Soru

Zorluk: ZorKlasik Büyüme Teorileri (Smith, Ricardo, Malthus)

Klasik iktisadi düşünce ekolünde (Smith, Ricardo, Malthus), sermaye birikimi ve nüfus artışının yarattığı dinamikler sonucunda ekonominin kaçınılmaz olarak "durgun durum" (stationarystationary statestate) noktasına yönelmesinin temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Sınırlı doğal kaynak kısıtı altında emeğin marjinal verimliliğindeki düşüşün, gıda fiyatları üzerinden nominal ücretleri artırarak kâr oranlarını sıfıra (00) kadar geriletmesiCevap
  2. B
    Teknolojik gelişmenin dışsal kabul edilmesi nedeniyle sermaye stokundaki artışın, sermayenin marjinal verimliliğini nüfus artış hızının altına düşürmesi
  3. C
    Ekonomideki toplam tasarrufların, tam istihdam düzeyindeki yatırımları finanse etmekte yetersiz kalması sonucu oluşan tasarruf açığının büyümeyi durdurması
  4. D
    Tarım sektöründeki gizli işsizliğin sanayi sektörüne transfer edilememesi sonucunda emeğin marjinal verimliliğinin sanayide de hızla azalması
  5. E
    Düşük kişi başına gelir düzeyinin düşük tasarruf ve düşük yatırıma yol açarak ekonomiyi bir denge tuzağına hapsetmesi

Cevap

Ekonominin durgun duruma girmesinin temel nedeni, sınırlı doğal kaynaklar (toprak) kısıtı altında marjinal verimliliğin azalması ve bu durumun artan gıda maliyetleri yoluyla kârları yok etmesidir.
Klasik büyüme teorisinde (özellikle Ricardocu analizde), büyümenin motoru sermaye birikimidir. Ancak toprak miktarının sabit olması ve azalan verimler yasasının işlemesi nedeniyle, nüfus arttıkça gıda üretimi zorlaşır ve maliyetler artar. Bu durum, hasılanın daha büyük bir kısmının toprak sahiplerine (rant) ve asgari geçim düzeyindeki işçilere (ücret) gitmesine neden olur. Geriye kalan kâr marjı daralarak sıfıra (00) ulaştığında, yatırımcılar yeni yatırım yapmayı durdurur ve ekonomi durağan bir dengeye (stationary state) girer.

Adım Adım Çözüm

1
Sermaye birikimi ve nüfus artışı ilişkisini belirleme
Sermaye birikimi arttıkça emeğe olan talep ve nüfus artar.
Klasik modelde ücretlerin artması nüfusu artırarak emek arzını yükseltir.
2
Doğal kaynak kısıtının etkisini analiz etme
Artan nüfusu beslemek için daha verimsiz topraklar üretime açılır.
Toprak arzı sabittir ve verimler azalan oranlıdır (Azalan Verimler Yasası).
3
Fiyat ve ücret etkileşimini kurma
Gıda üretim maliyetleri artar, bu da emeğin asgari geçim ücretini (nominal ücret) yükseltir.
İşçilerin hayatta kalabilmesi için mısır (gıda) fiyatlarındaki artışın ücretlere yansıması gerekir.
4
Kâr oranları üzerindeki nihai etkiyi saptama
Üretim hasılasından rant ve ücretlere giden pay artarken kâr payı azalır.
Hasıla; rant, ücret ve kâr arasında bölüşülür. Rant ve ücret artışı kârı sıkıştırır.
5
Durgun durum sonucuna ulaşma
Kârlar sıfıra (00) indiğinde yatırım durur ve ekonomi durağanlaşır.
Yatırımın tek kaynağı kârlardır; kâr yoksa sermaye birikimi ve büyüme de yoktur.

Anahtar Kavram

Ricardo'nun Durgun Durum Mekanizması (Kâr Sıkışması)

İpuçları

1
Klasiklerin hasılanın bölüşümü (rant, kâr, ücret) üzerindeki analizlerini düşünün.
2
Sabit toprak arzı altında nüfus artışının gıda fiyatlarını nasıl etkileyeceğine odaklanın.
3
Ricardo'ya göre nominal ücretlerin yükselmesi ile kâr oranlarının düşmesi arasındaki ters yönlü ilişkiyi anımsayın.

Daha Fazla Pratik

David Ricardo'nun rant teorisi ile durgun durum arasındaki ilişkiyi pekiştirmek için Diferansiyel Rant analizini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla