Denge Milli Gelirin Belirlenmesi (Keynesyen Çapraz) Alıştırma Soruları — KPSS İktisat

Soru 1Soru →

Dışa kapalı bir ekonomide tüketim harcamaları $C = 100 + 0,8Y_d$ , otonom yatırımlar $I = 120$ , kamu harcamaları $G = 180$ ve gelir üzerinden alınan vergi oranı $t = 0,25$ olarak belirlenmiştir. Bu ekonomide tam istihdam gelir düzeyi $1200$ birimdir.

Buna göre, ekonominin tam istihdam düzeyinde dengeye gelebilmesi için kamu harcamalarında ( $G$ ) yapılması gereken artış miktarı kaç birimdir?

40

60

80

100

200

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 80

Cevap

Ekonomiyi tam istihdam düzeyine ulaştırmak için kamu harcamaları 80 birim artırılmalıdır.

Verilen veriler doğrultusunda otonom harcamalar

400

birim, harcama çarpanı ise

2,5

olarak hesaplanır. Mevcut denge geliri

1000

birimdir. Tam istihdam geliri olan

1200

birime ulaşmak için

200

birimlik bir gelir artışı gerekmektedir. Kamu harcamalarındaki bir birimlik artış geliri

2,5

kat artırdığına göre,

200 / 2,5 = 80

birimlik bir artış hedeflenen düzeye ulaşmayı sağlayacaktır.

Adım Adım Çözüm

1

Otonom harcamaların (

A

) hesaplanması

A = C_0 + I + G = 100 + 120 + 180 = 400

Denge gelir düzeyini bulmak için öncelikle gelirden bağımsız harcamaların toplamı belirlenmelidir.

2

Harcama çarpanının (

k

) hesaplanması

k = \frac{1}{1 - c(1-t)} = \frac{1}{1 - 0,8(1-0,25)} = \frac{1}{1 - 0,6} = 2,5

Vergi oranının (

t

) olduğu bir ekonomide çarpan mekanizması marjinal tüketim eğilimi (

c

) ve vergi oranı ile belirlenir.

3

Mevcut denge gelir düzeyinin (

Y_e

) bulunması

Y_e = k \times A = 2,5 \times 400 = 1000

Denge geliri, otonom harcamaların çarpan katsayısı ile çarpılmasıyla elde edilir.

4

Gereken gelir artışının (deflasyonist açık) hesaplanması

\Delta Y = Y_{tam} - Y_e = 1200 - 1000 = 200

Tam istihdam hedefine ulaşmak için ekonominin mevcut üretim kapasitesinin ne kadar artması gerektiği belirlenir.

5

Gereken kamu harcaması artışının (

\Delta G

) hesaplanması

\Delta G = \frac{\Delta Y}{k} = \frac{200}{2,5} = 80

Çarpan etkisi nedeniyle, hedeflenen gelir artışı miktarının çarpan katsayısına bölünmesiyle gereken harcama miktarı bulunur.

Anahtar Kavram

Vergi oranının (t) dahil olduğu modelde harcama çarpanı ve deflasyonist açığın kapatılması.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 2Soru →

Dışa açık bir ekonomide tüketim fonksiyonu $C = 400 + 0,8Y_d$ , vergi fonksiyonu $T = 100 + 0,25Y$ , otonom yatırımlar $I = 300$ , kamu harcamaları $G = 500$ , ihracat $X = 250$ ve ithalat fonksiyonu $M = 150 + 0,1Y$ olarak verilmiştir. Bu ekonomide tam istihdam gelir düzeyi $2800$ birim olduğuna göre, ekonomiyi tam istihdam düzeyine ulaştırmak için kamu harcamalarının ne kadar artırılması gerekmektedir?

180

72

144

360

90

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $180$

Cevap

Ekonomiyi tam istihdam düzeyine ulaştırmak için kamu harcamaları

180

birim artırılmalıdır.

Denge geliri

2440

olarak hesaplanmış ve tam istihdam hedefi olan

2800

birime ulaşmak için

360

birimlik bir gelir artışı gerektiği saptanmıştır. Ekonomideki harcama çarpanı, sızıntılar (

t=0,25

ve

m=0,1

) dahil edildiğinde

2

olarak bulunduğu için, bu artışı sağlamak adına kamu harcamalarının yarısı kadar (

180

birim) artırılması doğru yaklaşımdır.

Adım Adım Çözüm

1

Kullanılabilir gelir (

Y_d

) ve tüketim (

C

) fonksiyonunu düzenleme

C = 320 + 0,6Y

Y_d = Y - T

olduğu için

Y_d = Y - (100 + 0,25Y) = 0,75Y - 100

olur. Buradan

C = 400 + 0,8(0,75Y - 100) = 400 + 0,6Y - 80 = 320 + 0,6Y

bulunur.

2

Toplam planlanan harcama (

AE

) fonksiyonunu oluşturma

AE = 1220 + 0,5Y

AE = C + I + G + X - M

formülünden;

AE = (320 + 0,6Y) + 300 + 500 + 250 - (150 + 0,1Y) = 1220 + 0,5Y

elde edilir.

3

Denge gelir düzeyini hesaplama

Y = 2440

Dengede

Y = AE

olduğundan;

Y = 1220 + 0,5Y \Rightarrow 0,5Y = 1220 \Rightarrow Y = 2440

birimdir.

4

Harcama çarpanını (

k

) hesaplama

k = 2

k = \frac{1}{1 - c(1-t) + m}

formülünden;

k = \frac{1}{1 - 0,8(1-0,25) + 0,1} = \frac{1}{1 - 0,6 + 0,1} = \frac{1}{0,5} = 2

bulunur.

5

Gerekli harcama artışını belirleme

\Delta G = 180

Tam istihdam geliri

2800

ve mevcut denge

2440

ise gelir açığı

\Delta Y = 360

birimdir.

\Delta Y = k \times \Delta G \Rightarrow 360 = 2 \times \Delta G \Rightarrow \Delta G = 180

birim artış gereklidir.

Anahtar Kavram

Keynesyen Çapraz modelinde dışa açık bir ekonomide denge gelirinin belirlenmesi ve sızıntıların (vergi ve ithalat) çarpan üzerindeki etkisi.

İpuçları

1

Önce kullanılabilir gelir fonksiyonunu tüketim fonksiyonu içinde yerine yazarak otonom tüketim ve uyarılmış tüketim kısımlarını netleştirin.

2

Denge gelir düzeyini (

Y = C + I + G + X - M

) denkliğini kullanarak mevcut durumu bulun ve tam istihdam düzeyine olan mesafeyi (

Y_f - Y

) hesaplayın.

3

Harcama çarpanını hesaplarken paydada

(1 - MPC(1 - t) + MPI)

yapısını kullanmayı unutmayın. Burada

MPC=0,8

,

t=0,25

ve

MPI=0,1

şeklindedir.

Daha Fazla Pratik

Aynı ekonomide kamu harcamaları yerine vergilerin otonom kısmının (

T_0

) düşürülmesi durumunda, tam istihdama ulaşmak için ne kadarlık bir vergi indirimi gerektiğini hesaplayarak vergi çarpanı etkisini pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Çarpanı doğrudan kullanarak denge gelirini bulmadan da çözüme gidilebilir: Önce otonom harcamalar toplamını (

A = C_0 - cT_0 + I + G + X - M_0

) bulun, ardından

Y = k \times A

formülüyle mevcut geliri ve hedeflenen

G

artışını oranlayın.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 3Soru →

Dışa kapalı ve devletin yer almadığı basit bir Keynesyen modelde, tüketim fonksiyonu $C = 200 + 0,75Y$ ve otonom yatırım harcamaları $I = 100$ birim olarak verilmiştir. Bu verilere göre, ekonomideki denge milli gelir düzeyi kaç birimdir?

1200

1000

800

400

300

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 1200

Cevap

Ekonomideki denge milli gelir düzeyi 1200 birimdir.

Denge milli gelir, toplam otonom harcamaların (

A = C_0 + I_0 = 300

) harcama çarpanı (

k = \frac{1}{1 - MPC} = \frac{1}{1 - 0,75} = 4

) ile çarpılmasıyla bulunur. Bu durumda

300 \times 4 = 1200

birimlik denge hasılasına ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1

Toplam planlanan harcama (AE) fonksiyonunu oluşturun.

AE = C + I = (200 + 0,75Y) + 100 = 300 + 0,75Y

Dışa kapalı ve devletin olmadığı bir ekonomide toplam harcamalar tüketim ve yatırımın toplamına eşittir.

2

Denge koşulunu (

Y = AE

) uygulayın.

Y = 300 + 0,75Y

Mal piyasası dengesi, toplam üretimin (gelirin) planlanan toplam harcamalara eşit olduğu noktada gerçekleşir.

3

Y

değerini yalnız bırakarak denge gelirini hesaplayın.

Y - 0,75Y = 300 \Rightarrow 0,25Y = 300 \Rightarrow Y = \frac{300}{0,25} = 1200

Denklemin çözülmesiyle ekonominin istikrarlı olduğu milli gelir düzeyine ulaşılır.

Anahtar Kavram

Keynesyen Çapraz ve Denge Geliri

İpuçları

1

Denge geliri için

Y = C + I

eşitliğini kullanın.

2

Önce otonom harcamaların toplamını (

200 + 100

) bulun, ardından marjinal tüketim eğiliminden yararlanarak çarpanı hesaplayın.

Daha Fazla Pratik

Bu ekonomide otonom yatırımlar 50 birim artsaydı, denge milli gelirindeki toplam değişim ne kadar olurdu?

Tahmini Süre:45s

Soru 4Soru →

Dışa kapalı ve devletin yer almadığı basit bir Keynesyen modelde, tüketim fonksiyonu $C = 400 + 0,5Y$ ve otonom yatırım harcamaları $I = 100$ birim olarak verilmiştir. Buna göre, ekonomideki denge milli gelir düzeyi ( $Y$ ) kaç birimdir?

1000

800

500

250

200

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 1000

Cevap

Denge milli gelir düzeyi 1000 birimdir.

Denge milli gelir düzeyi, toplam planlanan harcamaların (

AE

) gelire (

Y

) eşit olduğu noktada oluşur.

C = 400 + 0,5Y

ve

I = 100

verildiğinde,

AE = 500 + 0,5Y

olur.

Y = 500 + 0,5Y

denklemi çözüldüğünde

0,5Y = 500

ve buradan

Y = 1000

sonucu bulunur. Bu durum 1000 birimlik seçeneği doğrular.

Adım Adım Çözüm

1

Toplam Planlanan Harcama (

AE

) fonksiyonunu oluşturun.

AE = C + I = (400 + 0,5Y) + 100 = 500 + 0,5Y

Denge geliri, toplam üretimin toplam planlanan harcamalara eşit olduğu noktada belirlenir.

2

Denge koşulunu (

Y = AE

) uygulayın.

Y = 500 + 0,5Y

Milli gelir dengesi harcama ve üretimin eşitliğini gerektirir.

3

Y

terimlerini bir tarafa toplayarak denklemi çözün.

Y - 0,5Y = 500 \Rightarrow 0,5Y = 500

Bilinmeyen değişkeni yalnız bırakmak için cebirsel işlem yapılır.

4

Denge gelir düzeyini hesaplayın.

Y = 500 / 0,5 = 1000

Katsayıya bölerek nihai denge değerine ulaşılır.

Anahtar Kavram

Keynesyen Çapraz Analizi (Denge Milli Gelir)

İpuçları

1

Denge milli gelirini bulmak için

Y = C + I

eşitliğini kullanın.

2

C

ve

I

değerlerini yerine koyarak

Y = 400 + 0,5Y + 100

denklemini oluşturun.

3

Denklemi düzenlediğinizde otonom harcamalar toplamının 500, çarpan katsayısının ise

1 / (1 - 0,5) = 2

olduğunu göreceksiniz.

Daha Fazla Pratik

Marjinal tüketim eğilimi (

c

) arttığında denge milli gelirinin ve çarpanın nasıl değişeceğini düşünmek konuyu pekiştirecektir.

Alternatif Yöntem

Otonom harcamalar çarpanı yöntemiyle:

Y = [1 / (1 - c)] \times (C_0 + I)

. Burada

c = 0,5

,

C_0 = 400

ve

I = 100

olduğundan

Y = [1 / 0,5] \times 500 = 2 \times 500 = 1000

bulunur.

Tahmini Süre:45s

Soru 5Soru →

Hükümet harcamalarının ve otonom vergilerin yer aldığı dışa kapalı bir ekonomiye ait makroekonomik veriler aşağıda sunulmuştur:

- Tüketim Fonksiyonu: $C = 450 + 0,8Y_d$
- Otonom Yatırımlar: $I = 250$
- Kamu Harcamaları: $G = 300$
- Otonom Vergiler: $T = 200$

(Burada $Y_d$ harcanabilir geliri temsil etmektedir.)

Buna göre, söz konusu ekonomide Keynesyen harcama dengesinin ( $Y = AE$ ) sağlandığı denge milli gelir düzeyi kaç birimdir?

1050

4000

4200

5000

5800

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 4200

Cevap

Denge milli gelir düzeyi 4200 birimdir.

Denge milli gelir düzeyi, toplam planlanmış harcamaların milli gelire eşit olduğu noktada (

Y = AE

) belirlenir. Bu ekonomide otonom harcamalar toplamı

A = C_0 - cT + I + G

formülüyle

450 - (0,8 \times 200) + 250 + 300 = 840

birimdir. Harcama çarpanı ise

k = 1/(1-0,8) = 5

olarak hesaplanır. Dolayısıyla denge geliri

Y = 5 \times 840 = 4200

birim olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1

Otonom planlanmış harcamaların (

A

) hesaplanması

A = 450 + 250 + 300 - (0,8 \times 200) = 840

Denge geliri formülünde yer alan otonom bileşenlerin (

C_0, I, G, -cT

) toplamını bulmak gerekir.

2

Basit harcama çarpanının (

k

) hesaplanması

k = \frac{1}{1 - 0,8} = \frac{1}{0,2} = 5

Otonom harcamalardaki bir birimlik değişimin gelir düzeyinde yaratacağı katlı artışı belirleyen katsayıyı bulmak gerekir.

3

Denge milli gelir düzeyinin (

Y

) hesaplanması

Y = 5 \times 840 = 4200

Denge koşulu olan

Y = k \times A

formülü uygulanarak nihai denge düzeyi bulunur.

Anahtar Kavram

Keynesyen Harcama Dengesi ve Çarpan Mekanizması

Daha Fazla Pratik

Vergi oranının gelir üzerinden (proporisyonel) alındığı durumda çarpanın nasıl değişeceğini analiz ediniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 6Soru →

Hükümet harcamalarının ve otonom vergilerin bulunduğu dışa kapalı bir ekonomide; tüketim fonksiyonu $C = 500 + 0,75Y_d$ , otonom yatırım harcamaları $I = 300$ , kamu harcamaları $G = 400$ ve otonom vergiler $T = 200$ birimdir. Tam istihdam gelir düzeyinin ( $Y_f$ ) 4600 birim olduğu varsayıldığında, ekonomideki deflasyonist açığı kapatmak ve tam istihdam gelir düzeyine ulaşmak için kamu harcamalarının ( $G$ ) kaç birim artırılması gerekmektedir?

100

400

133,3

300

75

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 100

Cevap

Ekonomideki deflasyonist açığı kapatmak için kamu harcamaları 100 birim artırılmalıdır.

Denge milli gelir düzeyi 4200 olarak hesaplanmıştır. Tam istihdam düzeyi olan 4600'e ulaşmak için milli gelirin 400 birim artması gerekmektedir. Marjinal tüketim eğilimi 0,75 olduğunda harcama çarpanı 4'tür. 400 birimlik gelir artışı için kamu harcamalarının

400 / 4 = 100

birim artırılması yeterlidir. Bu 100 birimlik miktar aynı zamanda ekonomideki deflasyonist açığı temsil eder.

Adım Adım Çözüm

1

Denge Milli Gelir Düzeyini (

Y_e

) hesaplayın.

Y = 4200

Denge koşulu

Y = C + I + G

formülünde verilerin yerine konulması gerekir:

Y = [500 + 0,75(Y - 200)] + 300 + 400 \Rightarrow Y = 1050 + 0,75Y \Rightarrow 0,25Y = 1050 \Rightarrow Y = 4200

.

2

Tam istihdam gelir düzeyi ile mevcut denge arasındaki hasıla açığını (

∆Y

) bulun.

∆Y = 400

Tam istihdam geliri ile denge geliri arasındaki fark kapatılması gereken toplam üretim miktarını gösterir:

4600 - 4200 = 400

.

3

Harcama çarpanını (

k_g

) hesaplayın.

k_g = 4

Dışa kapalı bir ekonomide harcama çarpanı

1 / (1 - c)

formülü ile bulunur:

1 / (1 - 0,75) = 1 / 0,25 = 4

.

4

Gerekli kamu harcaması artışını (

∆G

) hesaplayın.

∆G = 100

Harcama değişikliği ile hasıla değişikliği arasındaki ilişki

∆Y = k_g \times ∆G

şeklindedir:

400 = 4 \times ∆G \Rightarrow ∆G = 100

.

Anahtar Kavram

Keynesyen Çapraz modelinde otonom harcamalardaki bir artış, çarpan katsayısı kadar milli geliri artırır; tam istihdama ulaşmak için gereken harcama artışı deflasyonist açığa eşittir.

İpuçları

1

Önce mevcut denge gelirini (

Y_e

) bulmak için

Y = C + I + G

eşitliğini kullanın.

2

Unutmayın ki tüketim fonksiyonundaki gelir, harcanabilir gelirdir (

Y_d = Y - T

).

3

Harcama çarpanı

1 / (1 - 0,75) = 4

değerine sahiptir. Geliri 400 birim artırmak için gereken otonom harcama artışını bulun.

Daha Fazla Pratik

Vergi çarpanı ile harcama çarpanı arasındaki farkı ve dengeli bütçe çarpanının etkilerini incelemek konuyu pekiştirmenize yardımcı olacaktır.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 7Soru →

Dışa kapalı bir ekonomide tüketim fonksiyonu $C = 300 + 0,8Y_d$ , otonom yatırım harcamaları $I = 200$ birim, kamu harcamaları $G = 250$ birim ve gelir vergisi oranı $t = 0,25$ olarak belirlenmiştir. Buna göre, basit Keynesyen model çerçevesinde ekonominin denge milli gelir düzeyi kaç birimdir?

1875

3750

937,5

2500

1250

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 1875

Cevap

Ekonominin denge milli gelir düzeyi 1875 birimdir.

Verilen değerler

Y = C + I + G

denkleminde yerine konulduğunda; vergi sonrası kullanılabilir gelirin tüketim üzerindeki etkisiyle birlikte toplam harcama doğrusu

AE = 750 + 0,6Y

olarak bulunur. Bu doğrunun

45

derecelik doğruyu kestiği noktada milli gelir

1875

birim olarak hesaplanmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1

Kullanılabilir gelir (

Y_d

) ve tüketim fonksiyonunu gelire bağlı olarak ifade edin.

Y_d = Y - tY = Y(1 - 0,25) = 0,75Y

. Buradan

C = 300 + 0,8(0,75Y) = 300 + 0,6Y

elde edilir.

Denge milli gelirini bulmak için tüketimin kullanılabilir gelir yerine toplam gelir cinsinden yazılması gerekir.

2

Toplam harcama (

AE

) fonksiyonunu oluşturun.

AE = C + I + G = (300 + 0,6Y) + 200 + 250 = 750 + 0,6Y

.

Modeldeki tüm harcama bileşenlerinin toplamı, toplam talebi (harcamayı) belirler.

3

Denge koşulunu (

Y = AE

) uygulayarak milli geliri çözün.

Y = 750 + 0,6Y \Rightarrow 0,4Y = 750 \Rightarrow Y = 1875

.

Keynesyen modelde denge, toplam üretimin toplam harcamalara eşit olduğu noktada gerçekleşir.

Anahtar Kavram

Keynesyen Çapraz (Denge Milli Gelirin Belirlenmesi)

İpuçları

1

Denge koşulunu

Y = C + I + G

şeklinde yazarak başlayın.

2

Tüketim fonksiyonundaki

Y_d

terimi yerine

(Y - 0,25Y)

yazarak tüketimi doğrudan toplam gelir (

Y

) cinsinden ifade edin.

3

Harcama çarpanını

k = \frac{1}{1 - c(1 - t)}

formülüyle hesaplayıp otonom harcamalar toplamıyla çarpmayı deneyin.

Daha Fazla Pratik

Vergi oranı sıfır olsaydı veya otonom bir vergi (

T_0

) eklenseydi denge gelirinin nasıl değişeceğini hesaplayarak konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Harcama çarpanı yöntemi kullanılabilir: Çarpan

k = \frac{1}{1 - c(1 - t)} = \frac{1}{1 - 0,8(1 - 0,25)} = \frac{1}{1 - 0,6} = 2,5

olarak bulunur. Otonom harcamalar toplamı

A = C_0 + I + G = 300 + 200 + 250 = 750

birimdir. Denge milli geliri

Y = k \times A = 2,5 \times 750 = 1875

birimdir.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 8Soru →

Dışa kapalı bir ekonomide tüketim fonksiyonu $C = 100 + 0,75Y_d$ , otonom yatırım harcamaları $I = 200$ birim, kamu harcamaları $G = 300$ birim ve otonom vergiler $T = 200$ birimdir. Bu ekonomide fiili üretim düzeyinin ( $Y$ ) $2000$ birim olduğu bir durumda, planlanmayan stok değişimi ve ekonominin intibak süreci ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

50

birimlik planlanmayan stok artışı gerçekleşir ve firmalar üretimi azaltır.

50

birimlik planlanmayan stok azalışı gerçekleşir ve firmalar üretimi artırır.

150

birimlik planlanmayan stok artışı gerçekleşir ve fiyatlar genel düzeyi düşer.

50

birimlik planlanmayan stok artışı gerçekleşir ve faiz oranları düşer.

Ekonomi dengededir ve stok değişimi sıfırdır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $50$ birimlik planlanmayan stok artışı gerçekleşir ve firmalar üretimi azaltır.

Cevap

Ekonomide

50

birimlik planlanmayan stok artışı gerçekleşir ve firmalar üretim düzeyini azaltarak dengeye yönelir.

Verilen verilere göre toplam planlanan harcama fonksiyonu

AE = 450 + 0,75Y

şeklindedir.

Y = 2000

birim için planlanan harcama

1950

birim olarak hesaplanır. Fiili hasıla (

2000

), planlanan harcamadan (

1950

) daha büyük olduğu için firmaların ellerinde satılamayan

50

birimlik mal kalır (planlanmayan stok artışı). Bu durumda firmalar aşırı stokları eritmek için üretim düzeyini azaltma yoluna giderler.

Adım Adım Çözüm

1

Harcanabilir gelir ve tüketim miktarını hesapla

Y_d = 2000 - 200 = 1800

;

C = 100 + 0,75(1800) = 1450

Planlanan harcamaları bulmak için öncelikle gelire bağlı olan tüketim harcamasının hesaplanması gerekir.

2

Toplam planlanan harcamayı (AE) hesapla

AE = C + I + G = 1450 + 200 + 300 = 1950

Ekonomideki tüm sektörlerin (hanehalkı, firmalar, devlet) planladığı toplam talep düzeyini belirlemek için harcama kalemleri toplanır.

3

Fiili hasıla ile planlanan harcamayı karşılaştırarak stok değişimini (

IU

) bul

IU = Y - AE = 2000 - 1950 = 50

(Artış)

Eğer üretim planlanan harcamadan fazlaysa, satılamayan mallar stoklarda planlanmayan bir artışa neden olur.

4

İntibak mekanizmasını belirle

Stok artışı nedeniyle firmalar üretimi kısar (

Y \downarrow

)

Keynesyen modelde firmalar stok birikimine üretim miktarını azaltarak tepki verirler ve bu süreç hasıla planlanan harcamaya eşitlenene kadar sürer.

Anahtar Kavram

Keynesyen Çapraz ve Planlanmayan Stok Yatırımı

İpuçları

1

Önce

Y = 2000

değeri için toplam planlanan harcama (

AE = C + I + G

) miktarını hesaplayın.

2

Fiili hasıla ile bulduğunuz

AE

değerini karşılaştırın. Eğer

Y > AE

ise stoklarda birikme olur.

3

Keynesyen modelde firmaların 'planlanmayan stok artışına' nasıl tepki verdiğini hatırlayın: Fiyatları mı düşürürler yoksa üretimi mi kısarlar?

Daha Fazla Pratik

Denge milli gelir düzeyini bulmak için

Y = AE

eşitliğini kullanarak hesaplama yapabilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 9Soru →

Dışa kapalı bir ekonomiye ait makroekonomik değişkenler aşağıda sunulmuştur:

Değişken	Fonksiyon / Değer
Tüketim Fonksiyonu ( $C$ )	$200 + 0,75Y_d$
Otonom Yatırımlar ( $I$ )	$300$
Kamu Harcamaları ( $G$ )	$400$
Vergi Oranı ( $t$ )	$0,20$

Bu ekonomide gerçekleşen fiili üretim düzeyi $2000$ birim ise, planlanmayan stok değişimi ve hasılanın dengeye yönelme eğilimi hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

100

birimlik planlanmayan stok azalışı vardır ve hasıla düzeyi artma eğilimindedir.

100

birimlik planlanmayan stok artışı vardır ve hasıla düzeyi azalma eğilimindedir.

400

birimlik planlanmayan stok azalışı vardır ve hasıla düzeyi artma eğilimindedir.

Ekonomi dengededir ve stoklarda herhangi bir planlanmayan değişim söz konusu değildir.

250

birimlik planlanmayan stok azalışı vardır ve hasıla düzeyi artma eğilimindedir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $100$ birimlik planlanmayan stok azalışı vardır ve hasıla düzeyi artma eğilimindedir.

Cevap

Ekonomide 100 birimlik planlanmayan stok azalışı gerçekleşmektedir ve hasıla düzeyi artma eğilimindedir.

Dışa kapalı bir ekonomide toplam harcama fonksiyonu

AE = 900 + 0,60Y

olarak elde edilir. Fiili üretim düzeyi

2000

birim iken toplam harcamalar

2100

birim olmaktadır. Bu durumda harcamalar üretimi aştığı için firmaların elindeki stoklar planlanmadıkları halde

100

birim azalır. Keynesyen mekanizmaya göre stok azalışı sinyalini alan firmalar üretimlerini artıracak, böylece hasıla düzeyi artış eğilimine girerek denge noktasına (

Y = 2250

) doğru yönelecektir.

Adım Adım Çözüm

1

Harcanabilir gelir (

Y_d

) ifadesini vergi oranı cinsinden yazın.

Y_d = Y - tY = (1 - 0,20)Y = 0,80Y

Tüketim harcamaları gelire bağlı vergiler düşüldükten sonra kalan harcanabilir gelire dayanır.

2

Toplam planlanan harcama (

AE

) fonksiyonunu oluşturun.

AE = C + I + G = 200 + 0,75(0,80Y) + 300 + 400 = 900 + 0,60Y

Ekonomideki toplam talep, tüketim, yatırım ve kamu harcamalarının toplamından oluşur.

3

Fiili üretim düzeyi (

Y = 2000

) için toplam harcama miktarını hesaplayın.

AE = 900 + 0,60(2000) = 900 + 1200 = 2100

birim.

Mevcut üretim düzeyinde ekonomide ne kadarlık bir talep oluştuğunu belirlemek gerekir.

4

Planlanmayan stok değişimini (

IU

) hesaplayın.

IU = Y - AE = 2000 - 2100 = -100

birim.

Üretim ile harcama arasındaki fark, planlanmayan stok değişimini verir.

5

Stok değişimini yorumlayarak dengeye yönelme eğilimini belirleyin.

-100

(azalış) olduğu için firmalar üretimi artıracaktır (

Y \uparrow

).

Talebin üretimden fazla olması stokları eritir ve firmaları üretimi artırmaya teşvik eder.

Anahtar Kavram

Keynesyen modelde denge mekanizması planlanmayan stok değişimleri üzerinden işler; eğer harcamalar üretimden fazlaysa stoklar azalır ve hasıla artar.

İpuçları

1

Öncelikle harcanabilir gelir (

Y_d

) üzerinden toplam harcama (

AE

) fonksiyonunu

Y

cinsinden bulun.

2

AE = C + I + G

formülünde

Y_d

yerine

(1-t)Y

yazarak denklemi sadeleştirin.

3

Y = 2000

değerini

AE

denklemine koyun; eğer

AE > Y

ise stoklar azalıyor demektir.

Daha Fazla Pratik

Vergi oranının değişmesi durumunda denge hasılası ve harcama çarpanının nasıl etkileneceğini analiz edebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Denge hasılasını (

Y_e

) doğrudan hesaplayıp (

Y = 900 + 0,6Y \Rightarrow Y_e = 2250

), fiili üretimin (

2000

) denge hasılasının altında kaldığını görerek üretimin artış eğiliminde olması gerektiğini tespit edebilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 10Soru →

Dışa kapalı bir ekonomiye ait makroekonomik veriler şu şekildedir:

- Tüketim Fonksiyonu: $C = 400 + 0,8Y_d$
- Otonom Yatırımlar: $I = 300$
- Kamu Harcamaları: $G = 500$
- Gelir Vergisi Oranı: $t = 0,25$

Bu ekonomide tam istihdam gelir düzeyi ( $Y_f$ ) $4.000$ birim olarak hesaplandığına göre, ekonominin tam istihdama ulaşabilmesi için kamu harcamalarının kaç birim artırılması gerekmektedir?

200

250

400

500

1.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 400

Cevap

Ekonominin tam istihdama ulaşabilmesi için kamu harcamaları 400 birim artırılmalıdır.

Doğru yanıt olan 400 birimlik artış, ekonominin mevcut denge düzeyinin (

3.000

) ve tam istihdam düzeyinin (

4.000

) arasındaki farkın, gelire bağlı vergiyi içeren harcama çarpanına (

2,5

) bölünmesiyle elde edilir. Bu süreçte önce denge denklemi kurularak mevcut hasıla bulunmalı, ardından marjinal tüketim eğilimi ile vergi oranı kullanılarak çarpan katsayısı saptanmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1

Mevcut denge gelir düzeyini (

Y

) hesapla.

Y = 400 + 0,8(Y - 0,25Y) + 300 + 500 \Rightarrow Y = 1200 + 0,6Y \Rightarrow 0,4Y = 1200 \Rightarrow Y = 3.000

Denge, toplam gelirin toplam planlanan harcamalara eşit olduğu noktada gerçekleşir.

2

Harcama çarpanını (

k

) hesapla.

k = \frac{1}{1 - c(1 - t)} = \frac{1}{1 - 0,8(1 - 0,25)} = \frac{1}{1 - 0,6} = 2,5

Gelire bağlı vergilerin bulunduğu durumda harcama çarpanı vergi oranını (

t

) da içermelidir.

3

Gelir açığını (deflasyonist açık miktarını) belirle.

\Delta Y = Y_f - Y = 4.000 - 3.000 = 1.000

Ekonominin tam istihdama ulaşması için mevcut gelirin ne kadar artması gerektiği bulunur.

4

Gerekli kamu harcaması artışını (

\Delta G

) hesapla.

\Delta G = \frac{\Delta Y}{k} = \frac{1.000}{2,5} = 400

Milli gelirdeki toplam değişim, otonom harcamadaki değişimin çarpan katına eşittir.

Anahtar Kavram

Vergi oranının (

t

) dahil olduğu basit Keynesyen modelde denge gelir düzeyi ve harcama çarpanı analizi.

Daha Fazla Pratik

Vergi oranındaki bir artışın veya azalışın harcama çarpanı ve denge gelir düzeyi üzerindeki etkisini analiz eden benzer soruları inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 11Soru →

Keynesyen modelin varsayımlarının geçerli olduğu dışa kapalı bir ekonomide makroekonomik değişkenlere ilişkin bilgiler şu şekildedir:

- Tüketim Fonksiyonu: $C = 250 + 0,8Y_d$
- Otonom Yatırım Harcamaları: $I = 200$
- Kamu Harcamaları: $G = 300$
- Otonom Vergiler: $T = 250$

Bu verilere göre, ekonomideki denge milli gelir düzeyi kaç birimdir?

2500

2750

3750

4250

4750

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $2750$

Cevap

Denge milli gelir düzeyi

2750

birimdir.

Denge geliri, ekonomideki toplam planlanan harcamaların gelire eşit olduğu noktadır.

Y = C + I + G

denkleminde verilen değerler yerine konulduğunda

Y = 250 + 0,8(Y - 250) + 200 + 300

eşitliği elde edilir. Parantez içindeki işlem dağıtıldığında

Y = 550 + 0,8Y

sonucuna varılır. Buradan

0,2Y = 550

ve nihayetinde

Y = 2750

birim olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1

Harcanabilir gelir tanımını kullanarak tüketim fonksiyonunu açık hale getirme

C = 250 + 0,8(Y - 250)

Dışa kapalı bir ekonomide harcanabilir gelir

Y_d = Y - T

formülü ile bulunur.

2

Toplam harcama (AE) denklemini kurma

AE = [250 + 0,8(Y - 250)] + 200 + 300

Denge durumunda

Y = AE

eşitliği geçerlidir ve

AE = C + I + G

bileşenlerinden oluşur.

3

Otonom harcamalar toplamını ve marjinal tüketim eğilimini düzenleme

AE = 550 + 0,8Y

250 - (0,8 \times 250) + 200 + 300 = 250 - 200 + 500 = 550

işlemini yaparak otonom bileşeni buluruz.

4

Denge gelirini (

Y = AE

) çözme

Y = 2750

Y = 550 + 0,8Y \Rightarrow 0,2Y = 550 \Rightarrow Y = 550 / 0,2 = 2750

sonucuna ulaşılır.

Anahtar Kavram

Keynesyen Çapraz Analizi (Denge Geliri)

Alternatif Yöntem

Denge gelirini çarpan yöntemiyle de bulabiliriz: Çarpan (

k

) =

1 / (1 - c) = 1 / (1 - 0,8) = 5

. Otonom harcamalar toplamı (

A

) =

C_0 - cT + I + G = 250 - (0,8 \times 250) + 200 + 300 = 550

. Denge geliri (

Y

) =

k \times A = 5 \times 550 = 2750

.

Tahmini Süre:1m 30s

Denge Milli Gelirin Belirlenmesi (Keynesyen Çapraz)

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Alternatif Yöntem