GSYH ve GSMH Kavramları (Yurtiçi ve Milli Ayrımı)

10 soru

Soru 1Soru

Bir ekonomide belirli bir yıla ilişkin makroekonomik ölçümlerde şu veriler elde edilmiştir:

* Ülke sınırları içerisinde üretilen tüm nihai mal ve hizmetlerin piyasa fiyatları cinsinden toplam değeri: 1.5001.500 milyar TL
* Ülke vatandaşlarının yurt dışındaki üretim faaliyetlerinden elde ettikleri toplam gelir: 240240 milyar TL
* Ülke sınırları içerisinde üretim yapan yabancı uyruklu kişi ve firmalara ödenen toplam faktör geliri: 310310 milyar TL

Bu verilere göre, söz konusu ekonominin Gayrisafi Milli Hasıla (GSMH) değeri kaç milyar TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 1.4301.430

Cevap

Ekonominin Gayrisafi Milli Hasıla (GSMH) değeri 1.4301.430 milyar TL'dir.
1.4301.430 milyar TL olan seçenek doğrudur; çünkü GSMH hesaplanırken ülke sınırları içindeki üretim değerine (1.5001.500), dış alemden gelen faktör gelirleri (240240) eklenir ve dış aleme giden faktör gelirleri (310310) çıkarılır. İşlem sonucunda 1.50070=1.4301.500 - 70 = 1.430 sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) değerini belirle.
GSYH=1.500GSYH = 1.500 milyar TL
Ülke sınırları içerisinde üretilen nihai mal ve hizmetlerin toplamı GSYH'yi temsil eder.
2
Net Dış Alem Faktör Gelirlerini (NDAFG) hesapla.
NDAFG=240310=70NDAFG = 240 - 310 = -70 milyar TL
Vatandaşların dışarıdan getirdiği gelirden, yabancıların dışarıya götürdüğü geliri çıkararak net akım bulunur.
3
GSMH formülünü uygula.
GSMH=GSYH+NDAFG1.500+(70)=1.430GSMH = GSYH + NDAFG \Rightarrow 1.500 + (-70) = 1.430 milyar TL
Yurt içi hasılayı milli hasılaya dönüştürmek için net dış alem faktör gelirleri eklenmelidir.

Anahtar Kavram

Gayrisafi Milli Hasıla ile Gayrisafi Yurt İçi Hasıla arasındaki temel fark, Net Dış Alem Faktör Gelirleridir (NDAFG). GSMH, üretim faktörünün mülkiyetine (vatandaşlık); GSYH ise üretimin yapıldığı yere (ülke sınırları) odaklanır.

Daha Fazla Pratik

Net dış alem faktör gelirleri pozitif olduğunda GSMH ile GSYH arasındaki ilişkinin nasıl değişeceğini düşününüz.

Alternatif Yöntem

Önce Net Dış Alem Faktör Gelirlerini (NDAFG) hesaplayıp (240310=70240 - 310 = -70), ardından GSYH değerini bu miktar kadar doğrudan azaltarak GSMH'ye ulaşabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 2Soru

Bir ülkenin makroekonomik verileri analiz edildiğinde, ülke vatandaşlarının dış dünyadan elde ettiği toplam faktör gelirlerinin, yerleşik olmayan yabancıların o ülke sınırları içerisinde yarattığı toplam katma değerden daha az olduğu belirlenmiştir. Bu bulgular ışığında, söz konusu ekonomi için aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Gayrisafi Milli Hasıla (GSMH) değeri, Gayrisafi Yurtiçi Hasıla (GSYH) değerinden küçüktür.

Cevap

Gayrisafi Milli Hasıla (GSMH) değerinin Gayrisafi Yurtiçi Hasıla (GSYH) değerinden küçük olması durumudur.
Milli gelir muhasebesinde GSMH=GSYH+NFDGSMH = GSYH + NFD eşitliği esastır. Soruda verilen bilgilere göre ülke vatandaşlarının dışarıdan getirdiği gelir (giriş), yabancıların ülke içinden çıkardığı gelirden (çıkış) azdır. Bu durum Net Dış Âlem Faktör Gelirlerinin (NFDNFD) negatif bir değer almasına yol açar. NFDNFD negatif olduğunda, Gayrisafi Milli Hasıla değeri zorunlu olarak Gayrisafi Yurtiçi Hasıla değerinden daha düşük olacaktır.

Adım Adım Çözüm

1
Net Dış Âlem Faktör Gelirleri (NFDNFD) formülünü tanımla.
NFD=s¸ aˆlemden gelen fakto¨r gelirleris¸ aˆleme giden fakto¨r gelirleriNFD = \text{Dış âlemden gelen faktör gelirleri} - \text{Dış âleme giden faktör gelirleri}
GSYH ve GSMH arasındaki farkı belirleyen temel değişken NFDNFD değeridir.
2
Verilen senaryoya göre NFDNFD'nin işaretini belirle.
Gelen gelir < Giden gelir NFD<0\Rightarrow NFD < 0 (Negatif)
Vatandaşların dışarıdaki geliri, yabancıların içerideki gelirinden az olduğu için fark negatiftir.
3
GSMH ve GSYH arasındaki ilişki formülünü uygula.
GSMH=GSYH+NFDGSMH = GSYH + NFD. NFDNFD negatif olduğundan; GSMH<GSYHGSMH < GSYH.
Negatif bir NFDNFD, yurtiçi hasıladan düşüldüğünde milli hasılanın daha küçük kalmasına neden olur.

Anahtar Kavram

Gayrisafi Milli Hasıla (GSMH) ve Gayrisafi Yurtiçi Hasıla (GSYH) ayrımı, üretimin 'kimin tarafından' (vatandaşlık) yapıldığı ile 'nerede' (coğrafi sınır) yapıldığı arasındaki farka dayanır.

Daha Fazla Pratik

Türkiye ekonomisi gibi gelişmekte olan ülkelerde yabancı sermaye girişinin vatandaşların yurt dışındaki yatırımlarından fazla olması nedeniyle genellikle GSYH > GSMH ilişkisinin nedenlerini araştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 3Soru

Bir ekonomiye ait makroekonomik veriler incelendiğinde; o ülke sınırları içerisinde faaliyet gösteren yerleşik olmayan yabancı sermayeli firmalar ile yabancı işçilerin elde ettiği toplam birincil gelirlerin (720720 milyar TL), o ülke vatandaşlarının dünyanın geri kalanındaki ekonomik faaliyetlerinden elde ettikleri toplam birincil gelirlerden (480480 milyar TL) daha yüksek olduğu saptanmıştır.

Bu ekonomik veriler ışığında, söz konusu ülkenin milli gelir büyüklükleri arasındaki ilişkiye dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üretimin nerede yapıldığına odaklanan coğrafi sınır esaslı hasıla (GSYHGSYH), üretimin kimin tarafından yapıldığına odaklanan vatandaşlık esaslı hasıladan (GSMHGSMH) daha büyüktür.

Cevap

Üretimin nerede yapıldığına odaklanan coğrafi sınır esaslı hasıla (GSYH), üretimin kimin tarafından yapıldığına odaklanan vatandaşlık esaslı hasıladan (GSMH) daha büyüktür.
Verilen senaryoda dış âleme yapılan faktör ödemeleri (720720 milyar TL), dış âlemden elde edilen faktör gelirlerinden (480480 milyar TL) daha büyüktür. Bu durum Net Dış Âlem Faktör Gelirlerinin (NFDNFD) negatif (240-240 milyar TL) olması anlamına gelir. GSMH=GSYH+NFDGSMH = GSYH + NFD formülüne göre, negatif bir NFDNFD değeri GSMHGSMH'nin GSYHGSYH'den daha küçük kalmasına neden olur. Dolayısıyla coğrafi sınır esasına göre hesaplanan GSYHGSYH, vatandaşlık esasına göre hesaplanan GSMHGSMH'den daha büyüktür.

Adım Adım Çözüm

1
Net Dış Âlem Faktör Gelirlerini (NFD) hesaplayınız.
NFD=480720=240NFD = 480 - 720 = -240 milyar TL
NFD, bir ülkenin vatandaşlarının dış dünyadan elde ettiği gelirler ile o ülkede yerleşik olmayan yabancıların elde ettiği gelirler arasındaki farktır.
2
GSYH ve GSMH arasındaki temel formülü uygulayınız.
GSMH=GSYH+NFDGSMH = GSYH + NFD
Vatandaşlık esasına dayalı hasıla (GSMH), yurtiçi hasılaya dış dünyadan gelen net gelirlerin eklenmesiyle bulunur.
3
Elde edilen verileri karşılaştırınız.
NFD<0NFD < 0 olduğu için GSMH<GSYHGSMH < GSYH
NFD negatif olduğunda, ülke sınırları içindeki üretim (GSYH), vatandaşların toplam üretiminden (GSMH) daha büyüktür.

Anahtar Kavram

GSYH ile GSMH arasındaki temel fark, üretim faktörlerinin mülkiyeti (vatandaşlık) ile üretimin yapıldığı yer (coğrafi sınır) ayrımıdır ve bu farkı Net Dış Âlem Faktör Gelirleri (NFD) belirler.

İpuçları

1
GSYH ve GSMH arasındaki temel köprü Net Dış Âlem Faktör Gelirleri (NFD) kavramıdır.

Daha Fazla Pratik

NFD'nin pozitif olduğu bir senaryoda GSYH ve GSMH büyüklüklerini karşılaştıran benzer bir soru çözünüz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 4Soru

Bir ekonomide belirli bir dönemde, ülke sınırları içerisinde yerleşik olan ancak o ülke vatandaşı olmayan üretim faktörlerinin elde ettiği toplam gelirin (Dış Alem Faktör Giderleri), o ülke vatandaşı olup yurt dışında yerleşik olan üretim faktörlerinin elde ettiği toplam gelirden (Dış Alem Faktör Gelirleri) daha yüksek olduğu saptanmıştır.

Bu durumda, söz konusu ekonomi için aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: GSYH>GSMHGSYH > GSMH

Cevap

GSYH>GSMHGSYH > GSMH ifadesinin yer aldığı seçenek doğrudur.
Doğru yanıt olan GSYH>GSMHGSYH > GSMH ifadesi, makroekonomik kimlikler uyarınca kaçınılmazdır. GSMH=GSYH+NDAFGGSMH = GSYH + NDAFG denkleminde, şayet dışarıya ödenen faktör gelirleri (giderler) dışarıdan gelen gelirlerden fazla ise NDAFGNDAFG negatif bir değer alır. Bu durumda GSYHGSYH değerine negatif bir sayı eklenmiş olacağından GSMHGSMH değeri GSYHGSYH değerinden daha küçük çıkacaktır.

Adım Adım Çözüm

1
Net Dış Alem Faktör Gelirleri (NDAFGNDAFG) kavramını tanımlayın.
NDAFG=s¸ Alem Fakto¨r Gelirleris¸ Alem Fakto¨r GiderleriNDAFG = \text{Dış Alem Faktör Gelirleri} - \text{Dış Alem Faktör Giderleri}
GSYHGSYH ve GSMHGSMH arasındaki geçişi sağlayan değişkenin yönünü belirlemek için gereklidir.
2
Verilen senaryoyu NDAFGNDAFG formülüne uygulayın.
Giderler>GelirlerNDAFG<0\text{Giderler} > \text{Gelirler} \Rightarrow NDAFG < 0
Yabancı faktörlere yapılan ödemelerin vatandaşların kazancından fazla olduğu belirtilmiştir.
3
GSMHGSMH ve GSYHGSYH arasındaki temel ilişkiyi kurun.
GSMH=GSYH+NDAFGGSMH = GSYH + NDAFG
Vatandaşlık ve toprak esası arasındaki muhasebe bağlantısını gösteren standart formüldür.
4
Negatif NDAFGNDAFG değerini denkleme yerleştirerek kıyaslama yapın.
GSMH<GSYHGSMH < GSYH veya GSYH>GSMHGSYH > GSMH
GSYHGSYH değerinden bir çıkarma işlemi yapıldığı için (negatif sayı eklendiği için) sonuç GSYHGSYH'den küçük kalacaktır.

Anahtar Kavram

Gayrisafi Yurtiçi Hasıla (toprak esası) ve Gayrisafi Milli Hasıla (vatandaşlık esası) ayrımı Net Dış Alem Faktör Gelirleri üzerinden yapılır.

Daha Fazla Pratik

Net Dış Alem Faktör Gelirlerinin sıfırdan küçük olduğu bir ekonomide, kişi başına düşen GSMH ile kişi başına düşen GSYH arasındaki farkı analiz ediniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 5Soru

Makroekonomik ölçüm yöntemlerine göre, Türkiye sınırları içerisinde faaliyet gösteren yabancı sermayeli bir firmanın gerçekleştirdiği üretim faaliyetleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türkiye'nin GSYHGSYH hesaplamalarına dâhil edilirken, GSMHGSMH hesaplamalarına dâhil edilmez.

Cevap

Türkiye'nin GSYHGSYH hesaplamalarına dâhil edilen ancak GSMHGSMH hesaplamalarına dâhil edilmeyen seçenektir.
Doğru ifade, üretimin Türkiye'nin coğrafi sınırları içerisinde gerçekleşmesi nedeniyle GSYHGSYH'ye dâhil edileceğini, ancak üretim faktörü (sermaye) yabancı bir ülkeye ait olduğu için Türkiye'nin GSMHGSMH hesaplamalarına dâhil edilemeyeceğini belirtmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Üretimin gerçekleştiği yerin tespit edilmesi
Üretim Türkiye sınırları içerisinde yapılmaktadır.
Gayrisafi Yurtiçi Hasıla (GSYHGSYH), üretim faktörlerinin kime ait olduğuna bakmaksızın ülke sınırları içindeki üretimi ölçer.
2
Üretim faktörünün sahipliğinin tespit edilmesi
Üretim yabancı sermayeli bir firma (yabancı üretim faktörü) tarafından yapılmaktadır.
Gayrisafi Milli Hasıla (GSMHGSMH), üretimin nerede yapıldığına bakmaksızın o ülke vatandaşlarına ait üretim faktörlerinin çıktısını ölçer.
3
Kavramların karşılaştırılması
Sınır içi üretim = GSYHGSYH (+), Yabancı faktör = Türkiye GSMHGSMH (-).
Bu üretim Türkiye'nin coğrafi sınırları içinde olduğu için GSYHGSYH'ye girer, ancak Türkiye vatandaşına ait olmadığı için GSMHGSMH'ye girmez.

Anahtar Kavram

GSYH (Yerleşiklik/Sınır Esası) ve GSMH (Vatandaşlık/Sahiplik Esası) Ayrımı

Daha Fazla Pratik

Dış Alem Net Faktör Gelirleri (NFDNFD) kavramını ve GSMH=GSYH+NFDGSMH = GSYH + NFD formülünü inceleyerek bu iki büyüklük arasındaki matematiksel ilişkiyi pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 6Soru

Bir ekonomide dış âlemden elde edilen faktör gelirlerinin, dış âleme yapılan faktör ödemelerinden daha küçük olduğu varsayıldığında; Gayrisafi Yurtiçi Hasıla (GSYHGSYH) ve Gayrisafi Milli Hasıla (GSMHGSMH) arasındaki ilişkiye dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: GSYHGSYH değeri, GSMHGSMH değerinden daha büyüktür.

Cevap

Gayrisafi Yurtiçi Hasıla (GSYHGSYH) değeri, Gayrisafi Milli Hasıla (GSMHGSMH) değerinden daha büyüktür.
Verilen senaryoda dış âleme yapılan ödemeler, dış âlemden gelen gelirlerden fazla olduğu için Net Faktör Gelirleri (NFDNFD) negatif bir değer almaktadır. Milli gelir muhasebesi kurallarına göre GSMH=GSYH+NFDGSMH = GSYH + NFD olduğundan, negatif bir NFDNFD değeri yurtiçi hasılanın milli hasıladan daha büyük olmasına neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
Dış âlem net faktör gelirlerini (NFDNFD) tanımlayınız.
NFD=s¸ Alemden Gelen Fakto¨r Gelirleris¸ Aleme Giden Fakto¨r GelirleriNFD = \text{Dış Alemden Gelen Faktör Gelirleri} - \text{Dış Aleme Giden Faktör Gelirleri}
GSYHGSYH ve GSMHGSMH arasındaki temel farkı belirlemek için bu değişken gereklidir.
2
Verilen bilgiyi formüle dökünüz.
Gelen Gelir < Giden Ödeme ise NFD<0NFD < 0 (Negatif)
Soruda gelirlerin ödemelerden küçük olduğu açıkça belirtilmiştir.
3
Milli gelir özdeşliğini uygulayınız.
GSMH=GSYH+NFDGSMH = GSYH + NFD denklemi uyarınca, NFDNFD negatifse GSMH=GSYHNFDGSMH = GSYH - |NFD| olur.
Milli hasılanın yurtiçi hasıladan net faktör gelirleri kadar saptığını matematiksel olarak göstermek gerekir.
4
Büyüklük karşılaştırması yapınız.
GSYH>GSMHGSYH > GSMH
Pozitif bir sayıdan (GSYH) başka bir değer çıkarıldığında sonuç (GSMH) başlangıç değerinden küçük kalır.

Anahtar Kavram

Gayrisafi Yurtiçi Hasıla (GSYH) ile Gayrisafi Milli Hasıla (GSMH) arasındaki fark, üretim faktörlerinin mülkiyeti ile üretim yapılan yer arasındaki ayrımdan kaynaklanır. Bu fark 'Dış Âlem Net Faktör Gelirleri' (NFDNFD) ile ölçülür.

İpuçları

1
GSMH ve GSYH arasındaki farkın 'Dış Âlem Net Faktör Gelirleri' (NFDNFD) olduğunu hatırlayın.
2
Eğer dışarıya gönderdiğimiz para, dışarıdan bize gelen paradan fazlaysa NFDNFD işareti ne olur?
3
GSMH=GSYH+NFDGSMH = GSYH + NFD formülünde NFDNFD yerine negatif bir değer koyarak hangisinin daha büyük olduğunu matematiksel olarak test edin.

Daha Fazla Pratik

Bir ekonomide GSYH'nin GSMH'den büyük olması, o ekonomide yabancı sermayenin veya yabancı işgücünün payının, vatandaşların yurtdışındaki faaliyetlerinden daha yüksek olduğunu gösterir. Bu durum genellikle gelişmekte olan ülkelerde görülür.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 7Soru

Türkiye ekonomisine ilişkin milli gelir hesaplamaları dikkate alındığında; bir Alman teknoloji firmasının Gebze'de kurulu fabrikasında gerçekleştirdiği üretim ile bir Türk mühendislik şirketinin Katar'da yürüttüğü projeden elde ettiği kârın sınıflandırılmasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Gebze'deki üretim Türkiye'nin GSYHGSYH değerine, Katar'dan elde edilen kâr ise Türkiye'nin GSMHGSMH değerine dahil edilir.

Cevap

Gebze'deki fabrikada gerçekleştirilen üretim Türkiye'nin Gayrisafi Yurtiçi Hasılaltına (GSYHGSYH), Katar'daki projeden elde edilen kâr ise Türkiye'nin Gayrisafi Milli Hasılaltına (GSMHGSMH) dahil edilir.
Doğru cevap, GSYHGSYH ve GSMHGSMH kavramlarının temel tanımlarına dayanmaktadır. GSYHGSYH coğrafi sınırları (Gebze/Türkiye) baz alırken, GSMHGSMH üretim faktörünün kime ait olduğunu (Türk mühendislik şirketi) baz alır. Bu nedenle Gebze'deki faaliyet yerli/yabancı fark etmeksizin GSYHGSYH'ye, Katar'daki faaliyet ise sadece Türk vatandaşlarına ait olduğu için GSMHGSMH'ye dahil edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Faaliyetlerin lokasyonlarını ve aidiyetlerini belirleyin.
Gebze'deki üretim Türkiye sınırları içindedir (Yabancı sermaye olsa da). Katar'daki kâr ise Türkiye vatandaşı/şirketine aittir (Yurt dışında olsa da).
Milli gelir hesaplamalarında temel ayrım 'yerleşiklik' ve 'vatandaşlık' ilkeleridir.
2
GSYHGSYH tanımını uygulayın.
Gebze Türkiye'de olduğu için bu üretim Türkiye'nin GSYHGSYH değerini artırır.
GSYHGSYH, ülke sınırları içerisinde üretilen tüm mal ve hizmetlerin parasal değeridir.
3
GSMHGSMH tanımını uygulayın.
Türk şirketi Katar'da faaliyet gösterdiği için bu gelir Türkiye'nin GSMHGSMH değerini artırır.
GSMHGSMH, bir ülke vatandaşlarının sahip olduğu üretim faktörleri ile gerçekleştirilen üretim değeridir.

Anahtar Kavram

GSYH (Yurtiçi/Lokasyon) ve GSMH (Milli/Vatandaşlık) Ayrımı

Daha Fazla Pratik

Net Faktör Gelirleri'nin (NFDNFD) negatif olduğu bir durumda GSYHGSYH ile GSMHGSMH arasındaki büyüklük ilişkisini inceleyen sorulara göz atabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Formül üzerinden yaklaşım: GSMH=GSYH+NFDGSMH = GSYH + NFD (Net Faktör Gelirleri). Gebze'deki Alman firması üretimi GSYHGSYH'ye eklenir ancak mülkiyeti yabancı olduğu için NFDNFD hesaplanırken 'dışarıya ödeme' olarak düşülür. Katar'daki Türk firması ise GSYHGSYH'de yer almaz ancak 'dışarıdan gelen gelir' olarak NFDNFD üzerinden GSMHGSMH'ye eklenir.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 8Soru

Bir ekonominin belirli bir yıla ilişkin makroekonomik verileri aşağıda sunulmuştur:

İktisadi GöstergeDeğer (Milyar $)
Gayrisafi Yurtiçi Hasıla (GSYHGSYH)850850
Yerleşiklerin dış âlemden elde ettiği faktör gelirleri4545
Yerleşik olmayanların yurt içinden elde ettiği faktör gelirleri7070

Buna göre, bu ekonominin aynı dönemdeki Gayrisafi Milli Hasıla (GSMHGSMH) değeri kaç milyar $’dır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 825825

Cevap

Ekonominin Gayrisafi Milli Hasıla (GSMHGSMH) değeri 825825 milyar $’dır.
Doğru cevap olan 825825 milyar ,, GSYH deg˘eriolan değeri olan 850 milyar milyar ’a, dış âlemden gelen 4545 milyar eklenipdıs\ca^lemegiden eklenip dış âleme giden 70 milyar milyar çıkarılarak (yani 25-25 milyar $’lık net dış âlem faktör geliri eklenerek) hesaplanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Net Dış Alem Faktör Gelirleri (NDAFGNDAFG) hesaplanır.
NDAFG=4570=25NDAFG = 45 - 70 = -25 milyar $
NDAFGNDAFG, yerleşiklerin dış âlemden elde ettiği gelirler ile yerleşik olmayanların yurt içinden elde ettiği gelirler arasındaki farktır.
2
GSMHGSMH formülü uygulanır.
GSMH=GSYH+NDAFGGSMH = GSYH + NDAFG
GSMHGSMH, yurt içi hasılaya dış âlemden gelen net gelirlerin eklenmesiyle bulunur.
3
Veriler yerine konularak hesaplama tamamlanır.
GSMH=850+(25)=825GSMH = 850 + (-25) = 825 milyar $
Toplama işlemi neticesinde hasıla değeri net dış âlem ödemeleri kadar azalmaktadır.

Anahtar Kavram

Gayrisafi Milli Hasıla (GSMHGSMH) ile Gayrisafi Yurtiçi Hasıla (GSYHGSYH) arasındaki temel fark, üretim faktörlerinin mülkiyeti (yerleşiklik) esasına dayanır; bu fark Net Dış Alem Faktör Gelirleri (NDAFGNDAFG) ile temsil edilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 9Soru

Bir ekonomide, yerleşik olmayan (yabancı) üretim faktörlerinin o ülke sınırları içerisinde gerçekleştirdiği toplam katma değerin, o ülke vatandaşlarının (yerli üretim faktörlerinin) dış âlemde gerçekleştirdiği katma değerden daha yüksek olduğu saptanmıştır.

Bu makroekonomik veriler ışığında, söz konusu ekonomi için aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Gayrisafi Yurtiçi Hasıla (GSYHGSYH) değeri, Gayrisafi Milli Hasıla (GSMHGSMH) değerinden büyüktür.

Cevap

Gayrisafi Yurtiçi Hasıla (GSYHGSYH) değerinin Gayrisafi Milli Hasıla (GSMHGSMH) değerinden büyük olması gerekir.
Verilen senaryoda dış âleme giden faktör ödemeleri, dış âlemden gelen faktör gelirlerinden büyüktür. Bu durum Net Dış Âlem Faktör Gelirlerinin (NFDNFD) negatif çıkmasına neden olur. GSMH=GSYH+NFDGSMH = GSYH + NFD denklemi gereği, negatif bir NFDNFD değeri varlığında GSYHGSYH, GSMHGSMH değerinden daha büyük olacaktır.

Adım Adım Çözüm

1
Net Dış Âlem Faktör Gelirleri (NFDNFD) formülünü tanımlama
NFD=s¸ Aˆlemden Gelen Fakto¨r Gelirleris¸ Aˆleme Giden Fakto¨O¨demeleriNFD = \text{Dış Âlemden Gelen Faktör Gelirleri} - \text{Dış Âleme Giden Faktör Ödemeleri}
GSYHGSYH ve GSMHGSMH arasındaki temel fark bu değişkenden kaynaklanır.
2
Verilen senaryoyu NFDNFD formülüne uygulama
NFD<0NFD < 0 (Negatif)
Yabancıların ülke içindeki üretimi (giden ödemeler), vatandaşların dışarıdaki üretiminden (gelen gelirler) büyük olduğu belirtilmiştir.
3
GSMHGSMH ve GSYHGSYH arasındaki ilişki formülünü kullanma
GSMH=GSYH+NFDGSMH = GSYH + NFD
GSMHGSMH, yurt içi hasılaya vatandaşların dışarıdaki net katkısının eklenmesiyle bulunur.
4
Matematiksel karşılaştırma yapma
GSMH=GSYH+(deg˘er)    GSYH>GSMHGSMH = GSYH + (-\text{değer}) \implies GSYH > GSMH
Negatif bir NFDNFD değeri, yurt içi hasıladan bir değer eksilterek milli hasılaya ulaşıldığını, dolayısıyla başlangıçtaki yurt içi hasılanın daha büyük olduğunu gösterir.

Anahtar Kavram

GSYH (coğrafi sınır odaklı) ve GSMH (mülkiyet/vatandaşlık odaklı) ayrımı

İpuçları

1
GSYH üretim yerine, GSMH ise üretimin kime ait olduğuna (vatandaşlığa) odaklanır.
2
Senaryoda yabancıların içerideki üretiminin vatandaşların dışarıdaki üretiminden fazla olması, dışarıya yapılan ödemelerin daha yüksek olduğu anlamına gelir.

Daha Fazla Pratik

Vatandaşların dış âlem faktör gelirlerinin, dış âleme yapılan faktör ödemelerine eşit olduğu bir durumda GSYH ve GSMH arasındaki ilişki nasıl olurdu?
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 10Soru

Milli gelir muhasebesi standartlarına göre; bir ekonomide üretim faktörlerinin mülkiyeti (vatandaşlık) ile üretimin gerçekleştiği coğrafi alan arasındaki ayrım, Gayrisafi Yurtiçi Hasıla (GSYHGSYH) ve Gayrisafi Milli Hasıla (GSMHGSMH) arasındaki temel farkı belirler. Bir ekonomide belirli bir dönemde, yerleşik ülke vatandaşlarının dış âlemden elde ettikleri faktör gelirlerindeki artışın, yerleşik olmayan yabancı üretim faktörlerinin o ülke sınırları içerisinde elde ettikleri faktör gelirlerindeki artıştan daha fazla olduğu saptanmıştır.

Buna göre, söz konusu ekonomide GSYHGSYH, GSMHGSMH ve Net Dış Âlem Faktör Gelirleri (NFDNFD) arasındaki ilişkiye dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ülkenin GSMHGSMH değeri GSYHGSYH değerine oranla daha fazla artış gösterir ve Net Dış Âlem Faktör Gelirleri (NFDNFD) pozitif bir seyir izler.

Cevap

Ülkenin GSMHGSMH değeri GSYHGSYH değerine oranla daha fazla artış gösterir ve Net Dış Âlem Faktör Gelirleri (NFDNFD) pozitif bir seyir izler.
Verilen senaryoda dış âlemden elde edilen faktör gelirlerindeki artışın, dış âleme yapılan ödemelerden fazla olması, Net Dış Âlem Faktör Gelirlerinin (NFDNFD) pozitif yönde artması anlamına gelir. GSMH=GSYH+NFDGSMH = GSYH + NFD özdeşliği uyarınca, NFDNFD'deki bu pozitif artış, GSMHGSMH değerinin GSYHGSYH değerine kıyasla daha fazla büyümesine ve aradaki farkın vatandaşlar lehine açılmasına neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
NFDNFD (Net Dış Âlem Faktör Gelirleri) kavramını tanımlama
NFD=s¸ Aˆlemden Gelen Fakto¨r Gelirleris¸ Aˆleme Giden Fakto¨r GelirleriNFD = \text{Dış Âlemden Gelen Faktör Gelirleri} - \text{Dış Âleme Giden Faktör Gelirleri}
GSYHGSYH ve GSMHGSMH arasındaki köprüyü kurmak için net farkın yönünü belirlemek gerekir.
2
Sorudaki verileri NFDNFD formülüne uygulama
Gelen gelirlerdeki artış > Giden gelirlerdeki artış ΔNFD>0\Rightarrow \Delta NFD > 0 (Pozitif değişim)
Vatandaşların yurt dışı kazançlarının, yabancıların yurt içi kazançlarından daha fazla arttığı belirtilmiştir.
3
GSMHGSMH ve GSYHGSYH ilişkisini analiz etme
GSMH=GSYH+NFDGSMH = GSYH + NFD
NFDNFD pozitif yönde arttığı için, GSYHGSYH'ye eklenen değer büyüyecek ve GSMHGSMH, GSYHGSYH'den daha yüksek bir büyüme sergileyecektir.

Anahtar Kavram

Gayrisafi Milli Hasıla, yerleşiklerin nerede üretim yaptığına bakmaksızın (mülkiyet esası) elde ettikleri gelirdir; Gayrisafi Yurtiçi Hasıla ise üretimin nerede yapıldığına (toprak esası) odaklanır.

Daha Fazla Pratik

Net Dış Âlem Faktör Gelirlerinin negatif olduğu bir ekonomide (örneğin gelişmekte olan ülkelerde kâr transferleri fazlaysa), GSYHGSYH ve GSMHGSMH arasındaki büyüklük ilişkisini analiz ediniz.
Tahmini Süre:2m 30s
GSYH ve GSMH Kavramları (Yurtiçi ve Milli Ayrımı) Alıştırma Soruları — KPSS İktisat | Examkin