ülke içindeki doğrudan sermaye yatırımları ve uzun vadeli portföy girişleri
  4. D
    Merkez Bankası'nın uluslararası piyasalardan yaptığı altın alımları ve rezerv değişimleri
  5. E
    Cari işlemler hesabında yer alan ikincil gelirler dengesi ve karşılıksız transfer kalemleri

Cevap

Likidite Dengesi, Resmi Rezervler Dengesi'nden farklı olarak yabancı özel ve resmi kesimin elindeki likit yerli varlık artışlarını denkleştirici (finansman) bir işlem olarak kabul eder.
Likidite Dengesi (Liquidity BalanceLiquidity\ Balance), bir ülkenin rezerv pozisyonu üzerindeki potansiyel baskıyı ölçer. Bu tanımda, yabancıların elindeki likit varlıkların artması (örneğin yabancı bir bankanın Türkiye'de kısa vadeli mevduat tutması), ülkenin rezerv kullanmasına alternatif bir finansman yöntemi olarak görülür. Dolayısıyla, bu işlem Resmi Rezervler Dengesi'nde otonom bir sermaye girişi olarak 'çizgi üstünde' yer alırken, Likidite Dengesi'nde dengeyi finanse eden bir unsur olarak 'çizgi altında' (denkleştirici) yer alır.

Adım Adım Çözüm

1
Denge tanımlarının 'çizgi' (lineline) mantığını analiz etme
Denge tanımları, hangi işlemlerin 'otonom' (kendiliğinden oluşan) ve hangilerinin 'denkleştirici' (açığı kapatan/finanse eden) olduğunu belirleyen hayali bir çizgi çizer.
Sorunun çözümü için bu iki kavram arasındaki temel sınıflandırma farkını anlamak gerekir.
2
Resmi Rezervler Dengesi (RRBRRB) analizini yapma
RRB=Cari I˙s\clemler+Sermaye Hesabı+Net Hata NoksanRRB = Cari\ İşlemler + Sermaye\ Hesabı + Net\ Hata\ Noksan. Finansman kalemi ise sadece 'Resmi Rezerv Değişimleri'dir.
RRB tanımında sadece Merkez Bankası'nın rezerv hareketleri denkleştirici sayılır.
3
Likidite Dengesi (LDLD) analizini yapma
LD=Cari I˙s\clemler+Uzun Vadeli Sermaye+Kısa Vadeli Otonom Sermaye+NHNLD = Cari\ İşlemler + Uzun\ Vadeli\ Sermaye + Kısa\ Vadeli\ Otonom\ Sermaye + NHN. Finansman kalemleri: 'Resmi Rezerv Değişimleri' + 'Yabancıların elindeki likit yerli varlıklar'.
Likidite dengesi, yabancıların elindeki kısa vadeli (likit) alacakların her an ülkeden çıkabileceğini (bir tür rezerv azalışı riski) varsayarak bu kalemleri finansman aracı olarak görür.
4
Farkı saptama
Yabancı özel kesimin likit varlık artışları, RRB'de otonom (sermaye girişi) iken, LD'de denkleştirici (borçlanarak açık finanse etme) sayılır.
İki tanım arasındaki teknik ayrım noktası budur.

Anahtar Kavram

Ödemeler Bilançosu Denge Kavramları (Likidite vs. Resmi Rezervler)

İpuçları

1
Denge tanımları arasındaki fark, hangi işlemlerin 'açığı kapatmak için yapıldığı' varsayımına dayanır.
2
Likidite Dengesi, yabancıların elindeki kısa vadeli alacakları her an nakde çevrilebilir ve rezervleri eritebilir bir tehdit/finansman olarak görür.
3
Resmi Rezervler Dengesi sadece MB müdahalesini denkleştirici sayarken; Likidite Dengesi, yabancı özel bankaların likit yerli varlıklarını da finansman kalemi sayar.

Daha Fazla Pratik

Temel Denge (Basic BalanceBasic\ Balance) kavramının neden kısa vadeli sermaye hareketlerini ve net hata noksanı dışarıda bıraktığını araştırınız.

Alternatif Yöntem

Matematiksel olarak: Likidite Dengesi = Resmi Rezervler Dengesi - Yabancı Özel Kesim Likit Varlıkları. Eğer bu fark otonom kabul edilirse Resmi Rezervler Dengesi'ne ulaşılır.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla