Gelir Yöntemiyle Hesaplama Alıştırma Soruları — KPSS İktisat

Soru 1Soru →

Bir ekonomide belirli bir dönemde üretim faktörü sahiplerinin elde ettiği gelirler ve diğer bazı makroekonomik büyüklükler şu şekildedir:

Ekonomik Değişken	Değer (Milyar TL)
Ücretler	$600$
Rantlar	$150$
Faizler	$100$
Kârlar	$250$
Transfer Ödemeleri	$90$
Dolaylı Vergiler	$130$

Buna göre, bu ekonomide faktör fiyatlarıyla milli gelir kaç milyar TL'dir?

1100

1190

1230

1320

1000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $1100$

Cevap

Faktör fiyatlarıyla milli gelir

1100

milyar TL'dir.

Gelir yöntemiyle milli gelir (faktör fiyatlarıyla safi milli hasıla), üretim sürecine katılan üretim faktörlerinin elde ettiği ücret, rant, faiz ve kârın toplamına eşittir. Soruda verilen veriler toplandığında

600 + 150 + 100 + 250 = 1100

sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1

Üretim faktörü gelirlerini (faktör gelirlerini) belirlemek.

Ücret (

600

), Rant (

150

), Faiz (

100

) ve Kâr (

250

) faktör gelirleridir.

Gelir yöntemiyle milli gelir hesaplanırken sadece üretim faktörlerinin üretim sürecinden elde ettiği gelirler dikkate alınır.

2

Üretim faktörü olmayan kalemleri elemek.

Transfer ödemeleri (

90

) ve dolaylı vergiler (

130

) hesaplamaya dahil edilmez.

Transfer ödemeleri bir üretim karşılığı değildir; dolaylı vergiler ise faktör fiyatlarına değil, piyasa fiyatlarına dahildir.

3

Faktör gelirlerini toplamak.

600 + 150 + 100 + 250 = 1100

.

Milli Gelir (Faktör Fiyatlarıyla) = Ücret + Rant + Faiz + Kâr formülü uygulanır.

Anahtar Kavram

Faktör Fiyatlarıyla Milli Gelir Hesaplaması

Tahmini Süre:45s

Soru 2Soru →

Bir ülkenin makroekonomik performans verilerine göre üretim faktörü sahiplerine yapılan ödemeler aşağıda listelenmiştir:

Ekonomik Değişken	Değer (Milyar TL)
Ücretler	$400$
Rantlar	$150$
Faizler	$100$
Kârlar	$250$

Söz konusu ekonomide amortismanlar $80$ milyar TL ve dolaylı vergiler $70$ milyar TL olduğuna göre, faktör fiyatlarıyla milli gelir düzeyi kaç milyar TL'dir?

900

970

980

1050

820

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $900$

Cevap

Faktör fiyatlarıyla milli gelir

900

milyar TL'dir.

Gelir yöntemiyle hesaplamada milli gelir; emeğin payı olan ücret, doğal kaynakların payı olan rant, sermayenin payı olan faiz ve girişimcinin payı olan kârın toplamından oluşur. Verilen değerler toplandığında (

400 + 150 + 100 + 250

) sonuç

900

milyar TL olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1

Üretim sürecine katılan faktör gelirlerini belirleyin.

Ücret (

400

), Rant (

150

), Faiz (

100

) ve Kâr (

250

).

Gelir yöntemiyle milli gelir hesaplanırken sadece üretim faktörlerine yapılan ödemeler dikkate alınır.

2

Belirlenen faktör gelirlerini toplayın.

400 + 150 + 100 + 250 = 900

.

Milli gelir, bir ekonomideki toplam faktör kazançlarının toplamına eşittir.

Anahtar Kavram

Gelir yöntemiyle milli gelir (faktör fiyatlarıyla), üretim faktörlerinin (emek, doğa, sermaye, girişimci) elde ettiği gelirlerin (ücret, rant, faiz, kâr) toplamıdır.

İpuçları

1

Gelir yönteminde sadece üretim faktörlerinin (emek, sermaye vb.) kazançlarını düşünün.

2

Milli gelir; ücret, rant, faiz ve kârın toplamıdır. Amortisman ve dolaylı vergiler bu toplama dahil edilmez.

Daha Fazla Pratik

Faktör fiyatlarıyla milli gelirden piyasa fiyatlarıyla GSYH'ye geçiş adımlarını inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 3Soru →

Bir ekonomide belirli bir yıla ait gerçekleşen ekonomik faaliyet verileri şu şekildedir:

Ekonomik Değişken	Değer (Milyar TL)
Ücret ve Maaş Gelirleri	$500$
Rant Gelirleri	$150$
Net Faiz Gelirleri	$100$
Kurumlar Vergisi	$80$
Dağıtılmayan Kurum Karları	$40$
Temettü (Kar Payı) Ödemeleri	$130$
Amortismanlar (Sermaye Aşınma Payı)	$100$
Dolaylı Vergiler	$120$
Sübvansiyonlar (-)	$20$
Kamu Transfer Harcamaları	$200$
Ara Malı Alımları	$300$

Bu verilere göre, gelir yöntemi kullanılarak hesaplanan "Piyasa Fiyatlarıyla Gayrisafi Yurtiçi Hasıla" ( $GSYH$ ) değeri kaç milyar TL'dir?

1000

1100

1200

1400

1500

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $1200$

Cevap

Piyasa fiyatlarıyla Gayrisafi Yurtiçi Hasıla değeri

1200

milyar TL'dir.

Gelir yöntemiyle GSYH hesaplanırken ekonomideki tüm üretim faktörlerinin elde ettiği gelirler (ücret, rant, faiz ve karlar) toplanır. Bu toplama, üretimin devamlılığı için ayrılan amortismanlar eklenerek gayrisafi değere, dolaylı vergiler eklenip sübvansiyonlar çıkarılarak da piyasa fiyatlarına ulaşılır. Verilen tabloda ücret (

500

), rant (

150

), faiz (

100

) ve kar kalemlerinin toplamı (

250

) ile amortisman (

100

) ve net dolaylı vergiler (

120 - 20 = 100

) toplandığında sonuç

1200

olur.

Adım Adım Çözüm

1

Toplam kurum karlarının hesaplanması

80 + 40 + 130 = 250

Milyar TL

Gelir yönteminde kar bileşeni; kurumlar vergisi, dağıtılmayan karlar ve temettülerin toplamından oluşur.

2

Faktör fiyatlarıyla safi yurtiçi hasılanın (Milli Gelir) hesaplanması

500 + 150 + 100 + 250 = 1000

Milyar TL

Üretim faktörlerinin elde ettiği tüm gelirler (Ücret + Rant + Faiz + Kar) toplanarak faktör maliyetiyle safi hasılaya ulaşılır.

3

Faktör fiyatlarıyla gayrisafi yurtiçi hasılanın hesaplanması

1000 + 100 = 1100

Milyar TL

Safi değerden gayrisafi değere geçmek için amortismanların (sermaye aşınma payı) eklenmesi gerekir.

4

Piyasa fiyatlarıyla GSYH değerine ulaşılması

1100 + 120 - 20 = 1200

Milyar TL

Faktör fiyatlarından piyasa fiyatlarına geçmek için dolaylı vergiler eklenmeli ve sübvansiyonlar çıkarılmalıdır.

Anahtar Kavram

Gelir Yöntemiyle GSYH Hesaplama

Daha Fazla Pratik

Kurum karlarının dağılımı (vergi, temettü, dağıtılmayan kar) üzerinden kişisel gelire geçiş sorularını inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 4Soru →

Bir ekonomide belirli bir döneme ait gerçekleşen bazı ekonomik veriler aşağıda verilmiştir:

Ekonomik Değişken	Değer (Milyar TL)
Ücretler	600
Faiz Gelirleri	150
Rant Gelirleri	100
Kârlar	250
Transfer Ödemeleri	200
Amortismanlar	80

Buna göre, bu ekonomide gelir yöntemiyle hesaplanan milli gelir (faktör maliyetiyle) kaç milyar TL'dir?

1100

1300

1180

1380

1020

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 1100

Cevap

Gelir yöntemiyle hesaplanan milli gelir (faktör maliyetiyle) 1100 Milyar TL'dir.

Gelir yöntemiyle milli gelir (faktör maliyetiyle), ekonomideki üretim faktörlerinin elde ettiği ücret, faiz, rant ve kâr gelirlerinin toplamından oluşur. Verilen tabloda bu değerlerin toplamı (

600 + 150 + 100 + 250

)

1100

Milyar TL yapmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1

Faktör gelirlerini belirle

Ücret (

600

), Faiz (

150

), Rant (

100

) ve Kâr (

250

) faktör gelirleridir.

Gelir yönteminde sadece üretim sürecine katılan faktörlerin aldığı paylar toplanır.

2

Faktör geliri olmayan kalemleri ele

Transfer ödemeleri (

200

) ve Amortismanlar (

80

) faktör geliri değildir.

Transfer ödemeleri karşılıksızdır; amortismanlar ise sermayedeki aşınmayı ifade eder, bir gelir türü değildir.

3

Toplamı hesapla

600 + 150 + 100 + 250 = 1100

Milyar TL.

Milli Gelir (Faktör Maliyetiyle) = Ücret + Faiz + Rant + Kâr formülü uygulanmıştır.

Anahtar Kavram

Milli gelirin gelir yöntemiyle hesaplanmasında sadece üretim faktörlerine yapılan ödemeler dikkate alınır; transfer ödemeleri gibi karşılıksız ödemeler kapsam dışıdır.

Daha Fazla Pratik

Kişisel gelire geçiş yaparken transfer ödemelerinin neden dahil edildiğini inceleyerek milli gelir ile kişisel gelir arasındaki farkı pekiştirebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 5Soru →

Aşağıdaki tabloda bir ekonominin üretim faktörü ödemelerine ve diğer makroekonomik büyüklüklerine ilişkin veriler sunulmuştur:

Ekonomik Değişken	Değer (Milyar TL)
Ücret Ödemeleri	$450$
Net Faiz Gelirleri	$120$
Rant Gelirleri	$80$
Kurumlar Vergisi	$60$
Dağıtılmayan Karlar	$40$
Temettüler (Kar Payları)	$50$
Dolaylı Vergiler	$90$
Amortismanlar	$70$
Sübvansiyonlar	$30$

Dış Alem Net Faktör Gelirlerinin (DANFG) sıfır olduğu kabul edildiğinde, bu ekonominin Piyasa Fiyatlarıyla Gayrisafi Yurtiçi Hasılası (GSYH) kaç milyar TL'dir?

800

830

860

930

990

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $930$

Cevap

Piyasa fiyatlarıyla GSYH değeri

930

milyar TL'dir.

Piyasa fiyatlarıyla GSYH hesaplanırken üretim faktörü gelirlerinin (ücret, faiz, rant ve kar) toplamına amortismanlar ile net dolaylı vergiler (dolaylı vergiler - sübvansiyonlar) eklenmelidir. Verilen verilerde kar bileşenleri olan kurumlar vergisi, dağıtılmayan karlar ve temettülerin toplamı

150

milyar TL'dir. Buna göre:

450 + 120 + 80 + 150

(Milli Gelir =

800

) +

70

(Amortisman) +

(90 - 30)

(Net Dolaylı Vergi =

60

) =

930

milyar TL sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1

Toplam Kar miktarını hesaplayın.

60 + 40 + 50 = 150

milyar TL

Gelir yöntemiyle hesaplamada toplam kar; kurumlar vergisi, dağıtılmayan karlar ve temettülerin toplamından oluşur.

2

Faktör Fiyatlarıyla Milli Gelir'i hesaplayın.

450 + 120 + 80 + 150 = 800

milyar TL

Milli Gelir; ücret, faiz, rant ve kar gibi faktör gelirlerinin toplamıdır.

3

Net Dolaylı Vergileri belirleyin.

90 - 30 = 60

milyar TL

Piyasa fiyatlarına geçişte dolaylı vergiler eklenirken, hükümet destekleri olan sübvansiyonlar çıkarılmalıdır.

4

Piyasa Fiyatlarıyla GSYH'ye ulaşın.

800 + 60 + 70 = 930

milyar TL

Milli Gelir'e net dolaylı vergiler ve amortismanlar (aşınma payları) eklenerek gayrisafi hasıla değeri bulunur.

Anahtar Kavram

Gelir yöntemiyle GSYH hesaplanırken tüm üretim faktörü gelirlerine brütleşme için amortismanlar ve piyasa fiyatlarına geçiş için net dolaylı vergiler dahil edilir.

İpuçları

1

Milli Gelir ile GSYH arasındaki en temel farklardan biri amortismanların varlığıdır.

2

Karın tek bir kalem olarak verilmediği durumlarda temettü, kurumlar vergisi ve dağıtılmayan karların toplamını almalısınız.

3

Piyasa fiyatlarına ulaşmak için Faktör Fiyatlarıyla Milli Gelir + Net Dolaylı Vergiler + Amortismanlar formülünü kullanın.

Daha Fazla Pratik

Bu hesaplamada amortismanlar çıkarılmış olsaydı hangi makroekonomik büyüklüğe ulaşılacağını düşünerek Brüt-Safi ayrımını pekiştirebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 6Soru →

Bir ekonominin belirli bir döneme ait üretim faktörü gelirleri ve bazı makroekonomik büyüklükleri milyar $ cinsinden aşağıda sunulmuştur:

Ekonomik Değişken	Tutar (Milyar $)
Ücretler	$480$
Rant Gelirleri	$140$
Net Faiz Gelirleri	$110$
Teşebbüs Kârları	$220$
Amortismanlar	$95$
Dolaylı Vergiler	$75$
Sosyal Güvenlik Transferleri	$130$

Bu verilere göre, gelir yöntemiyle hesaplanan faktör fiyatlarıyla milli gelir (safî milli hasıla) değeri kaç milyar $'dır?

1080

1045

950

1025

1205

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $950$

Cevap

Faktör fiyatlarıyla milli gelir

950

milyar $'dır.

Gelir yöntemiyle milli gelir hesaplanırken yalnızca üretim faktörlerinin (emek, doğal kaynaklar, sermaye ve girişimci) elde ettiği gelirler toplanır. Bu kalemler ücret, rant, net faiz ve teşebbüs kârlarıdır. Verilen veriler toplandığında (

480 + 140 + 110 + 220

) sonuç

950

milyar $ olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1

Üretim faktörü gelirlerini (faktör ödemelerini) belirleyiniz.

Ücretler (

480

), Rantlar (

140

), Faizler (

110

) ve Kârlar (

220

) faktör gelirleridir.

Gelir yöntemiyle milli gelir, üretim sürecine katılan faktörlerin aldığı payların toplamıdır.

2

Belirlenen faktör gelirlerini toplayınız.

480 + 140 + 110 + 220 = 950

milyar $.

Bu toplam, ekonomide yaratılan katma değerin faktörlere dağılımını gösterir.

3

Transfer ödemeleri, amortismanlar ve dolaylı vergileri değerlendiriniz.

Sosyal güvenlik transferleri (

130

), amortismanlar (

95

) ve dolaylı vergiler (

75

) toplama dahil edilmez.

Transferler karşılıksızdır, amortismanlar brüt-safi ayrımı içindir, dolaylı vergiler ise piyasa fiyatına geçişte kullanılır.

Anahtar Kavram

Gelir Yöntemiyle Milli Gelir (Faktör Maliyetiyle)

Daha Fazla Pratik

Piyasa fiyatlarıyla GSYH değerine ulaşmak için bu toplamın üzerine amortisman ve dolaylı vergilerin eklenip sübvansiyonların çıkarılması gerektiğini hatırlayınız.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 7Soru →

Bir ekonomide üretim sürecine katılan faktörlerin elde ettiği çeşitli gelir türleri ile ekonomiye dair diğer veriler milyar TL cinsinden aşağıda sunulmuştur:

Ekonomik Değişken	Değer (Milyar TL)
Maaş ve Ücret Gelirleri	$520$
Rant Gelirleri	$130$
Faiz Gelirleri	$90$
Müteşebbis Kârları	$260$
Amortismanlar	$110$
Dolaylı Vergiler	$140$
Sübvansiyonlar	$30$
Karşılıksız Sosyal Yardım Ödemeleri (Transferler)	$80$

Buna göre, söz konusu ekonomide piyasa fiyatlarıyla Safi Milli Hasıla ( $SMH$ ) değeri kaç milyar TL'dir?

1000

1080

1110

1190

1220

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $1110$

Cevap

Ekonominin piyasa fiyatlarıyla Safi Milli Hasıla (

SMH

) değeri

1110

milyar TL'dir.

Doğru yanıt olan

1110

değeri; ücret, rant, faiz ve kâr gelirlerinin toplamı olan

1000

milyar TL'lik milli gelire,

140

milyar TL dolaylı verginin eklenmesi ve

30

milyar TL sübvansiyonun çıkarılmasıyla elde edilmiştir. Bu işlem sonucunda piyasa fiyatlarıyla Safi Milli Hasıla değerine ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1

Faktör gelirlerinin toplanarak Milli Gelir (Faktör Fiyatlarıyla SMH) değerinin bulunması.

520 + 130 + 90 + 260 = 1000

milyar TL

Gelir yöntemiyle hesaplamada ilk adım, üretim faktörlerinin (emek, doğa, sermaye, girişimci) elde ettiği gelirlerin toplamını bulmaktır.

2

Faktör fiyatlarından piyasa fiyatlarına geçiş için vergi ve sübvansiyon ayarlamasının yapılması.

1000 + 140 - 30 = 1110

milyar TL

Piyasa fiyatlarına ulaşmak için dolaylı vergiler eklenir ve üretim maliyetini düşüren sübvansiyonlar çıkarılır.

3

Hesaplama dışı bırakılacak kalemlerin (Transferler ve Amortismanlar) kontrol edilmesi.

Transfer ödemeleri (

80

) ve Amortismanlar (

110

) hesaba katılmaz.

Transferler karşılıksız ödemeler olduğu için gelir yöntemine dahil edilmez. Safi hasıla istendiği için amortismanlar zaten brüt hasıla ile safi hasıla arasındaki farkı oluşturur.

Anahtar Kavram

Gelir Yöntemiyle Milli Gelir Hesaplama

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 8Soru →

Bir ekonomide $2025$ yılı içerisinde gerçekleşen üretim faktörü ödemeleri ve milli gelir hesaplamasına konu olan diğer makroekonomik değişkenler şu şekildedir:

Ekonomik Değişken	Değer (Milyar TL)
Ücret ve Maaşlar	$560$
Faiz Gelirleri	$130$
Rant Gelirleri	$90$
Toplam Kârlar	$170$
Amortismanlar	$125$
Dolaylı Vergiler	$110$
Sübvansiyonlar	$45$

Buna göre, gelir yöntemi kullanılarak hesaplanan piyasa fiyatlarıyla Gayrisafi Milli Hasıla (GSMH) değeri kaç milyar TL'dir?

1140

1015

950

1185

1230

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $1140$

Cevap

Piyasa fiyatlarıyla Gayrisafi Milli Hasıla (GSMH) değeri

1140

Milyar TL'dir.

Doğru cevap olan

1140

değeri, milli geliri oluşturan tüm faktör gelirlerinin (

950

) üzerine, piyasa fiyatlarına geçişi sağlayan net dolaylı vergilerin (

65

) ve brüt değere ulaşmayı sağlayan amortismanların (

125

) eklenmesiyle elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1

Üretim faktörlerine yapılan ödemelerin (Ücret + Faiz + Rant + Kâr) toplanması

560 + 130 + 90 + 170 = 950

Milyar TL

Bu toplam, faktör maliyetiyle Milli Gelir değerini verir.

2

Net Dolaylı Vergilerin hesaplanması ve Milli Gelire eklenmesi

950 + (110 - 45) = 1015

Milyar TL

Dolaylı vergilerin eklenip sübvansiyonların çıkarılmasıyla piyasa fiyatlarıyla Safi Milli Hasıla (SMH) bulunur.

3

Amortismanların SMH değerine eklenmesi

1015 + 125 = 1140

Milyar TL

Safi değerden Gayrisafi değere geçmek için aşınma payı olan amortismanların eklenmesi gerekir.

Anahtar Kavram

Gelir yöntemiyle GSMH hesaplanırken üretim sürecinde yaratılan tüm faktör gelirlerine (ücret, faiz, rant, kâr) dolaylı vergiler eklenir, sübvansiyonlar çıkarılır ve amortismanlar eklenir.

İpuçları

1

Gelir yöntemiyle hesaplamada ilk adım faktör gelirlerini (ücret, rant, faiz, kâr) toplamaktır.

2

Faktör maliyetinden piyasa fiyatına geçmek için dolaylı vergiler eklenmeli, sübvansiyonlar çıkarılmalıdır.

3

Gayrisafi (Brüt) bir büyüklük istendiği için Safi Milli Hasıla değerine amortismanları eklemeyi unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Aynı verilerle 'Kişisel Gelir' hesaplaması yaparak transfer harcamalarının rolünü inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Önce Net Dolaylı Vergileri (

110 - 45 = 65

) hesaplayıp, ardından tüm kalemleri (Ücret+Faiz+Rant+Kâr+Net Vergi+Amortisman) tek seferde toplayabilirsiniz:

560+130+90+170+65+125 = 1140

.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 9Soru →

Bir ekonomide üretim faktörü sahiplerinin belirli bir dönemde elde ettiği toplam gelir kalemleri milyar TL cinsinden şu şekildedir:

Gelir Kalemi	Değer (Milyar TL)
Maaş ve Ücretler	$420$
Faiz Gelirleri	$130$
Rant Gelirleri	$90$
Toplam Kârlar	$210$
Amortismanlar	$70$
Dolaylı Vergiler	$110$

Buna göre, gelir yöntemiyle hesaplanan Milli Gelir (Faktör Fiyatlarıyla Safi Milli Hasıla) kaç milyar TL'dir?

850

920

960

1030

640

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $850$

Cevap

Gelir yöntemiyle hesaplanan Milli Gelir

850

milyar TL'dir.

Milli Gelir (Faktör Fiyatlarıyla Safi Milli Hasıla), bir ekonomideki tüm üretim faktörlerinin elde ettiği gelirlerin (ücret, faiz, rant ve kâr) toplamına eşittir. Verilen rakamlara göre

420 + 130 + 90 + 210 = 850

milyar TL sonucu elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1

Üretim faktörü gelirlerini belirle

Maaş ve Ücretler (

420

), Faiz (

130

), Rant (

90

), Kârlar (

210

)

Milli gelir, üretim sürecine katılan faktörlerin elde ettiği toplam ödemedir.

2

Faktör gelirlerini topla

420 + 130 + 90 + 210 = 850

milyar TL

Gelir yöntemiyle Milli Gelir (faktör fiyatlarıyla SMH) formülü:

W + I + R + P

(Ücret + Faiz + Rant + Kâr) şeklindedir.

Anahtar Kavram

Gelir Yöntemiyle Milli Gelir Hesaplaması

İpuçları

1

Gelir yöntemiyle hesaplamada sadece üretim faktörü sahiplerine yapılan ödemeleri dikkate alın.

2

Üretim faktörleri; emek, sermaye, toprak ve girişimcidir. Bunların karşılıkları ise ücret, faiz, rant ve kârdır.

3

Verilen tabloda amortisman ve dolaylı vergiler, Milli Gelir (faktör fiyatlarıyla SMH) kavramına dahil edilmez.

Daha Fazla Pratik

Aynı veri setini kullanarak 'Piyasa Fiyatlarıyla Safi Milli Hasıla'yı hesaplamayı deneyin.

Alternatif Yöntem

Alternatif olarak, önce Piyasa Fiyatlarıyla GSMH hesaplanıp (

1030

), ardından amortismanlar (

70

) ve dolaylı vergiler (

110

) çıkarılarak da Milli Gelire ulaşılabilir:

1030 - 70 - 110 = 850

.

Tahmini Süre:45s

Soru 10Soru →

Bir ekonomide $2025$ yılına ait üretim faktörü gelirleri ve diğer makroekonomik değişkenler milyar TL cinsinden aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Değişken	Değer (Milyar TL)
Maaş ve Ücret Ödemeleri	$650$
Rant Gelirleri	$120$
Net Faiz Gelirleri	$180$
Kurumlar Kârı	$250$
Müteşebbis Gelirleri	$150$
Dolaylı Vergiler	$110$
Amortismanlar	$70$
Sübvansiyonlar	$30$
Transfer Harcamaları	$90$

Buna göre, gelir yöntemi kullanılarak hesaplandığında bu ekonominin piyasa fiyatlarıyla Gayrisafi Milli Hasıla (GSMH) değeri kaç milyar TL'dir?

1350

1430

1440

1500

1530

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $1500$

Cevap

Ekonominin piyasa fiyatlarıyla Gayrisafi Milli Hasıla (GSMH) değeri

1500

milyar TL'dir.

Doğru yanıt olan

1500

değeri, gelir yönteminin tüm aşamalarının doğru uygulanmasıyla elde edilir. Öncelikle maaş, rant, faiz ve her iki kâr kalemi (kurumlar kârı ve müteşebbis gelirleri) toplanarak

1350

milyar TL'lik faktör maliyetiyle milli gelire ulaşılır. Ardından piyasa fiyatlarına geçiş için net dolaylı vergiler (

110 - 30 = 80

) bu toplama eklenerek

1430

değeri bulunur. Son olarak, gayrisafi büyüklüğe ulaşmak için

70

milyar TL'lik amortisman eklenerek sonuç

1500

olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1

Faktör gelirlerini toplayarak faktör maliyetleriyle Milli Geliri (MG) hesaplayınız.

MG = 650 + 120 + 180 + 250 + 150 = 1350

milyar TL

Gelir yönteminde temel adım; ücret, rant, faiz ve kâr (kurumlar kârı + müteşebbis gelirleri) toplamını almaktır.

2

Milli Gelirden piyasa fiyatlarıyla Safi Milli Hasılaya (SMH) geçiş için net dolaylı vergileri ekleyiniz.

SMH_{pf} = 1350 + (110 - 30) = 1430

milyar TL

Faktör fiyatlarından piyasa fiyatlarına geçmek için dolaylı vergiler eklenir, sübvansiyonlar çıkarılır.

3

Safi değerden Gayrisafi değere (GSMH) geçmek için amortismanları ekleyiniz.

GSMH = 1430 + 70 = 1500

milyar TL

Net hasılaya aşınma payı olan amortismanların eklenmesiyle brüt (gayrisafi) hasılaya ulaşılır.

Anahtar Kavram

Gelir Yöntemiyle Milli Gelir ve Agregalar Arası Geçiş

Daha Fazla Pratik

Kişisel kullanılabilir gelir hesaplamalarında transfer harcamalarının ve vergilerin rolünü inceleyiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 11Soru →

Bir ekonomide 2026 yılına ait bazı makroekonomik değişkenler (milyar TL) aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Ekonomik Değişken	Değer
Ücret ve Maaşlar	$640$
Rant Gelirleri	$180$
Net Faiz Gelirleri	$120$
Kurumlar Vergisi	$110$
Dağıtılmayan Kurum Karları	$70$
Temettüler (Dağıtılan Karlar)	$90$
Amortismanlar (Yıpranma Payı)	$150$
Dolaylı Vergiler	$190$
Sübvansiyonlar	$60$
Kamu Transfer Harcamaları	$130$

Buna göre, gelir yöntemiyle yapılan hesaplamalar çerçevesinde bu ekonomide 'piyasa fiyatlarıyla Safi Milli Hasıla' ( $SMH_{pf}$ ) değeri kaç milyar TL'dir?

1340

1490

1470

1210

1400

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $1340$

Cevap

Ekonomide piyasa fiyatlarıyla Safi Milli Hasıla (

SMH_{pf}

) değeri

1340

milyar TL'dir.

Piyasa fiyatlarıyla Safi Milli Hasıla değerine ulaşmak için öncelikle üretim faktörü sahiplerine yapılan ödemelerin (ücret, rant, faiz ve kâr bileşenleri: kurumlar vergisi, dağıtılmayan karlar, temettüler) toplamı alınır. Bu toplam faktör fiyatlarıyla SMH'yi (milli gelir) verir. Bu değer üzerine piyasa fiyatlarını yansıtabilmek adına dolaylı vergiler eklenip sübvansiyonlar çıkarıldığında

1340

milyar TL sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1

Faktör gelirlerini toplayarak Faktör Fiyatlarıyla Safi Milli Hasıla'yı (Milli Gelir) hesapla.

640 (Ücret) + 180 (Rant) + 120 (Faiz) + [110 + 70 + 90] (Kârlar) = 1210

milyar TL.

Gelir yöntemiyle milli gelir; üretim sürecine katılan faktörlerin elde ettiği ücret, rant, faiz ve kâr toplamından oluşur.

2

Kamu transfer harcamalarını analiz et.

Dahil edilmez (

0

TL).

Transfer harcamaları üretim karşılığı olmayan ödemelerdir, dolayısıyla milli gelir hesaplarına dahil edilmez.

3

Net dolaylı vergileri hesapla.

190 (Dolaylı Vergiler) - 60 (Sübvansiyonlar) = 130

milyar TL.

Piyasa fiyatlarına ulaşmak için devletin fiyatları artıran etkisi (vergiler) eklenir, azaltan etkisi (sübvansiyonlar) çıkarılır.

4

Milli geliri piyasa fiyatlarına dönüştürerek SMH'ye ulaş.

1210 (Milli Gelir) + 130 (Net Dolaylı Vergiler) = 1340

milyar TL.

SMH_{pf} = SMH_{ff} + Dolaylı Vergiler - Sübvansiyonlar

formülü uygulanır.

Anahtar Kavram

Gelir yöntemiyle milli gelir hesaplanırken sadece üretim faktörlerinin elde ettiği gelirler (ücret, rant, faiz, kâr) dikkate alınır ve piyasa fiyatlarına geçişte dolaylı vergiler ile sübvansiyonlar arasındaki fark eklenir.

Soru 12Soru →

Bir ekonomide üretim sürecine katılan faktör sahiplerine yapılan ödemeler ve diğer bazı ekonomik büyüklükler şu şekildedir:

Ekonomik Değişken	Değer (Milyar TL)
Ücret Ödemeleri	$550$
Rant Gelirleri	$100$
Net Faiz Gelirleri	$150$
Kârlar ve Müteşebbis Gelirleri	$200$
Transfer Ödemeleri	$120$
Amortismanlar	$80$

Bu verilere göre, gelir yöntemiyle hesaplanan faktör fiyatlarıyla milli gelir kaç milyar TL'dir?

1000

1120

1080

800

1200

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $1000$

Cevap

Faktör fiyatlarıyla milli gelir

1000

milyar TL'dir.

Gelir yöntemiyle milli gelir (faktör fiyatlarıyla), bir ekonomideki dört temel üretim faktörünün elde ettiği ücret, rant, faiz ve kâr toplamından oluşur. Verilen tabloda bu değerler sırasıyla

550

,

100

,

150

ve

200

milyar TL olarak belirtilmiştir. Toplamda

1000

milyar TL değerine ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1

Üretim faktörü gelirlerini belirleme

Ücret (

550

), Rant (

100

), Faiz (

150

) ve Kâr (

200

)

Gelir yöntemiyle milli gelir hesaplanırken yalnızca üretim sürecine doğrudan katılan faktörlerin (emek, doğa, sermaye, girişim) aldığı paylar toplanır.

2

Üretim dışı kalemleri ayıklama

Transfer Ödemeleri (

120

) ve Amortismanlar (

80

) dışlanmalıdır.

Transfer ödemeleri bir üretim karşılığı olmadığı için, amortismanlar ise safi değere ulaşmak için hesaba katılmaz (zaten faktör gelirleri safi değerleri yansıtır).

3

Toplama işlemini yapma

550 + 100 + 150 + 200 = 1000

Dört temel üretim faktörü gelirinin toplamı faktör fiyatlarıyla milli geliri verir.

Anahtar Kavram

Gelir Yöntemiyle Milli Gelir Hesaplaması

İpuçları

1

Gelir yönteminde sadece üretim faktörlerinin (emek, sermaye, toprak, girişim) aldığı payları düşünün.

2

Transfer ödemeleri (örneğin sosyal yardımlar) bir üretim karşılığı mıdır, yoksa sadece gelirin el değiştirmesi midir?

3

Ücret + Rant + Faiz + Kâr

formülünü kullanarak sadece ilgili kalemleri toplayın.

Daha Fazla Pratik

Piyasa fiyatlarıyla milli gelire (GSMH) ulaşmak için bu toplama dolaylı vergilerin nasıl dahil edilmesi gerektiğini araştırabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Öncelikle listedeki tüm kalemleri toplayıp (

1200

), ardından milli gelir tanımına uymayan transfer ödemelerini (

-120

) ve amortismanları (

-80

) çıkararak da aynı sonuca ulaşabilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 13Soru →

Bir ülkenin 2026 yılı makroekonomik verileri incelendiğinde, üretim sürecine katılan faktör sahiplerine yapılan ödemeler ile üretimde kullanılan diğer girdilere ait değerler şu şekilde tespit edilmiştir:

Ekonomik Değişken	Değer (Milyar TL)
İşgücüne Ödenen Ücretler	$480$
Sermaye Sahiplerine Ödenen Faizler	$140$
Doğal Kaynak Sahiplerine Ödenen Rantlar	$120$
Müteşebbislerin Elde Ettiği Toplam Kârlar	$260$
Üretim Sürecinde Kullanılan Ara Malı Maliyetleri	$350$

Bu verilere göre, gelir yöntemi kullanılarak hesaplanan faktör fiyatlarıyla milli gelir kaç milyar TL'dir?

1000

1350

740

860

1140

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $1000$

Cevap

Faktör fiyatlarıyla milli gelir

1000

milyar TL'dir.

Gelir yöntemiyle faktör fiyatlarıyla milli gelir hesaplanırken; emek karşılığı ücret, sermaye karşılığı faiz, doğal kaynak karşılığı rant ve girişimcilik karşılığı kâr toplanır. Bu ekonomide

480 + 140 + 120 + 260 = 1000

milyar TL sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1

Milli geliri oluşturan faktör gelirlerini belirle.

Ücret, Faiz, Rant ve Kâr bileşenleri seçildi.

Gelir yöntemiyle milli gelir, üretim faktörlerinin üretimden aldıkları payların toplamıdır.

2

Belirlenen faktör gelirlerini topla.

480 + 140 + 120 + 260 = 1000

Milyar TL.

Tüm faktör ödemelerinin toplamı ekonomideki toplam katma değere yani milli gelire eşittir.

3

Ara malı maliyetlerini değerlendir.

350

milyar TL'lik ara malı maliyeti hesaplamaya dahil edilmedi.

Ara malları, nihai malların değerinde zaten yer aldığı için ayrıca toplandığında çifte sayım hatası oluşur.

Anahtar Kavram

Gelir Yöntemiyle Milli Gelir Hesaplama

İpuçları

1

Milli gelir, üretimin dört temel faktörünün (emek, sermaye, doğa, müteşebbis) kazançlarının toplamıdır.

2

Ücret, faiz, rant ve kâr dışındaki 'ara malı' gibi kalemlerin gelir yöntemiyle toplamda yeri yoktur.

Daha Fazla Pratik

Piyasa fiyatlarıyla GSYH'ye geçmek için bu toplama amortismanları ve dolaylı vergileri eklemeyi deneyebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Gelir Yöntemiyle Hesaplama

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik