Satın Alma Gücü Paritesi (PPP) Alıştırma Soruları — KPSS İktisat

Soru 1Soru →

Nisbi (Relatif) Satın Alma Gücü Paritesi (PPP) teorisine göre, iki ülke arasındaki nominal döviz kurundaki değişim, bu ülkelerin enflasyon oranları arasındaki farktan kaynaklanmaktadır. Aşağıdaki tabloda A ve B ülkelerine ait yıllık ekonomik veriler yer almaktadır:

Gösterge	A Ülkesi	B Ülkesi
Yıllık Enflasyon Oranı ( $\%$ )	$20$	$5$
Nominal Faiz Oranı ( $\%$ )	$25$	$8$

Başlangıç döneminde nominal döviz kurunun $1$ birim B parası = $10$ birim A parası ( $1 B = 10 A$ ) olduğu ve nisbi PPP'nin geçerli olduğu varsayıldığında, dönem sonunda beklenen nominal döviz kuru ve A ülke parasının durumu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Döviz kuru yaklaşık

\%15

oranında azalarak

8,50

A/B seviyesine geriler ve A ülke parası değer kazanır.

Beklenen nominal döviz kuru yaklaşık

11,43

A/B düzeyinde gerçekleşir ve A ülke parası B ülke parası karşısında nominal olarak değer kaybeder.

Uluslararası Fisher Etkisi gereği döviz kuru faiz farkına

(\%17)

göre belirlenir ve

11,70

A/B olur.

Dönem sonu nominal döviz kuru

10

A/B seviyesinde sabit kalır ve A ülkesinin reel döviz kuru değer kazanır.

Satın alma gücü paritesi sadece ticarete konu olan mallar için geçerli olduğundan, genel fiyat endeksindeki değişim döviz kuruna yansımaz.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Beklenen nominal döviz kuru yaklaşık $11,43$ A/B düzeyinde gerçekleşir ve A ülke parası B ülke parası karşısında nominal olarak değer kaybeder.

Cevap

Beklenen nominal döviz kuru yaklaşık

11,43

A/B düzeyinde gerçekleşir ve A ülke parası B ülke parası karşısında nominal olarak değer kaybeder.

Nisbi Satın Alma Gücü Paritesi teorisine göre, bir ülkenin enflasyon oranı diğerinden yüksekse, o ülkenin parası enflasyon farkı kadar değer kaybetmelidir. Formül uygulandığında (

10 \times 1,20 / 1,05

), yeni döviz kurunun yaklaşık

11,43

olması gerektiği bulunur. A ülkesinde enflasyon daha yüksek olduğu için A parası B parası karşısında nominal olarak değer kaybetmiştir.

Adım Adım Çözüm

1

Nisbi Satın Alma Gücü Paritesi (PPP) formülünü belirlemek

E_1 = E_0 \times \frac{1 + \pi_{yerli}}{1 + \pi_{yabancı}}

İki ülke arasındaki enflasyon farklarının döviz kuru üzerindeki etkisini hesaplamak için parite formülü kullanılır.

2

Verilen değerleri formüle yerleştirmek

E_1 = 10 \times \frac{1 + 0,20}{1 + 0,05}

A ülkesi yerli (%20 enflasyon), B ülkesi yabancı (%5 enflasyon) ve başlangıç kuru 10 olarak alınır.

3

Matematiksel işlemi gerçekleştirmek

10 \times \frac{1,20}{1,05} \approx 11,4285

Tam değer yaklaşık olarak

11,43

'e karşılık gelir.

4

Sonucu iktisadi olarak yorumlamak

A ülke parası nominal olarak değer kaybeder.

A ülkesindeki fiyat artışı daha yüksek olduğu için, paritenin sağlanması için A ülke parasının dış değerinin azalması (kurun artması) gerekir.

Anahtar Kavram

Nisbi Satın Alma Gücü Paritesi (Relative PPP)

İpuçları

1

Enflasyon oranları ile döviz kuru arasındaki ilişkiyi kuran formülü hatırlayın.

2

Nisbi PPP formülü:

E_1 = E_0 \times (1 + \text{yerli enflasyon}) / (1 + \text{yabancı enflasyon})

şeklindedir.

3

Yerli enflasyonun (%20) yabancı enflasyondan (%5) yüksek olması, döviz kurunun (A/B) yükselmesi ve A parasının değer kaybetmesi anlamına gelir.

Daha Fazla Pratik

Mutlak ve Nisbi Satın Alma Gücü Paritesi arasındaki farkları ve teorinin neden gerçek dünyada her zaman işlemediğini (işlem maliyetleri, kotalar vb.) inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 2Soru →

Mutlak Satın Alma Gücü Paritesi (PPP) teorisinin tam olarak geçerli olduğu ve uluslararası ticaretin önünde hiçbir engelin bulunmadığı bir ekonomik modelde, reel döviz kuru ( $q$ ) değeri hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Reel döviz kuru her zaman bire (

1

) eşittir ve iki ülke arasındaki satın alma gücü dengelenmiştir.

Reel döviz kuru, ülkeler arasındaki nominal faiz oranlarının farkı tarafından belirlenir.

Reel döviz kuru, yerli enflasyon yabancı enflasyondan yüksek olduğu sürece sürekli artış gösterir.

Reel döviz kuru, sadece ticarete konu olmayan malların fiyatları eşitlendiğinde hesaplanabilir.

Reel döviz kuru, dış ticaret bilançosunun açık verdiği dönemlerde sıfıra (

0

) yaklaşır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Reel döviz kuru her zaman bire ( $1$ ) eşittir ve iki ülke arasındaki satın alma gücü dengelenmiştir.

Cevap

Reel döviz kuru bire eşittir ve satın alma gücü ülkeler arasında aynıdır.

Mutlak Satın Alma Gücü Paritesi (PPP), 'Tek Fiyat Kanunu'nun ekonomi geneline uygulanmış halidir. Bu teoriye göre, taşıma maliyeti ve ticaret engeli olmayan bir dünyada nominal döviz kuru (

E

), ülkelerin fiyat seviyeleri (

P

ve

P^*

) arasındaki oranı yansıtacak şekilde oluşur (

E = P/P^*

). Reel döviz kuru formülü olan

q = (E \times P^*) / P

ifadesinde

E

yerine

P/P^*

konulduğunda,

q = 1

sonucu elde edilir. Bu, bir birim yerli paranın satın alma gücünün her ülkede aynı olduğunu gösterir.

Adım Adım Çözüm

1

Reel döviz kuru formülünü yazınız.

q = \frac{E \times P^*}{P}

Reel döviz kuru (

q

), yabancı fiyatların (

P^*

) nominal kur (

E

) ile çarpılıp yerli fiyatlara (

P

) bölünmesiyle hesaplanır.

2

Mutlak Satın Alma Gücü Paritesi (PPP) tanımını formüle dahil ediniz.

E = \frac{P}{P^*}

Mutlak PPP'ye göre nominal döviz kuru, iki ülkenin fiyatlar genel seviyesinin oranına eşittir.

3

Nominal kur değerini reel kur formülünde yerine koyarak sadeleştirme yapınız.

q = \frac{(P / P^*) \times P^*}{P} = \frac{P}{P} = 1

PPP geçerli olduğunda, pay ve paydadaki değerler birbirini götürür ve reel kur bire eşitlenir.

Anahtar Kavram

Mutlak Satın Alma Gücü Paritesi ve Reel Döviz Kuru İlişkisi

İpuçları

1

Reel döviz kurunun (

q

) formülünü hatırlayın:

q = (E \times P^*) / P

.

2

Mutlak PPP varsayımı altında nominal kurun (

E

), fiyatlar oranına (

P/P^*

) eşit olduğunu düşünerek formülde yerine koyun.

Daha Fazla Pratik

Nisbi (Relatif) PPP ile enflasyon farkları arasındaki matematiksel ilişkiyi inceleyen soruları çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Mantıksal yaklaşım: PPP, bir sepet malın her yerde aynı fiyata gelmesi demektir. Eğer her yerde fiyat aynıysa, reel olarak paranın değeri değişmez ve oran 1 olur.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 3Soru →

A ülkesinde 2025 yılı boyunca yıllık enflasyon oranı $\%40$ olarak gerçekleşmiş, aynı dönemde bu ülkenin temel ticaret ortağı olan B ülkesinde ise enflasyon oranı $\%15$ olmuştur.

Ülke	Yıllık Enflasyon Oranı ( $\%$ )
A Ülkesi	$40$
B Ülkesi	$15$

Nisbi (Relatif) Satın Alma Gücü Paritesi (PPP) yaklaşımının tam olarak geçerli olduğu varsayıldığında, A ülkesinin ulusal parasının B ülkesinin parası karşısındaki nominal değeri ve reel döviz kurunun durumu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A ülkesinin parası yaklaşık

\%25

oranında değer kaybeder ve reel döviz kuru sabit kalır.

A ülkesinin parası yaklaşık

\%25

oranında değer kazanır ve reel döviz kuru yükselir.

A ülkesinin parası

\%55

oranında değer kaybeder ve reel döviz kuru düşer.

A ülkesinin parası yaklaşık

\%25

oranında değer kaybeder ve reel döviz kuru da

\%25

oranında artar.

A ülkesinin parası iki ülke arasındaki nominal faiz oranları farkı kadar değer kaybeder ve reel döviz kuru değişmez.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: A ülkesinin parası yaklaşık $\%25$ oranında değer kaybeder ve reel döviz kuru sabit kalır.

Cevap

A ülkesinin parasının yaklaşık %25 oranında değer kaybetmesi ve reel döviz kurunun sabit kalması beklenir.

Nisbi Satın Alma Gücü Paritesi'ne göre, yerli paranın yabancı para karşısındaki nominal değerindeki değişim, iki ülke arasındaki enflasyon oranlarının farkına eşittir. A ülkesinde enflasyon (

\%40

) B ülkesinden (

\%15

) daha yüksek olduğu için, A ülkesinin parası bu fark kadar (

\%25

) değer kaybetmelidir. Bu değişim gerçekleştiğinde, ülkeler arasındaki fiyat farkı kur değişimiyle dengelenmiş olur ve reel döviz kuru sabit kalır.

Adım Adım Çözüm

1

Nisbi Satın Alma Gücü Paritesi formülünü hatırla.

\frac{\Delta E}{E} \approx \pi_A - \pi_B

Nominal döviz kurundaki değişimin ülkeler arası enflasyon farkı tarafından belirlendiğini saptamak gerekir.

2

Enflasyon farkını hesapla.

\%\Delta E = \%40 - \%15 = \%25

A ülkesindeki fiyat artış hızı B ülkesinden fazla olduğu için A parasının değer kaybetmesi gerekir.

3

Reel döviz kuru üzerindeki etkiyi analiz et.

q = \frac{E \times P^*}{P} = \text{Sabit}

PPP teorisi, nominal kurdaki değişimin fiyat farklarını tam olarak dengelediğini ve bu nedenle reel kurun (rekabet gücünün) değişmediğini varsayar.

Anahtar Kavram

Nisbi Satın Alma Gücü Paritesi ve Reel Döviz Kuru İlişkisi

Soru 4Soru →

Nisbi (Relatif) Satın Alma Gücü Paritesi'nin geçerli olduğu varsayılan bir açık ekonomide; yerli paranın yabancı para karşısındaki nominal değerinin bir yıl içerisinde $\%12$ oranında azaldığı (döviz kurunun arttığı) tespit edilmiştir. Aynı dönem için yabancı ülkedeki yıllık enflasyon oranı $\%4$ ve yerli ülkedeki yıllık nominal faiz oranı $\%22$ olarak gerçekleşmiştir. Buna göre, paritenin korunması için yerli ülkedeki yıllık enflasyon oranı yüzde kaç olmalıdır?

8

12

16

18

22

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 16

Cevap

Yerli ülkedeki yıllık enflasyon oranı %16 olmalıdır.

Doğru cevap olan 16 değeri, Nisbi Satın Alma Gücü Paritesi denklemi olan 'Döviz Kurundaki Değişim = Yerli Enflasyon - Yabancı Enflasyon' formülünden elde edilir. Soru metninde döviz kurunun %12 arttığı ve yabancı enflasyonun %4 olduğu belirtilmiştir. Bu durumda %12 = Enflasyon - %4 eşitliği kurulduğunda, yerli enflasyonun %16 olması gerektiği sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1

Nisbi Satın Alma Gücü Paritesi (PPP) formülünü belirleyiniz.

\%\Delta E = \pi_{yerli} - \pi_{yabancı}

Teoriye göre iki ülke arasındaki nominal döviz kuru değişimi, bu ülkelerin enflasyon oranları arasındaki farka eşittir.

2

Verilen değerleri formüle yerleştiriniz.

12 = \pi_{yerli} - 4

Döviz kurundaki artış (yerli paranın değer kaybı) %12 ve yabancı enflasyon %4 olarak verilmiştir.

3

Denklemi yerli enflasyon oranı için çözünüz.

\pi_{yerli} = 12 + 4 = 16

Eşitliğin korunması için yerli enflasyonun, yabancı enflasyondan kur artış oranı kadar fazla olması gerekir.

Anahtar Kavram

Nisbi Satın Alma Gücü Paritesi (Relative PPP)

Alternatif Yöntem

Mantıksal çıkarım yoluyla: Yerli para yabancı para karşısında %12 erimişse, bu durum yerli ülkedeki satın alma gücünün yabancı ülkeye göre %12 daha fazla azaldığı anlamına gelir. Yabancı ülkede fiyatlar %4 artmışken yerli ülkede fiyatların %16 (%12 + %4) artması bu dengeyi sağlar.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 5Soru →

Bir ekonomide standart bir tüketim sepetinin maliyeti yerli ülkede $4.500$ yerli para birimi (TL), yabancı ülkede ise aynı sepetin maliyeti $150$ yabancı para birimi (Dolar) olarak belirlenmiştir. Cari piyasa döviz kurunun $1$ Dolar $= 35$ TL olduğu bir durumda, Mutlak Satın Alma Gücü Paritesi (PPP) teorisi çerçevesinde yapılan değerlendirmelere göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Yerli para birimi (TL), satın alma gücü paritesine göre olması gereken değerinden daha düşük (değersiz) durumdadır.

Yerli para birimi (TL), yabancı para karşısında satın alma gücü paritesine göre aşırı değerli (overvalued) bir konumdadır.

İki ülke arasındaki nominal faiz farkı nedeniyle piyasa kurunun uzun dönemde

35

seviyesinde sabit kalması beklenir.

Reel döviz kuru

1

'den küçük olduğu için yerli ekonominin uluslararası rekabet gücü azalmıştır.

Mutlak Satın Alma Gücü Paritesi geçerli olduğu için piyasa kuru ile parite kuru arasındaki farkın kalıcı olması beklenir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yerli para birimi (TL), satın alma gücü paritesine göre olması gereken değerinden daha düşük (değersiz) durumdadır.

Cevap

Yerli para biriminin (TL), satın alma gücü paritesine göre olması gereken değerinden daha düşük (değersiz) durumda olduğunu belirten ifade doğrudur.

Mutlak Satın Alma Gücü Paritesi'ne göre kurun

4.500 / 150 = 30

olması gerekirken, piyasada kurun

35

olması, yerli paranın (TL) yabancı para (Dolar) karşısında satın alma gücüne kıyasla daha değersiz (undervalued) olduğunu gösterir. Bu durumda reel döviz kuru (

q

)

1

'den büyüktür ve yerli ülke malları yabancı ülke mallarına göre daha ucuzdur.

Adım Adım Çözüm

1

Mutlak Satın Alma Gücü Paritesi'ne (PPP) göre olması gereken döviz kurunu (

E_{PPP}

) hesaplayınız.

E_{PPP} = P / P^* = 4.500 / 150 = 30

TL/Dolar.

Teoriye göre döviz kuru, iki ülkedeki fiyatlar genel seviyesinin oranına eşit olmalıdır.

2

Hesaplanan parite kuru ile cari piyasa kurunu (

E_{piyasa}

) karşılaştırınız.

E_{piyasa} = 35

iken

E_{PPP} = 30

olarak bulunmuştur.

35 > 30

durumu mevcuttur.

Piyasa kurunun parite kurundan yüksek olması, yabancı paranın pariteye göre daha pahalı, yerli paranın ise daha ucuz olduğunu gösterir.

3

Reel döviz kurunu (

q

) hesaplayarak rekabet gücünü ve değerleme durumunu teyit ediniz.

q = (E_{piyasa} \times P^*) / P = (35 \times 150) / 4.500 = 5.250 / 4.500 \approx 1,166

.

q > 1

olması yerli paranın 'undervalued' (değerinden düşük) olduğunu ve yerli malların yabancı mallara göre daha ucuz olduğunu kanıtlar.

Anahtar Kavram

Mutlak Satın Alma Gücü Paritesi ve Reel Döviz Kuru Analizi

İpuçları

1

Öncelikle iki ülkedeki fiyat düzeylerini oranlayarak pariteye göre kurun kaç olması gerektiğini bulun.

2

Bulduğunuz parite kuru (

30

), gerçek piyasa kuru olan

35

ile karşılaştırıldığında Doların TL karşısında pahalı mı yoksa ucuz mu kaldığını düşünün.

3

Reel döviz kuru formülünü (

q = E \cdot P^* / P

) kullanarak sonucun

1

'den büyük olup olmadığını kontrol edin;

q > 1

yerli paranın değersiz olduğunu gösterir.

Daha Fazla Pratik

Reel döviz kuru

1

olduğunda Mutlak PPP'nin tam olarak sağlandığını ve 'tek fiyat kanunu'nun geçerli olduğunu unutmayın.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 6Soru →

Nisbi (Relatif) Satın Alma Gücü Paritesi'nin (PPP) tam olarak geçerli olduğu varsayılan bir açık ekonomide; yerli ülkedeki enflasyon oranının dış alem enflasyon oranından daha yüksek gerçekleşmesi durumunda, nominal döviz kuru ve reel döviz kurunun seyri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Nominal döviz kuru iki ülke arasındaki enflasyon farkı kadar artar, reel döviz kuru ise başlangıç seviyesinde sabit kalır.

Nominal döviz kuru iki ülke arasındaki nominal faiz oranları farkı kadar artar, reel döviz kuru ise yerli para lehine değer kazanır.

Yerli para nominal olarak değer kazanırken, reel döviz kuru enflasyon farkı kadar artış gösterir.

Nominal döviz kuru sabit kalırken, reel döviz kuru yerli ülkenin enflasyon oranı kadar azalır.

Nominal döviz kuru enflasyon farkı kadar azalır, reel döviz kuru ise uluslararası rekabet gücünü artıracak şekilde yükselir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Nominal döviz kuru iki ülke arasındaki enflasyon farkı kadar artar, reel döviz kuru ise başlangıç seviyesinde sabit kalır.

Cevap

Nominal döviz kuru iki ülke arasındaki enflasyon farkı kadar artar, reel döviz kuru ise başlangıç seviyesinde sabit kalır.

Nisbi PPP teorisine göre, bir ülkedeki enflasyon ticaret ortağından yüksekse, o ülkenin parası enflasyon farkı kadar değer kaybeder (nominal kur artar). Bu değişim, yerli malların yabancı mallar karşısındaki reel fiyatını (reel döviz kurunu) sabit tutarak rekabet gücünün korunmasını sağlar.

Adım Adım Çözüm

1

Nisbi Satın Alma Gücü Paritesi (PPP) formülünü belirlemek.

e = \pi - \pi^*

(Burada

e

: nominal kurdaki değişim oranı,

\pi

: yerli enflasyon,

\pi^*

: dış enflasyon).

Teoriye göre iki ülke arasındaki döviz kuru değişimi, fiyat seviyelerindeki nisbi değişime (enflasyon farkına) eşittir.

2

Verilen enflasyon durumuna göre nominal kur değişimini yorumlamak.

\pi > \pi^* \implies e > 0

(Nominal döviz kuru artar).

Yerli enflasyon daha yüksekse, pariteyi korumak için yerli paranın değer kaybetmesi yani nominal kurun yükselmesi gerekir.

3

Reel döviz kuru (

q

) üzerindeki etkiyi analiz etmek.

\%\Delta q = e + \pi^* - \pi \implies \%\Delta q = (\pi - \pi^*) + \pi^* - \pi = 0

.

Nominal kur tam olarak enflasyon farkı kadar arttığı için reel döviz kuru (rekabet gücü) değişmez, sabit kalır.

Anahtar Kavram

Nisbi Satın Alma Gücü Paritesi ve Reel Döviz Kuru İlişkisi

İpuçları

1

Nisbi PPP formülünü (

e = \pi - \pi^*

) hatırlayarak nominal kurun yönünü belirleyin.

2

Reel döviz kurunun tanımını (

q = E \times P^* / P

) düşünün; eğer nominal kur fiyat farklarını tam kapatıyorsa

q

nasıl değişir?

Daha Fazla Pratik

Reel döviz kurunun 1'den büyük olması durumunda yerli paranın aşırı değerli mi yoksa düşük değerli mi olduğunu analiz eden sorulara göz atabilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 7Soru →

Uluslararası iktisat literatüründe yer alan Mutlak Satın Alma Gücü Paritesi (PPP) teorisinin tam olarak geçerli olduğu varsayıldığında; iki ülke arasındaki nominal döviz kurunu ( $E$ ) belirleyen temel faktör aşağıdakilerden hangisidir?

İki ülkenin genel fiyat düzeylerinin birbirine oranı (

P / P^*

)

İki ülkenin nominal faiz oranları arasındaki fark (

i - i^*

)

İki ülkenin yıllık enflasyon oranları arasındaki fark (

\pi - \pi^*

)

İki ülkenin dış ticaret dengesindeki (cari işlemler) açık veya fazla miktarı

İki ülkenin reel gayrisafi yurt içi hasıla büyüme oranları

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İki ülkenin genel fiyat düzeylerinin birbirine oranı ( $P / P^*$ )

Cevap

Nominal döviz kuru, yerli fiyat düzeyinin dış fiyat düzeyine oranına (

P / P^*

) eşittir.

Mutlak Satın Alma Gücü Paritesi, Tek Fiyat Kanunu'nun ekonomi geneline yayılmış halidir ve nominal döviz kurunun, ülkelerin genel fiyat düzeylerinin birbirine oranı (

E = P / P^*

) tarafından belirlendiğini ileri sürer. Bu durumda paranın satın alma gücü iki ülkede de aynı kalır.

Adım Adım Çözüm

1

Mutlak Satın Alma Gücü Paritesi (PPP) tanımını hatırla.

E = \frac{P}{P^*}

formülü elde edilir.

Teori, bir mal sepetinin her yerde aynı maliyete sahip olması (Tek Fiyat Kanunu) gerektiğini savunur.

2

Değişkenleri tanımla.

P

: Yerli fiyat düzeyi,

P^*

: Dış fiyat düzeyi,

E

: Nominal döviz kurudur.

Kurun belirlenmesinde temel girdi fiyat endeksleridir.

3

Sonuca ulaş.

Döviz kuru, iki ülkenin fiyat düzeylerinin birbirine oranı tarafından belirlenir.

Parite, paranın satın alma gücünün her iki ülkede eşitlenmesini sağlar.

Anahtar Kavram

Mutlak Satın Alma Gücü Paritesi (Absolute PPP)

İpuçları

1

Satın Alma Gücü Paritesi (PPP), döviz kurunu mal ve hizmetlerin fiyatları üzerinden açıklar.

2

Mutlak PPP varsayımı altında, yerli bir paranın bir birimiyle her ülkede aynı miktarda mal alınabilmelidir (

E = P/P^*

).

Daha Fazla Pratik

Nisbi Satın Alma Gücü Paritesi ile Mutlak Satın Alma Gücü Paritesi arasındaki temel farkı (değişim vs. seviye) inceleyiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 8Soru →

Satın Alma Gücü Paritesi (PPP) teorisinin tam olarak geçerli olduğu ve uluslararası ticaretin önünde hiçbir engelin (işlem maliyetleri, tarifeler vb.) bulunmadığı bir ekonomik modelde, reel döviz kurunun ( $q$ ) alacağı değer ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İki ülke arasındaki nominal faiz oranları farkı kadardır.

Sadece nominal döviz kurunun o anki değerine bağlıdır.

Her zaman 1'e (bir) eşittir.

Ödemeler dengesindeki cari işlemler hesabının büyüklüğü ile belirlenir.

İthalat ve ihracat esnekliklerinin toplamı tarafından belirlenir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Her zaman 1'e (bir) eşittir.

Cevap

Satın Alma Gücü Paritesi'nin tam olarak geçerli olduğu durumda reel döviz kuru her zaman 1'e eşittir.

Satın Alma Gücü Paritesi (PPP) teorisi, Tek Fiyat Kanunu'nun uluslararası ölçekte genelleştirilmiş halidir. Eğer PPP tam olarak geçerliyse, bir para biriminin satın alma gücü her ülkede aynı olmalıdır. Bu durum, nominal döviz kurunun iki ülke arasındaki fiyat oranlarına tam olarak uyum sağlaması anlamına gelir ve sonuç olarak reel döviz kuru (

q

) her zaman 1 değerini alır.

Adım Adım Çözüm

1

Reel döviz kuru formülünü yazınız.

q = \frac{E \times P^*}{P}

Reel döviz kuru, nominal kurun (

E

) dış fiyatlar (

P^*

) ile çarpılıp yerli fiyatlara (

P

) bölünmesiyle hesaplanır.

2

Mutlak Satın Alma Gücü Paritesi (PPP) şartını formüle uygulayınız.

E = \frac{P}{P^*}

PPP teorisine göre nominal döviz kuru, iki ülkenin fiyatlar genel seviyesinin oranına eşittir.

3

PPP şartını reel kur formülünde yerine koyarak sadeleştiriniz.

q = \frac{(\frac{P}{P^*}) \times P^*}{P} = 1

Değişkenler birbirini götürdüğünde paranın satın alma gücünün her iki ülkede aynı olduğu (Tek Fiyat Kanunu) ve reel kurun 1 olduğu görülür.

Anahtar Kavram

Reel Döviz Kuru ve PPP İlişkisi

İpuçları

1

Reel döviz kuru, yerli ve yabancı malların nisbi fiyatını gösterir.

2

Eğer paranın satın alma gücü her ülkede aynıysa, malların gerçek maliyeti değişmez.

Daha Fazla Pratik

Nisbi (Relatif) PPP ile enflasyon oranları arasındaki ilişkiyi inceleyen soruları çözebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 9Soru →

Tek Fiyat Kanunu'nun ve Mutlak Satın Alma Gücü Paritesi'nin (PPP) tam olarak geçerli olduğu varsayıldığında; homojen bir mal sepetinin maliyeti yurt içinde $12.000$ TL, yurt dışında ise $400$ Euro olarak belirlenmiştir. Buna göre, satın alma gücü paritesine göre oluşması beklenen nominal döviz kuru ( $TL/Euro$ ) aşağıdakilerden hangisidir?

0,033

1

30

3.000

4.800.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $30$

Cevap

Satın alma gücü paritesine göre belirlenmesi gereken nominal döviz kuru

30

'dur.

Mutlak Satın Alma Gücü Paritesi teorisine göre, nominal döviz kuru iki ülkedeki genel fiyat düzeylerinin veya özdeş bir mal sepetinin fiyatlarının birbirine oranına (

E = P / P^*

) eşittir. Bu soruda yurt içi fiyat

12.000

TL, yurt dışı fiyat ise

400

Euro olarak verildiğinden;

12.000 / 400 = 30

TL/Euro sonucu elde edilmektedir.

Adım Adım Çözüm

1

Mutlak Satın Alma Gücü Paritesi formülünü hatırla.

E = \frac{P}{P^*}

formülü temel alınır.

Mutlak PPP, nominal kurun (

E

) iki ülke arasındaki fiyat düzeylerinin (

P

: yerli,

P^*

: yabancı) oranına eşit olduğunu savunur.

2

Soruda verilen değerleri formülde yerine koy.

E = \frac{12.000}{400}

Yerli fiyat (

12.000

TL) ve yabancı fiyat (

400

Euro) arasındaki ilişkiyi kurmak için veriler yerleştirilir.

3

Bölme işlemini gerçekleştirerek nominal kuru hesapla.

30

12.000

'in

400

'e bölünmesi sonucunda

1

Euro'nun kaç TL etmesi gerektiği bulunur.

Anahtar Kavram

Mutlak Satın Alma Gücü Paritesi (Absolute PPP)

İpuçları

1

Döviz kurunun bir birim yabancı paranın yerli para cinsinden değeri olduğunu hatırla.

2

Mutlak PPP formülü olan

E = P / P^*

ifadesinde yerli fiyatı yabancı fiyata bölmelisin.

3

12.000

değerini

400

değerine böldüğünde çıkan sonuç parite kurunu verecektir.

Daha Fazla Pratik

Bu sonucun ardından yerli enflasyonun yabancı enflasyondan daha yüksek olduğu bir durumda kurun nasıl değişeceğini (Nisbi PPP) inceleyebilirsin.

Tahmini Süre:45s

Soru 10Soru →

Nisbi (Relatif) Satın Alma Gücü Paritesi'nin geçerli olduğu bir açık ekonomide, yerli ülkedeki yıllık enflasyon oranı $\%30$ , bu ülkenin ticaret ortağı olan yabancı ülkedeki yıllık enflasyon oranı ise $\%10$ olarak gerçekleşmiştir. Bu verilere göre, Nisbi Satın Alma Gücü Paritesi teorisi çerçevesinde yerli paranın nominal döviz kuru karşısındaki değişimi aşağıdakilerden hangisi olmalıdır?

\%20

oranında değer kaybetmelidir.

\%20

oranında değer kazanmalıdır.

\%40

oranında değer kaybetmelidir.

\%10

oranında değer kaybetmelidir.

\%30

oranında değer kazanmalıdır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $\%20$ oranında değer kaybetmelidir.

Cevap

Yerli para birimi yabancı para birimi karşısında %20 oranında değer kaybetmelidir.

Nisbi Satın Alma Gücü Paritesi'ne göre, nominal döviz kurundaki yüzde değişim, iki ülke arasındaki enflasyon farkına eşittir. Yerli ülkede enflasyon

(\%30)

yabancı ülkeden

(\%10)

daha yüksek olduğu için, yerli para bu aradaki fark

(\%20)

kadar değer kaybetmelidir.

Adım Adım Çözüm

1

Nisbi Satın Alma Gücü Paritesi (Relatif PPP) formülünün belirlenmesi

\% \Delta E = \pi_{yerli} - \pi_{yabanci}

Döviz kurundaki yüzde değişimin iki ülke arasındaki enflasyon farkına eşit olduğunu belirten teorik temeli kurmak.

2

Verilen enflasyon verilerinin formülde yerine konulması

\% \Delta E = 30 - 10 = 20

Yerli enflasyon (

30

) ile yabancı enflasyon (

10

) arasındaki farkı hesaplamak.

3

Sonucun nominal döviz kuru ve yerli para değeri açısından yorumlanması

Nominal döviz kuru

20

artar, bu da yerli paranın değer kaybı anlamına gelir.

Pozitif bir sonuç, nominal döviz kurunun arttığını ve yerli paranın satın alma gücünün azaldığını gösterir.

Anahtar Kavram

Nisbi Satın Alma Gücü Paritesi (Relative PPP)

İpuçları

1

Nisbi PPP formülünü hatırlayın: Döviz kurundaki değişim = Yerli Enflasyon - Yabancı Enflasyon.

2

Yerli enflasyon daha yüksekse, yerli paranın satın alma gücü yabancı paraya göre azalır.

Daha Fazla Pratik

Mutlak Satın Alma Gücü Paritesi ile Nisbi Satın Alma Gücü Paritesi arasındaki farkları incelemek konuyu pekiştirmenize yardımcı olabilir.

Tahmini Süre:45s

Soru 11Soru →

Nisbi (Relatif) Satın Alma Gücü Paritesi'nin geçerli olduğu bir açık ekonomide; yerli ülkedeki yıllık enflasyon oranı $\%18$ , dış ülkedeki yıllık enflasyon oranı ise $\%6$ olarak gerçekleşmiştir. Dönem başında nominal döviz kuru $1$ birim yabancı para için $20$ birim yerli para ( $1$ YP = $20$ TL) ise, pariteye göre dönem sonundaki nominal döviz kuru aşağıdakilerden hangisidir?

22,4

24,8

23,6

21,2

17,6

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $22,4$

Cevap

Dönem sonu nominal döviz kuru

22,4

birimdir.

Nisbi Satın Alma Gücü Paritesi teorisine göre, nominal döviz kurundaki yüzde değişim, yerli ülkenin enflasyon oranı ile dış ülkenin enflasyon oranı arasındaki farka eşittir (

\% \Delta E = \pi_{yerli} - \pi_{dis}

). Soru verilerine göre enflasyon farkı

18 - 6 = 12

birimdir (yüzde bazında

\%12

). Bu durum yerli paranın yabancı para karşısında

\%12

değer kaybetmesi gerektiği anlamına gelir. Başlangıç kuru

20

olduğundan, yeni kur

20 + (20 \times 0,12) = 22,4

olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1

Enflasyon farkının hesaplanması

\%18 - \%6 = \%12

Nisbi Satın Alma Gücü Paritesi'ne göre döviz kurundaki değişim oranı, ülkeler arası enflasyon farkı tarafından belirlenir.

2

Döviz kurundaki değişim yönünün belirlenmesi

Yerli paranın değer kaybı (Döviz kurunda artış)

Yerli enflasyon oranı dış enflasyondan yüksek olduğunda, yerli paranın satın alma gücünü koruyabilmesi için yabancı para karşısında değer kaybetmesi gerekir.

3

Yeni nominal döviz kurunun hesaplanması

20 \times (1 + 0,12) = 22,4

Başlangıç kuru olan

20

birim, hesaplanan

\%12

'lik artış oranı ile güncellenir.

Anahtar Kavram

Nisbi Satın Alma Gücü Paritesi Formülü:

\% \Delta E = \pi_h - \pi_f

Daha Fazla Pratik

Bu veriler ışığında, reel döviz kurunun dönem sonundaki değerindeki değişim hakkında ne söylenebilir? (İpucu: PPP tam geçerli ise reel kur sabit kalmalıdır.)

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 12Soru →

A ülkesi (yerli) ve B ülkesi (yabancı) arasındaki ekonomik verilere ilişkin bilgiler aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Değişken	Değer
A Ülkesi Fiyat Düzeyi ( $P_A$ )	$450$
B Ülkesi Fiyat Düzeyi ( $P_B$ )	$150$
Piyasa Döviz Kuru ( $E_{piyasa}$ )	$1$ B = $3,6$ A

Buna göre, Mutlak Satın Alma Gücü Paritesi (PPP) yaklaşımı esas alındığında, A ülke parasının döviz piyasasındaki konumu hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

\%20

oranında eksik değerlenmiştir.

\%20

oranında aşırı değerlenmiştir.

\%16,6

oranında eksik değerlenmiştir.

A ülkesindeki nominal faiz oranları daha yüksek olduğu için tam değerindedir.

Tek fiyat kanunu geçerli olduğu için piyasa kuru ile parite kuru her zaman eşittir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $\%20$ oranında eksik değerlenmiştir.

Cevap

Yerli paranın döviz piyasasında parite değerine göre %20 oranında eksik değerlendiği sonucuna ulaşılır.

Mutlak Satın Alma Gücü Paritesi'ne göre döviz kuru, iki ülkenin genel fiyat düzeylerinin oranına (

E = P_A / P_B

) eşit olmalıdır. Verilen rakamlarla parite kuru

450 / 150 = 3

olarak bulunur. Piyasadaki gerçek kurun

3,6

olması, yabancı paranın (B) pariteye göre daha pahalı, yerli paranın (A) ise daha ucuz olduğu anlamına gelir. Sapma oranı ise

(3,6 - 3) / 3 = 0,2

yani

\%20

olarak hesaplanır. Bu durum yerli paranın

\%20

oranında eksik değerlendiğini gösterir.

Adım Adım Çözüm

1

Mutlak Satın Alma Gücü Paritesi (PPP) formülü kullanılarak denge döviz kurunu (

E_{PPP}

) hesaplayınız.

E_{PPP} = \frac{P_A}{P_B} = \frac{450}{150} = 3

TL/B

Pariteye göre 1 birim yabancı paranın yerli para cinsinden değerinin fiyatlar genel seviyesi oranına eşit olması gerekir.

2

Hesaplanan parite kuru ile piyasada işlem gören döviz kurunu karşılaştırınız.

E_{piyasa} = 3,6

ve

E_{PPP} = 3,0

olduğundan

E_{piyasa} > E_{PPP}

Piyasa kuru parite kurundan yüksekse, yabancı para olması gerekenden pahalı, yerli para ise ucuzdur.

3

Piyasa kurunun parite kurundan sapma oranını hesaplayınız.

Sapma

= \frac{E_{piyasa} - E_{PPP}}{E_{PPP}} = \frac{3,6 - 3,0}{3,0} = \frac{0,6}{3,0} = 0,20

Yüzdelik sapma, parite kuru baz alınarak kur farkının parite kuruna bölünmesiyle bulunur.

Anahtar Kavram

Mutlak Satın Alma Gücü Paritesi çerçevesinde döviz kurunun belirlenmesi ve eksik/aşırı değerleme analizi.

İpuçları

1

Önce mutlak parite formülünü (

E = P_A / P_B

) kullanarak olması gereken ideal kuru bulun.

2

Bulduğunuz ideal kur (

3,0

) ile piyasa kurunu (

3,6

) karşılaştırın. Piyasa kuru büyükse yerli para ucuzdur.

3

Yüzdelik farkı hesaplarken 'Fark / İdeal Kur' formülünü uygulayın.

Daha Fazla Pratik

Nisbi Satın Alma Gücü Paritesi sorularında fiyat düzeyleri yerine enflasyon oranları arasındaki farkın döviz kuru değişimine etkisini inceleyen soruları çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Reel döviz kuru (

q

) üzerinden de gidilebilir.

q = (E_{piyasa} \times P_B) / P_A = (3,6 \times 150) / 450 = 540 / 450 = 1,2

.

q > 1

olması yerli paranın eksik değerlendiğini ve sapmanın

(1,2 - 1) = 0,2

(%20) olduğunu doğrudan gösterir.

Tahmini Süre:1m 30s

Satın Alma Gücü Paritesi (PPP)

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem