Examkin

Ödemeler Bilançosu Denkliği ve Dengesizlikleri

11 soru

Soru 1Soru →

Bir ülkenin belirli bir yıla ait ödemeler bilançosu verileri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Ödemeler Bilançosu KalemiTutar (Milyar Dolar)
Cari İşlemler Hesabı−45-45
Sermaye Hesabı+5+5
Finans Hesabı (Resmi Rezervler Hariç)+32+32
Net Hata ve Noksan+3+3

Bu verilere göre, ödemeler bilançosunun çift kayıtlı muhasebe ilkesi gereği genel dengesinin (muhasebe denkliğinin) sağlanabilmesi için resmi rezervler hesabında gerçekleşmesi gereken değişim aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Resmi rezervler 55 milyar dolar azalmıştır.

Cevap

Ödemeler bilançosunun muhasebe denkliğinin sağlanması için resmi rezervlerin 55 milyar dolar azalması gerekmektedir.
Verilen verilere göre otonom işlemler (cari işlemler, sermaye hesabı, finans hesabı ve net hata noksan) toplamı −5-5 milyar dolar açık vermektedir. Ödemeler bilançosunun muhasebe kuralları gereği toplamının sıfır olması zorunluluğundan dolayı, bu −5-5 milyar dolarlık açık, denkleştirici bir işlem olan resmi rezervler hesabındaki +5+5 milyar dolarlık bir değişimle (alacak kaydı) kapatılmalıdır. Resmi rezervler hesabına alacak kaydı yapılması, ülkenin resmi döviz rezervlerinin 55 milyar dolar azaldığı anlamına gelir.

Adım Adım Çözüm

1
Otonom işlemler toplamını (ekonomik dengeyi) hesaplayınız.
−45(Cari)+5(Sermaye)+32(Finans)+3(NHN)=−5-45 (Cari) + 5 (Sermaye) + 32 (Finans) + 3 (NHN) = -5 milyar dolar.
Ödemeler bilançosunda resmi rezervler dışındaki tüm kalemlerin toplamı otonom dengeyi verir.
2
Muhasebe denkliği kuralını uygulayınız.
OtonomI˙s\clemler+ResmiRezervlerDeg˘is\cimi=0⇒−5+ResmiRezervlerDeg˘is\cimi=0Otonom İşlemler + Resmi Rezervler Değişimi = 0 \Rightarrow -5 + Resmi Rezervler Değişimi = 0.
Çift kayıtlı muhasebe sistemi gereği bilançonun toplam bakiyesi her zaman sıfıra eşit olmalıdır.
3
Rezervlerdeki değişimin yönünü ve miktarını belirleyiniz.
Rezerv değişimi +5+5 milyar dolar (alacak kaydı) yani rezervlerde 55 milyar dolarlık bir azalış.
Otonom işlemlerin açık vermesi (−5-5), bu açığın döviz rezervleri kullanılarak finanse edildiğini gösterir; bu da rezerv stokunun azalması anlamına gelir.

Anahtar Kavram

Ödemeler Bilançosu Muhasebe Denkliği

İpuçları

1
Ödemeler bilançosu muhasebe anlamında her zaman denktir; yani tüm kalemlerin toplamı sıfır olmalıdır.
2
Cari işlemler, sermaye ve finans hesapları ile net hata noksan kalemlerini toplayarak otonom dengeyi bulun. Bu toplamın zıt işaretlisi resmi rezerv değişimini verecektir.
3
Hesapladığınız toplam −5-5 ise, dengeyi sağlamak için rezerv hesabı +5+5 olmalıdır. Rezerv hesabının artı (+) olması, rezervlerin azaldığı anlamına gelir.

Daha Fazla Pratik

Resmi rezervler hesabındaki bir 'borç' kaydının ekonomik anlamda neyi ifade ettiğini ve döviz kurları üzerindeki olası etkilerini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 2Soru →

Ödemeler bilançosu analizinde otonom (kendiliğinden) ve denkleştirici (ikamet edici) işlemler ayrımı, ekonomik dengesizliğin tespiti açısından kritik bir öneme sahiptir. Bir ekonomide belirli bir dönemde cari işlemler dengesinin 2020 milyar dolar açık verdiği, finans hesabındaki otonom sermaye girişlerinin (doğrudan ve portföy yatırımları toplamı) ise 1515 milyar dolar olarak gerçekleştiği varsayıldığında; ödemeler bilançosu denkliğinin sağlanması ve ekonomik denge durumuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Resmi rezervler hesabında 55 milyar dolarlık bir azalış meydana gelir ve bu işlem 'denkleştirici' niteliktedir.

Cevap

Resmi rezervler hesabında 55 milyar dolarlık bir azalış meydana gelir ve bu işlem 'denkleştirici' niteliktedir.
Verilen senaryoda otonom işlemler (cari açık ve sermaye girişi) toplamda 55 milyar dolarlık bir açık oluşturmaktadır. Ödemeler bilançosu her zaman dengede olmak zorunda olduğu için bu 55 milyar dolarlık fark, merkez bankasının resmi rezervlerini kullanmasıyla (azaltmasıyla) kapatılır. Rezervlerdeki azalış, bilançoda alacak (+) kalemine kaydedilir ve bu tür işlemler 'denkleştirici' (accommodating) işlemler olarak adlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Otonom işlemler toplamını (ekonomik dengeyi) hesapla.
CariDenge+OtonomFinansHesabı=−20+15=−5Cari Denge + Otonom Finans Hesabı = -20 + 15 = -5 milyar dolar.
Otonom işlemler, ekonomik birimlerin kar maksimizasyonu gibi nedenlerle kendi iradeleriyle yaptıkları işlemlerdir.
2
Açığın nasıl finanse edileceğini (denkleştirici işlemleri) belirle.
Otonom açık (55 milyar dolar) = Denkleştirici fazla (55 milyar dolar).
Muhasebe denkliği gereği otonom açık, resmi rezervler veya merkez bankası müdahaleleri gibi denkleştirici kalemlerle kapatılmalıdır.
3
Resmi rezervler hesabındaki kayıt yönünü tespit et.
Rezerv azalışı = Alacak (+) kaydı.
Ülkenin sahip olduğu bir varlığın (döviz rezervi) azaltılarak piyasaya sürülmesi, ülkeye döviz girişi sağladığı için alacak kalemine kaydedilir.

Anahtar Kavram

Otonom ve Denkleştirici İşlemler Ayrımı
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 3Soru →

Ödemeler bilançosunda otonom işlemler (cari işlemler, sermaye hesabı, finans hesabı -resmi rezervler hariç- ve net hata noksan toplamı) ile denkleştirici işlemler (resmi rezervler) arasındaki ilişki dikkate alındığında; ekonomik anlamda "ödemeler bilançosu açığı" veren bir ülke için aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Otonom işlemler toplamı negatif bakiye vermektedir ve bu durum resmi rezervler hesabında alacak (+)(+) yönlü bir kayıtla (rezerv azalışı) dengelenir.

Cevap

Ekonomik anlamda ödemeler bilançosu açığı, otonom işlemler toplamının negatif bakiye vermesi anlamına gelir ve bu açık resmi rezervlerdeki azalışla (alacak kaydı) dengelenir.
Ekonomik anlamda ödemeler bilançosu açığı, bir ülkenin otonom işlemlerinin (piyasa saikli işlemler) toplamda negatif bakiye vermesi durumudur. Bu açık, denkleştirici bir kalem olan resmi rezervler tarafından kapatılır. Rezervlerin satılması (azalması) ülkeye döviz girişi sağlayan bir kaynak işlemi olduğu için ödemeler bilançosuna alacak (+)(+) olarak kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Otonom ve denkleştirici işlemler ayrımını yapınız.
Cari İşlemler + Sermaye Hesabı + Finans Hesabı (rezervler hariç) + Net Hata Noksan = Otonom İşlemler; Resmi Rezervler = Denkleştirici İşlemler.
Ekonomik dengesizliği ölçmek için piyasa koşullarında gerçekleşen otonom işlemlerin toplamına bakılır.
2
Ekonomik açık durumunu matematiksel olarak tanımlayınız.
OtonomI˙s\clemler<0Otonom İşlemler < 0 (Negatif Bakiye).
Ülkenin dış dünyaya yaptığı ödemelerin (döviz çıkışı), dış dünyadan elde ettiği gelirlerden (döviz girişi) fazla olması açığı ifade eder.
3
Muhasebe dengesi gereği açığın nasıl kapatılacağını belirleyiniz.
OtonomI˙s\clemler+Denkles\ctiriciI˙s\clemler=0Otonom İşlemler + Denkleştirici İşlemler = 0 olduğu için Denkles\ctiriciI˙s\clemler>0Denkleştirici İşlemler > 0 olmalıdır.
Çift kayıtlı muhasebe sisteminde her negatif bakiye bir pozitif kayıtla dengelenmek zorundadır.
4
Resmi rezervlerdeki kaydın niteliğini analiz ediniz.
Rezervlerdeki azalış = Döviz girişi sağlayan işlem = Alacak (+)(+) kaydı.
Merkez Bankası piyasaya döviz satarak açığı finanse ettiğinde rezervler azalır; bu işlem bilançoya artı işaretli bir 'kaynak' olarak girer.

Anahtar Kavram

Otonom ve Denkleştirici İşlemler Dengesi

İpuçları

1
Ödemeler bilançosunun her zaman sıfıra eşit olması (muhasebe dengesi), ekonominin açık vermediği anlamına gelmez.
2
Bir ülkede döviz çıkışları döviz girişlerinden fazlaysa, Merkez Bankası bu farkı kapatmak için kendi rezervlerini kullanır.
3
Ödemeler bilançosunda rezervlerdeki 'azalış' bir döviz kaynağı olarak görülür ve (+)(+) işaretli alacak kaydı olarak geçer.

Daha Fazla Pratik

Resmi rezervler hesabındaki değişimlerin farklı döviz kuru rejimlerinde (sabit vs. esnek) nasıl bir seyir izlediğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 4Soru →

Ödemeler bilançosu analizinde, otonom işlemler toplamının net döviz çıkışına işaret edecek şekilde negatif bir değer alması (ekonomik anlamda açık oluşması) durumunda, bilançonun çift kayıtlı muhasebe sistemi gereği sıfıra eşitlenmesini sağlayan mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Resmi rezervler hesabının artı (alacak) yönlü bir bakiye vererek otonom işlemler toplamındaki açığı dengelemesi

Cevap

Ekonomik anlamda açık oluştuğunda, bilançonun muhasebe dengesinin sağlanması için resmi rezervler hesabının pozitif (alacak) yönlü bakiye vermesi gerekir.
Ödemeler bilançosu analizinde otonom işlemler toplamının negatif olması, ülkenin kendi imkanlarıyla yaptığı işlemler sonucunda net döviz çıkışı yaşadığını gösterir. Çift kayıtlı muhasebe sistemi uyarınca bilançonun toplamının sıfır olması gerektiğinden, bu açık denkleştirici bir kalem olan 'Resmi Rezervler' hesabı ile kapatılır. Açığı kapatmak için rezervlerin kullanılması (azalması) gerekir ve ödemeler dengesi kuralları gereği rezervlerdeki azalışlar 'alacak' (+) kalemine kaydedilerek otonom işlemlerdeki negatif bakiyeyi sıfırlar.

Adım Adım Çözüm

1
Otonom ve denkleştirici işlem ayrımını tanımla.
Otonom işlemler (cari, sermaye, finans -rezervler hariç- ve net hata noksan) ekonomik kararlarla gerçekleşirken; resmi rezervler denkleştirici (accommodating) işlemdir.
Ödemeler dengesinde ekonomik açık veya fazlayı belirleyen kalemlerin tespit edilmesi gerekir.
2
Muhasebe denkliğini formüle et.
OtonomI˙s\clemlerToplamı+Denkles\ctiriciI˙s\clemler(ResmiRezervler)=0Otonom İşlemler Toplamı + Denkleştirici İşlemler (Resmi Rezervler) = 0
Çift kayıtlı muhasebe sistemi uyarınca toplam dengenin sıfır olması zorunluluğunu uygular.
3
Açık durumundaki işaretleri analiz et.
Eğer otonom işlemler <0< 0 (açık) ise, eşitliğin sıfır olması için Resmi Rezervler >0> 0 (pozitif/alacak) olmalıdır.
Matematiksel olarak negatif bir değeri sıfıra tamamlamak için pozitif bir dengeleyici gereklidir.
4
Resmi rezervler hesabındaki pozitif kaydın anlamını yorumla.
Ödemeler bilançosunda rezerv hesabına yapılan artı (+) kayıt, ülkenin döviz varlıklarının azaldığını (rezerv satıldığını) gösterir.
Varlık azalışlarının alacak (credit) kaydedilmesi kuralına dayanır.

Anahtar Kavram

Ödemeler Bilançosu Muhasebe Dengesi vs. Ekonomik Denge

İpuçları

1
Ödemeler bilançosu çift kayıtlı muhasebe sistemi nedeniyle toplamda her zaman sıfıra eşittir.
2
Ekonomik anlamda 'açık' demek, otonom kalemlerin toplamının negatif olması demektir. Bu eksiyi sıfıra tamamlayacak bir 'artı' kalem lazımdır.
3
Ödemeler dengesinde rezervlerin satılması (rezerv azalışı) bilançoya 'alacak' (+) olarak kaydedilirken, rezerv biriktirilmesi 'borç' (-) olarak kaydedilir.

Daha Fazla Pratik

Resmi rezervler hesabındaki değişimlerin, sabit kur ve esnek kur sistemlerinde ödemeler dengesi mekanizmasını nasıl etkilediğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 5Soru →

Bir ekonominin belirli bir yıla ait ödemeler dengesi verileri şu şekildedir:

KalemTutar (Milyon Dolar)
Cari İşlemler Hesabı−200-200
Sermaye ve Finans Hesabı (Resmi Rezervler Hariç)+150+150
Net Hata ve Noksan+10+10

Ödemeler bilançosunun çift kayıtlı muhasebe sistemi gereği her zaman dengede (toplamının sıfır) olması gerektiği varsayıldığında, bu verilere göre Resmi Rezervler Hesabı kalemi kaç milyon dolar olmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: +40+40

Cevap

Resmi Rezervler Hesabı +40+40 milyon dolar olmalıdır.
Ödemeler bilançosu tanım gereği her zaman dengededir. Cari işlemler açığı (−200-200), sermaye ve finans hesabı fazlası (+150+150) ve net hata ve noksan (+10+10) toplandığında ortaya çıkan −40-40 milyon dolarlık farkın kapatılması için resmi rezervler hesabına +40+40 milyon dolarlık bir kayıt girilmesi gerekir. Bu durum, ülkenin rezervlerinin 4040 milyon dolar azaldığını (rezerv satışı yapıldığını) gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Ödemeler bilançosu temel denklik formülünü yazınız.
CariI˙s\clemlerHesabı+SermayeveFinansHesabı(ResmiRezervlerDahil)+NetHataveNoksan=0Cari İşlemler Hesabı + Sermaye ve Finans Hesabı (Resmi Rezervler Dahil) + Net Hata ve Noksan = 0
Çift kayıtlı muhasebe sistemi gereği bilançonun toplam dengesi her zaman sıfıra eşit olmalıdır.
2
Verilen değerleri formülde yerine koyunuz.
−200+150+10+ResmiRezervler=0-200 + 150 + 10 + Resmi Rezervler = 0
Bilinen kalemlerin toplamı ile bilinmeyen kalemin toplamının sıfır olması gerekir.
3
Denklemi çözerek Resmi Rezervler Hesabı değerini bulunuz.
−40+ResmiRezervler=0⇒ResmiRezervler=+40-40 + Resmi Rezervler = 0 \Rightarrow Resmi Rezervler = +40
Matematiksel olarak dengenin sağlanması için gereken fark +40+40 birimdir.

Anahtar Kavram

Ödemeler Bilançosu Muhasebe Denkliği

İpuçları

1
Ödemeler bilançosundaki tüm ana kalemlerin toplamının sıfıra eşit olması gerektiğini hatırlayın.
2
Cari İşlemler + Sermaye/Finans + Net Hata ve Noksan toplamının kaç ettiğine bakın, bu toplamı sıfırlayacak değeri bulun.

Daha Fazla Pratik

Resmi rezervler hesabındaki artı işaretinin rezerv artışı mı yoksa azalışı mı ifade ettiğini araştırın.
Tahmini Süre:45s
Soru 6Soru →

Ödemeler bilançosu, çift kayıtlı muhasebe sistemi uyarınca toplamda her zaman sıfıra eşit (muhasebe dengesi) olmak zorundadır. Ancak bu durum, ekonominin dış ödemeler açısından dengede olduğu anlamına gelmez. Bir ekonominin dış ödemeler bilançosunun 'ekonomik anlamda' açık verdiğinden söz edilebilmesi için aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi gerekir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Otonom (kendiliğinden) işlemler toplamının negatif çıkması ve bu farkın resmi rezervler hesabı gibi denkleştirici kalemlerle giderilmesi

Cevap

Ekonomik anlamda ödemeler bilançosu açığı, otonom işlemler toplamının negatif olması ve bu farkın resmi rezervler gibi denkleştirici (accommodating) işlemlerle dengelenmesidir.
Ödemeler bilançosunda ekonomik anlamda bir dengesizlikten (açık veya fazla) söz edebilmek için otonom işlemlerin (piyasa saikleriyle yapılan işlemler) toplamına bakılır. Eğer otonom girişler, otonom çıkışlardan az ise aradaki fark 'denkleştirici' veya 'tamamlayıcı' işlemler dediğimiz resmi rezervler hesabı ile kapatılır. Bu durum ekonominin dış ödemeler anlamında açık verdiğinin kanıtıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Muhasebe denkliği ile ekonomik dengeyi ayırt etme
Ödemeler bilançosu muhasebe gereği her zaman 00'dır ancak bu her zaman ekonomik dengede olduğunu göstermez.
Çift kayıt sistemi her alacağın bir borç karşılığı olduğunu varsayar.
2
İşlemleri otonom ve denkleştirici olarak sınıflandırma
Otonom işlemler (ihracat, ithalat, doğrudan yatırımlar vb.) kendi amaçları için yapılırken; denkleştirici işlemler (resmi rezervler) açık veya fazlayı kapatmak için yapılır.
Ekonomik dengesizliğin kaynağı otonom kalemlerin birbirini eşitleyememesidir.
3
Ekonomik açığın tanımını yapma
Eğer otonom alacaklar < otonom borçlar ise ekonomi 'ekonomik anlamda' açık veriyordur ve Merkez Bankası rezervleri azalır.
Resmi rezervlerdeki azalma, otonom taraftaki döviz talebi fazlasının karşılandığını gösterir.

Anahtar Kavram

Otonom ve Denkleştirici İşlemler Ayrımı
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 7Soru →

Ödemeler bilançosu analizinde; cari işlemler hesabı, sermaye hesabı ve resmi rezervler hariç finans hesabından oluşan, ekonomik bir saikle (kâr elde etme, mal/hizmet ihtiyacı vb.) kendiliğinden gerçekleştirilen işlemlere "otonom işlemler" denir. Otonom işlemler toplamının sıfırdan farklı olması durumunda (ekonomik açık veya fazla), bu dengesizliğin muhasebe kayıtları gereği kapatılmasını sağlayarak bilançonun toplamda sıfıra eşitlenmesini (muhasebe denkliği) sağlayan temel kalem aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Resmi Rezervler Hesabı

Cevap

Ödemeler bilançosunu muhasebe anlamında dengeleyen kalem Resmi Rezervler Hesabı'dır.
Doğru yanıt olan seçenek, ödemeler bilançosunun ekonomik anlamda verdiği açık veya fazlanın (otonom işlemler dengesizliğinin) muhasebe sistemi içerisinde mahsup edildiği yerdir. Resmi rezervler, merkez bankasının ödemeler bilançosundaki dengeyi sağlamak amacıyla yaptığı müdahaleleri temsil eder.

Adım Adım Çözüm

1
Otonom ve denkleştirici işlemler arasındaki farkı belirle.
Otonom işlemler ekonomik bir amaçla (ihracat, ithalat, yatırım vb.) yapılırken, denkleştirici işlemler bu otonom işlemlerden doğan farkı kapatmak için yapılır.
Ödemeler bilançosunun muhasebe mantığı gereği toplamının her zaman sıfır olması gerekir.
2
Resmi rezervlerin fonksiyonunu analiz et.
Eğer otonom işlemler açık veriyorsa rezervler azalır (rezervlerden döviz çıkışı), fazla veriyorsa rezervler artar.
Resmi rezervler hesabı, bakiye denkleştirici bir kalem (accommodating item) olarak işlev görür.

Anahtar Kavram

Otonom ve Denkleştirici İşlemler Ayrımı
Tahmini Süre:45s
Soru 8Soru →

Ödemeler bilançosu analizinde; cari işlemler hesabı, sermaye hesabı, finans hesabı (resmi rezervler hariç) ve net hata noksan kalemlerinin toplamının negatif bir bakiye vermesi durumunda, bilançonun muhasebe denkliğini sağlamak amacıyla resmi rezervler hesabına yapılacak kayıt ve rezervlerdeki değişimle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Resmi rezervler hesabına alacak (++) kaydı yapılır ve bu durum ülkenin döviz rezervlerinin azaldığı anlamına gelir.

Cevap

Resmi rezervler hesabına alacak (++) kaydı yapılır ve bu durum ülkenin döviz rezervlerinin azaldığı anlamına gelir.
Ödemeler bilançosunda otonom işlemlerin toplamı negatif bakiye veriyorsa, bu durum bir ödemeler bilançosu açığına işaret eder. Muhasebe mantığı çerçevesinde, bu açığın kapatılması için denkleştirici (accommodating) bir işlem olan resmi rezervlerin kullanılması gerekir. Ülkenin uluslararası rezervlerindeki bir azalış, piyasaya döviz arz edilmesi anlamına geldiği için alacak (++) tarafına kaydedilir. Böylece toplam bakiye sıfıra eşitlenmiş olur.

Adım Adım Çözüm

1
Ekonomik dengenin tespit edilmesi
Cari İşlemler + Sermaye Hesabı + Finans Hesabı (Resmi Rezervler hariç) + Net Hata Noksan < 0
Soruda belirtilen kalemlerin toplamının negatif olması, ekonomide 'ödemeler bilançosu açığı' (ekonomik dengesizlik) olduğunu gösterir.
2
Denkleştirici işlemin belirlenmesi
Resmi Rezervler Hesabı devreye girer.
Muhasebe denkliği gereği toplamın sıfır olması için bu açığın denkleştirici kalem olan resmi rezervler ile kapatılması gerekir.
3
Kayıt yönünün belirlenmesi
Rezerv azalışı = Alacak (++) kaydı.
Ülke açığı kapatmak için rezervlerini satar (döviz çıkışı). Çift kayıtlı muhasebe sisteminde varlıklardaki (rezervler) azalışlar 'alacak' hanesine artı (++) işaretiyle kaydedilir.

Anahtar Kavram

Ödemeler Bilançosunda Otonom ve Denkleştirici İşlemler

İpuçları

1
Ödemeler bilançosu muhasebe kurallarında varlık azalışlarının (rezerv satışı gibi) hangi tarafa kaydedildiğini hatırlayın.
2
Otonom işlemler toplamı negatifse, denkleştirici işlemler (resmi rezervler) bu açığı kapatmak için tam tersi yönde, yani pozitif bir değer almalıdır.

Daha Fazla Pratik

Resmi rezervlerin 'otonom' kabul edildiği esnek döviz kuru sistemlerinde ödemeler bilançosu dengesinin nasıl sağlandığını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 9Soru →

Ödemeler bilançosu analizinde; cari işlemler hesabı, sermaye hesabı, resmi rezervler hariç finans hesabı ve net hata noksan kalemlerinin toplamının pozitif bir bakiye vermesi (otonom işlemler fazlası) durumunda, çift kayıtlı muhasebe sistemi uyarınca bilançonun genel dengesini sağlamak amacıyla resmi rezervler hesabında gerçekleşecek işlem aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ülkenin resmi rezervleri artar ve hesaba borç (−-) kaydı yapılır.

Cevap

Otonom işlemler fazlası durumunda ülkenin resmi rezervleri artar ve bu artış ödemeler bilançosu muhasebe mantığı gereği borç (−-) hanesine kaydedilir.
Otonom işlemler toplamının pozitif olması, ekonominin otonom olarak 'fazla' verdiğini ifade eder. Bu durum, döviz arzının döviz talebinden fazla olduğunu gösterir. Piyasadaki bu döviz fazlası Merkez Bankası tarafından satın alınarak resmi rezervlere aktarılır. Ödemeler bilançosu kayıt kurallarına göre, ülkenin sahip olduğu dış varlıklardaki (rezervlerdeki) artışlar borç (−-) hanesine kaydedilerek bilançonun toplamı sıfıra eşitlenir.

Adım Adım Çözüm

1
Otonom denge durumunu analiz etme
Cari İşlemler + Sermaye Hesabı + Finans Hesabı (resmi rezervler hariç) + Net Hata Noksan >0> 0 (Fazla)
Otonom işlemlerin toplamının pozitif olması, ülkeye giren dövizin çıkan dövizden fazla olduğunu gösterir.
2
Muhasebe denkliğini (Accounting Identity) uygulama
Otonom Denge + Denkleştirici İşlemler (Resmi Rezervler) = 0
Çift kayıtlı muhasebe sistemi gereği bilançonun genel toplamı her zaman sıfıra eşit olmalıdır.
3
Resmi rezervler hesabındaki kayıt yönünü belirleme
Resmi rezervlerde artış →\rightarrow Borç (−-) kaydı
Döviz piyasasındaki fazlalık Merkez Bankası tarafından satın alınarak rezervlere eklenir; varlıklardaki artışlar bilançoda borç (debit) kalemidir.

Anahtar Kavram

Ödemeler bilançosu muhasebe mantığında, resmi rezervlerdeki artışlar bir 'varlık ithalatı' gibi değerlendirilerek borç (−-) hanesine, azalışlar ise 'varlık ihracatı' gibi değerlendirilerek alacak (++) hanesine kaydedilir.

Daha Fazla Pratik

Resmi rezervler hesabındaki değişimlerin, döviz kuru rejimlerine (sabit vs. esnek) göre otonom dengesizliklere nasıl tepki verdiğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 10Soru →

Ödemeler bilançosu analizinde, otonom işlemler (cari işlemler, sermaye hesabı, resmi rezervler hariç finans hesabı ve net hata noksan toplamı) açık verdiğinde, çift kayıtlı muhasebe sistemi gereği bilançonun genel toplamını sıfıra eşitlemek (muhasebe denkliğini sağlamak) için aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi zorunludur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Resmi rezerv varlıklarının azalması

Cevap

Resmi rezerv varlıklarının azalması
Ödemeler bilançosunda otonom işlemler (ekonomik saikle yapılanlar) açık verdiğinde, döviz arzı talebi karşılayamaz. Bu durumu muhasebe açısından dengelemek için 'denkleştirici (uyum sağlayıcı) işlemler' devreye girer. Merkez Bankası'nın resmi rezervlerini kullanması (rezervlerin azalması), piyasaya döviz likiditesi sağlayarak otonom açığı finanse eder ve bilançoyu sıfıra eşitler.

Adım Adım Çözüm

1
Otonom işlemler dengesinin durumunu belirlemek
Otonom işlemler toplamının negatif olması (açık), ülkeden çıkan dövizin giren dövizden fazla olduğunu gösterir.
Dengenin yönünü belirlemek, hangi finansman yöntemine ihtiyaç olduğunu anlamak için gereklidir.
2
Muhasebe denkliği kuralını uygulamak
Ödemeler Bilançosu = Otonom İşlemler + Denkleştirici İşlemler = 0 olmalıdır.
Çift kayıtlı muhasebe sistemi gereği bilanço her zaman sıfıra eşitlenmelidir.
3
Denkleştirici işlemi tespit etmek
Negatif otonom bakiyeyi sıfıra eşitlemek için pozitif bir denkleştirici işlem (döviz girişi) gereklidir. Bu da Merkez Bankası'nın piyasaya döviz satması, yani resmi rezervlerin azalması anlamına gelir.
Rezerv azalışı, bilançoda alacak (+) kaydı olarak görünür ve açığı kapatır.

Anahtar Kavram

Ödemeler Bilançosu Muhasebe Denkliği

İpuçları

1
Bilançonun muhasebe toplamı çift kayıtlı sistem gereği her zaman sıfıra eşit olmalıdır.
2
Otonom işlemler açık verdiğinde, bu açığı kapatacak 'uyum sağlayıcı' bir döviz girişine ihtiyaç vardır.
3
Merkez Bankası'nın kasasındaki dövizleri (rezervleri) satması, ödemeler bilançosuna alacak (+) olarak yansır.

Daha Fazla Pratik

Otonom işlemler toplamı pozitif (fazla) olduğunda resmi rezervlerdeki değişimin nasıl kaydedileceğini analiz ediniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 11Soru →

Ödemeler bilançosu analizinde otonom (kendiliğinden) işlemler; cari işlemler hesabı, sermaye hesabı ve resmi rezervler hariç finans hesabı toplamından oluşur. Bu işlemlerin toplamının negatif bir değer alması durumunda, çift kayıtlı muhasebe sistemi gereği ödemeler bilançosu denkliğinin (toplamın sıfır olması) sağlanabilmesi için aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi zorunludur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Resmi rezerv varlıklarının azalması veya denkleştirici finansman sağlanması yoluyla açığın dengelenmesi

Cevap

Resmi rezerv varlıklarının azalması veya denkleştirici finansman sağlanması yoluyla açığın dengelenmesi
Ödemeler bilançosu çift kayıtlı muhasebe sistemine göre tutulduğu için toplamı her zaman sıfırdır. Otonom işlemler (cari, sermaye ve finans hesapları) toplamda açık verdiğinde, bu açık resmi rezervlerdeki bir azalışla (ülkeye döviz girişi gibi kaydedilir) veya merkez bankasının denkleştirici işlemleriyle kapatılarak bakiye sıfırlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Otonom işlemler ve ödemeler dengesi açığı kavramlarını analiz et.
Cari İşlemler + Sermaye Hesabı + Finans Hesabı (Resmi Rezervler Hariç) < 0 ise otonom açık vardır.
Ekonomik birimlerin kâr veya ihtiyaç saikiyle yaptıkları işlemler dengelenememiştir.
2
Çift kayıtlı muhasebe sistemi kuralını uygula.
Ödemeler bilançosunun genel toplamı her zaman sıfıra (00) eşit olmalıdır.
Muhasebe tanımı gereği her alacak kaydının bir borç karşılığı vardır.
3
Denkleştirici (accommodating) kalemleri belirle.
Otonom açığı kapatacak olan kalem Resmi Rezerv Hesabı'dır.
Ülke, otonom işlemlerden kaynaklanan döviz açığını ya rezervlerinden karşılar ya da dışarıdan finansman (borç) bularak muhasebe denkliğini sağlar.

Anahtar Kavram

Ödemeler Bilançosu Muhasebe Denkliği

İpuçları

1
Ödemeler bilançosunda toplam her zaman sıfırdır; otonom açık varsa bir şeyin bu açığı 'finanse etmesi' gerekir.
2
Dengeleyici işlemler (accommodating items) otonom işlemlerin sonucuna göre hareket ederler. En önemli dengeleyici kalem Resmi Rezervler Hesabı'dır.

Daha Fazla Pratik

Resmi rezerv kalemindeki değişimin (+) veya (-) işaretinin muhasebe mantığına göre ülkeye döviz girişi veya çıkışı anlamını tekrar edin.
Tahmini Süre:1m 30s