Cari İşlemler Hesabı

10 soru

Ödemeler dengesi istatistiklerinin tutulmasında kullanılan güncel uluslararası standartlara ( $BPM6$ ) göre; Türkiye'de yerleşik bir sermaye grubunun yurt dışında kurduğu bir fabrikanın elde ettiği kârları dönem sonunda Türkiye'ye transfer etmesi işlemi, ödemeler dengesi bilançosunun aşağıdaki kalemlerinden hangisine alacak ( $+$ ) olarak kaydedilir?

Mal Dengesi

Hizmetler Dengesi

Birincil Gelir Dengesi

İkincil Gelir Dengesi

Finans Hesabı

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birincil Gelir Dengesi

Cevap

Kâr payı transferleri, üretim faktörlerinden sermayenin kullanımı karşılığı elde edilen bir gelir olduğu için Birincil Gelir Dengesi kalemine kaydedilir.

Cari İşlemler Hesabı'nın bir alt kalemi olan Birincil Gelir Dengesi, yerleşik bir birimin yerleşik olmayan bir birime üretim sürecine yaptığı katkı (çalışan ücretleri) veya finansal varlık ve doğal kaynak sağlaması (yatırım geliri) karşılığında ödenen tutarları kapsar. Kâr payı transferleri 'Yatırım Geliri' kapsamında değerlendirildiği için doğru cevap Birincil Gelir Dengesi'dir.

Adım Adım Çözüm

İşlemin niteliğini belirle

Yurt dışındaki bir yatırımdan elde edilen kâr payının transferi

İşlemin mal ticareti mi, hizmet sunumu mu yoksa bir gelir akışı mı olduğunu anlamak için gereklidir.

Hesap sınıflandırmasını yap

Üretim faktörlerinin (sermaye) yurt dışında kullanılması sonucu doğan gelir akışı

BPM6

standartlarına göre faktör gelirleri cari işlemler içerisinde 'Birincil Gelir' olarak tanımlanır.

Kayıt yönünü belirle

Ülkeye döviz girişi olduğu için alacak (

+

) kaydı

Yerleşiklerin yurt dışından elde ettikleri gelirler ödemeler dengesinin alacak tarafına yazılır.

Anahtar Kavram

Birincil Gelir Dengesi (Primary Income Balance)

İpuçları

Cari işlemler hesabının hangi alt kaleminin üretim faktörlerinin (emek ve sermaye) getirilerini kaydettiğini hatırlayın.

Yatırımın kendisi ile o yatırımdan elde edilen 'kâr' veya 'faiz' gelirinin farklı hesaplara kaydedildiğine dikkat edin.

Daha Fazla Pratik

Finans Hesabı ile Birincil Gelir Dengesi arasındaki farkı pekiştirmek için portföy yatırımlarından elde edilen faiz gelirlerinin nereye kaydedildiğini araştırın.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 2Soru →

Bir ekonominin belirli bir dönemine ait ödemeler dengesi alt kalemlerine ilişkin veriler aşağıda sunulmuştur:

İşlem Kalemi	Tutar (Milyon $)
Mal İhracatı	$500$
Mal İthalatı	$600$
Turizm Gelirleri	$150$
Navlun ve Sigorta Giderleri (Ödenen)	$20$
Dış Borç Faiz Ödemeleri	$80$
Yurt Dışına Kar Transferleri	$40$
Karşılıksız Dış Yardımlar (Gelen)	$30$
Portföy Yatırımları (Net Giriş)	$200$

Bu verilere göre, söz konusu dönemde "Cari İşlemler Dengesi" sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

60

milyon dolar açık

140

milyon dolar fazla

100

milyon dolar açık

30

milyon dolar fazla

90

milyon dolar açık

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $60$ milyon dolar açık

Cevap

Cari İşlemler Dengesi

60

milyon dolar açık vermektedir.

Cari İşlemler Hesabı; Mal Dengesi (

-100

), Hizmetler Dengesi (

+130

), Birincil Gelir Dengesi (

-120

) ve İkincil Gelir Dengesi (

+30

) kalemlerinin net toplamından oluşur. Bu kalemlerin toplamı

-60

milyon dolar yaparak cari işlemler açığını göstermektedir. Portföy yatırımları ise bir finansal varlık değişimi olduğundan Finans Hesabı'na kaydedilir ve bu hesaplamada yer almaz.

Adım Adım Çözüm

Mal Dengesi'ni hesapla

500 - 600 = -100

milyon $

İhracat alacak (+), ithalat borç (-) kaydedilir.

Hizmetler Dengesi'ni hesapla

150 - 20 = +130

milyon $

Turizm gelirleri (+) iken navlun ve sigorta giderleri (-) olarak kaydedilir.

Birincil Gelir Dengesi'ni hesapla

-80 - 40 = -120

milyon $

Dış borç faiz ödemeleri ve kar transferleri ülkeden döviz çıkışı sağlayan borç kalemleridir.

İkincil Gelir Dengesi'ni belirle

+30

milyon $

Gelen karşılıksız dış yardımlar cari transfer niteliğindedir ve (+) kaydedilir.

Cari İşlemler Toplamı'nı hesapla

-100 + 130 - 120 + 30 = -60

milyon $

Tüm alt dengelerin toplamı cari işlemler dengesini verir. Eksi sonuç 'açık' anlamına gelir.

Anahtar Kavram

Cari İşlemler Hesabı Bileşenleri ve Finans Hesabı Ayrımı

Daha Fazla Pratik

Cari işlemler açığının finansmanı için Finans Hesabı ve Resmi Rezervler Hesabı arasındaki ilişkiyi inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 3Soru →

Ödemeler dengesi istatistiklerine göre, aşağıdakilerden hangisi 'Cari İşlemler Hesabı'nın bir alt kalemi olan 'Birincil Gelir Dengesi' (Primary Income) içerisinde kaydedilmesi gereken bir işlemdir?

Yurt içindeki bir portföy yatırımcısının yurt dışından satın aldığı hisse senetleri karşılığında elde ettiği temettü (kâr payı) gelirleri

Yabancı bir enerji firmasının ülkede bir güneş enerjisi santrali kurmak amacıyla yaptığı doğrudan yabancı sermaye girişi

Yurt dışında yerleşik olan ve

1

yıldan uzun süredir orada yaşayan işçilerin Türkiye'deki banka hesaplarına gönderdikleri dövizler

Yerel bir havayolu şirketinin yurt dışındaki bir havaalanına ödediği iniş-kalkış ve yer hizmetleri bedelleri

Merkezi yönetimin geçmiş dönemlerde aldığı dış borçların vadesi gelen anapara taksitlerini ödemesi

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yurt içindeki bir portföy yatırımcısının yurt dışından satın aldığı hisse senetleri karşılığında elde ettiği temettü (kâr payı) gelirleri

Cevap

Hisse senetleri karşılığında elde edilen temettü gelirleri, sermayenin kullanım bedeli olarak Birincil Gelir Dengesi'ne kaydedilir.

Hisse senedi temettüleri, finansal bir varlığın (sermaye faktörü) sunduğu dönemsel getiridir. Ödemeler dengesi mantığına göre üretim faktörlerinin kullanım bedelleri (emek için ücret, sermaye için faiz/kâr payı) Birincil Gelir Dengesi'nde kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

Cari İşlemler Hesabı'nın dört temel alt bileşenini (Mal Dengesi, Hizmetler Dengesi, Birincil Gelir Dengesi, İkincil Gelir Dengesi) tanımlayın.

İşlemin bu dört gruptan hangisine girdiğini belirleme altyapısı kurulur.

Cari işlemlerin kapsamını netleştirmek gerekir.

Birincil Gelir Dengesi'nin (geleneksel adıyla Yatırım Gelirleri) kapsamını inceleyin.

Bu kalemin ücret ödemelerini (geçici işçiler) ve yatırım gelirlerini (faiz, kâr payı, temettü) kapsadığı tespit edilir.

Soruda istenen spesifik kalemin içeriğini anlamak gerekir.

Yatırımın kendisi (anapara akımı) ile yatırımdan elde edilen getiri (gelir akımı) arasındaki farkı ayırt edin.

Temettü ve faiz gelir akımıyken, doğrudan yatırım veya hisse senedi alımı varlık/yükümlülük değişimidir (Finans Hesabı).

En yaygın öğrenci hatası olan gelir/anapara karışıklığını gidermek için bu ayrım kritiktir.

Anahtar Kavram

Ödemeler Dengesi Birincil Gelir Dengesi Kapsamı

İpuçları

Cari işlemler hesabında 'gelir' ve 'transfer' arasındaki farka odaklanın.

Birincil gelir, üretim faktörlerinin (emek ve sermaye) sağladığı getirileri kapsar.

Faiz ve temettü ödemelerini, ana paradan ayırt ederek düşünün.

Daha Fazla Pratik

İkincil Gelir Dengesi ile Birincil Gelir Dengesi arasındaki 'karşılıksız transfer' farkını inceleyen soruları çözebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 4Soru →

Bir ekonominin 2025 yılına ait ödemeler dengesi kalemlerinden bazıları aşağıda sunulmuştur:

İşlem Kalemi	Tutar (Milyon $)
Mal İhracatı	$600$
Hizmet İthalatı	$180$
Birincil Gelir Dengesi (Net)	$-110$
İkincil Gelir Dengesi (Net)	$+40$
Portföy Yatırımları (Net)	$+250$

Buna göre, bu ekonominin 'Cari İşlemler Hesabı' dengesi aşağıdakilerden hangisidir?

350

Milyon

Fazla

600

Milyon

Fazla

420

Milyon

Fazla

270

Milyon

Fazla

570

Milyon

Fazla

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $350$ Milyon Fazla

Cevap

350

Milyon

Fazla veren seçenek doğrudur.

Cari işlemler hesabı; mal dengesi, hizmetler dengesi, birincil gelir dengesi ve ikincil gelir dengesi olmak üzere dört ana alt kalemden oluşur. Soruda verilen mal ihracatı (

+600

), hizmet ithalatı (

-180

), birincil gelir dengesi net açık (

-110

) ve ikincil gelir dengesi net fazla (

+40

) toplandığında (

600 - 180 - 110 + 40

) sonuç

350

milyon dolar fazla olarak bulunur. Portföy yatırımları finans hesabına ait olduğu için bu hesaplamaya dahil edilmemiştir.

Adım Adım Çözüm

Cari işlemler hesabına dahil edilecek kalemlerin belirlenmesi

Mal İhracatı (

+600

), Hizmet İthalatı (

-180

), Birincil Gelir Dengesi (

-110

), İkincil Gelir Dengesi (

+40

Cari işlemler hesabı; dış ticaret, hizmetler, yatırım gelirleri ve karşılıksız transferleri kapsar.

Dışarıda bırakılacak kalemlerin belirlenmesi

Portföy Yatırımları (

+250

) işleme dahil edilmez.

Portföy yatırımları cari işlemler hesabının değil, finans hesabının bir alt kalemidir.

Matematiksel toplamanın yapılması

600 - 180 - 110 + 40 = 350

Net dengeye ulaşmak için gelir ve gider yönlü tüm kalemler toplanır.

Anahtar Kavram

Cari İşlemler Hesabı Kapsamı

İpuçları

Cari işlemler hesabını hesaplarken sadece reel akımları (mal, hizmet, gelir) dikkate alın, finansal akımları (yatırımlar) dışarıda bırakın.

Portföy yatırımları finans hesabına kaydedilir; bu nedenle hesaplamaya dahil edilmemelidir.

Cari Denge = (İhracat - İthalat) + (Hizmet Gelirleri - Giderleri) + Birincil Gelir Dengesi + İkincil Gelir Dengesi formülünü kullanın.

Daha Fazla Pratik

Birincil gelir dengesi ve ikincil gelir dengesi arasındaki temel farkı (çalışan ücretleri/faiz vs. hibe/bağış) pekiştirmek için bu kalemlerin tanımlarına odaklanan sorular çözün.

Alternatif Yöntem

Önce mal ve hizmet dengesini (

600 - 180 = 420

) bulun, ardından gelir hesaplarını bu sonuca ekleyerek (

420 - 110 + 40 = 350

) kademeli bir hesaplama yapabilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 5Soru →

Bir ülkenin belirli bir yıla ait ödemeler dengesi istatistikleri kapsamındaki bazı işlem kalemleri aşağıda sunulmuştur:

İşlem Kalemi	Tutar (Milyon $)
Mal İhracatı	$1200$
Mal İthalatı	$1450$
Turizm ve Taşımacılık Gelirleri	$600$
Dış Borç Faiz Ödemeleri	$250$
Yurt Dışından Gelen Resmi Yardımlar	$100$
Portföy Yatırımları (Net Giriş)	$400$

Bu verilere göre, söz konusu ekonominin cari işlemler dengesi hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

200

milyon

fazla vermiştir.

600

milyon

fazla vermiştir.

250

milyon

açık vermiştir.

50

milyon

açık vermiştir.

1100

milyon

fazla vermiştir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $200$ milyon fazla vermiştir.

Cevap

Cari işlemler dengesi

200

milyon

fazla vermiştir.

Cari işlemler dengesi hesaplanırken; mal dengesi (

-250

Milyon

), hizmetler dengesi (

+600

Milyon

), birincil gelir dengesi (faiz gideri:

-250

Milyon

) ve ikincil gelir dengesi (yardımlar:

+100

Milyon

) toplanır. Sonuç olarak ulaşılan

+200

Milyon

, ödemeler dengesinin cari işlemler kısmının fazla verdiğini gösterir.

Adım Adım Çözüm

Cari işlemler dengesinin alt kalemlerini belirlemek ve finansal kalemleri ayıklamak.

Mal İhracatı, Mal İthalatı, Turizm Gelirleri, Faiz Ödemeleri ve Resmi Yardımlar cari işlemlere dahildir. Portföy Yatırımları Finans Hesabı'na aittir ve hesaplamaya katılmaz.

Ödemeler dengesi muhasebesinde cari işlemler ile finansal işlemler farklı hesaplarda izlenir.

Dış ticaret (mal) dengesini hesaplamak.

1200

(İhracat) -

1450

(İthalat) =

-250

milyon

(Açık).

Mal dengesi, mal ihracatı ve ithalatı arasındaki farktır.

Cari işlemler dengesini oluşturan tüm kalemleri toplamak.

Cari İşlemler Dengesi =

-250

(Mal) +

600

(Hizmet) -

250

(Birincil Gelir/Faiz) +

100

(İkincil Gelir/Yardım) =

+200

milyon

Cari işlemler dengesi; mal, hizmetler, birincil gelir ve ikincil gelir dengelerinin toplamına eşittir.

Anahtar Kavram

Cari İşlemler Hesabı Bileşenleri

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 6Soru →

Ödemeler dengesi istatistiklerinin tutulmasında kullanılan güncel standartlara (BPM6) göre, aşağıdakilerden hangisi "Cari İşlemler Hesabı"nın bir alt kalemi olan "İkincil Gelir Dengesi" (Secondary Income) kapsamında izlenen işlemlerden biridir?

Yurt dışında yerleşik olan kişilerin kendi ülkelerindeki hanehalklarına gönderdikleri karşılıksız kişisel transferler

Yerleşik bankaların yurt dışından sağladıkları krediler karşılığında yaptıkları faiz ödemeleri

Yabancı portföy yatırımcılarının ülkemizdeki hisse senetlerinden elde ettikleri kâr payı transferleri

Yerli taşımacılık firmalarının uluslararası navlun faaliyetlerinden sağladıkları döviz gelirleri

Yabancı firmaların ülkede yeni bir fabrika kurmak amacıyla getirdikleri doğrudan sermaye girişleri

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yurt dışında yerleşik olan kişilerin kendi ülkelerindeki hanehalklarına gönderdikleri karşılıksız kişisel transferler

Cevap

Yurt dışında yerleşik olan kişilerin kendi ülkelerindeki hanehalklarına gönderdikleri karşılıksız kişisel transferler, İkincil Gelir Dengesi kaleminde izlenir.

İkincil Gelir Dengesi, ekonomiler arasında karşılıksız olarak yapılan cari transferleri kapsar. Yurt dışında yerleşik kişilerin ülkelerine gönderdikleri kişisel transferler (işçi dövizleri), herhangi bir mal veya hizmet karşılığı olmadığı için bu kalem altında izlenir.

Adım Adım Çözüm

Cari İşlemler Hesabı'nın alt kalemlerini sınıflandırın.

Cari İşlemler Hesabı; Mal Dengesi, Hizmetler Dengesi, Birincil Gelir Dengesi ve İkincil Gelir Dengesi'nden oluşur.

Soruda istenen kalemin hiyerarşik yerini belirlemek için gereklidir.

Birincil ve İkincil Gelir Dengesi arasındaki farkı analiz edin.

Birincil gelir üretim faktörlerinin (emek, sermaye) karşılığını, ikincil gelir ise karşılıksız (tek taraflı) transferleri temsil eder.

Öğrencilerin en çok karıştırdığı bu iki kavram arasındaki farkı netleştirmek gerekir.

Kişisel transferlerin mahiyetini değerlendirin.

Yurt dışındaki kişilerin gönderdiği karşılıksız transferler (işçi dövizleri vb.) ikincil gelir niteliğindedir.

Doğru şıkkın neden İkincil Gelir Dengesi'ne girdiğini doğrulamak için.

Anahtar Kavram

İkincil Gelir Dengesi (Secondary Income Balance)

İpuçları

Cari işlemler hesabı içerisinde faktör gelirleri ile karşılıksız transferlerin farklı kalemlerde izlendiğini hatırlayın.

Faiz ve kâr payı gibi 'getiri' niteliğindeki işlemler Birincil Gelir Dengesi'ne kaydedilir.

Herhangi bir karşılığı olmayan bağış, hibe ve işçi transferleri İkincil Gelir Dengesi'nin ana konularıdır.

Daha Fazla Pratik

Birincil Gelir Dengesi ve Finans Hesabı arasındaki farkları test eden soruları incelemek, ödemeler dengesi mantığını kavramaya yardımcı olur.

Alternatif Yöntem

İşlemin 'karşılıklı' (bir hizmet veya faktör karşılığı) mı yoksa 'karşılıksız' (hibe/bağış niteliğinde) mı olduğuna bakarak ayrım yapabilirsiniz. Karşılıksız olanlar İkincil Gelir kalemidir.

Tahmini Süre:50s

Soru 7Soru →

Ödemeler dengesi istatistiklerinin tutulmasında kullanılan güncel uluslararası standartlara ( $BPM6$ ) göre, "Cari İşlemler Hesabı" ( $Current$ $Account$ ) kalemleri ve kayıt esasları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İthal edilen mallar için ödenen navlun ve sigorta giderleri, "Mal Dengesi" kalemine borç (

-

) olarak kaydedilir.

Türkiye'deki yabancı sermayeli bankaların yurt dışındaki merkezlerine transfer ettikleri kâr payları (temettüler), "Birincil Gelir Dengesi" kalemine borç (

-

) olarak kaydedilir.

Yurt dışında yaşayan gurbetçilerin Türkiye'deki yerleşiklere gönderdiği karşılıksız transferler, "Birincil Gelir Dengesi"ne alacak (

+

) olarak kaydedilir.

Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin yabancı bir ülkeye yaptığı nakdi deprem yardımı, "Hizmetler Dengesi"ne borç (

-

) olarak kaydedilir.

Yerli firmaların yurt dışından ithal ettikleri makinelerin bedelleri, cari işlemler hesabına alacak (

+

) olarak kaydedilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türkiye'deki yabancı sermayeli bankaların yurt dışındaki merkezlerine transfer ettikleri kâr payları (temettüler), "Birincil Gelir Dengesi" kalemine borç ( $-$ ) olarak kaydedilir.

Cevap

Türkiye'deki yabancı sermayeli bankaların yurt dışındaki merkezlerine transfer ettikleri kâr payları (temettüler), Birincil Gelir Dengesi kalemine borç (

-

) olarak kaydedilir.

Doğru ifadeye göre, üretim faktörlerinden biri olan sermayenin kullanımı karşılığında ödenen kâr payları (temettüler), Birincil Gelir Dengesi'nde (eski adıyla Yatırım Gelirleri) izlenir. Bu işlem ülkeden dışarıya bir kaynak çıkışı temsil ettiği için borç (

-

) hanesine kaydedilmesi muhasebe standartlarına uygundur.

Adım Adım Çözüm

İşlemin mahiyetini belirle.

Yabancı sermayeli bankanın kâr transferi, sermaye faktörünün kullanımı karşılığında ödenen bir "yatırım geliri"dir.

BPM6 standartlarına göre faktör gelirleri ve giderleri Birincil Gelir Dengesi'nde izlenir.

Kayıt yönünü tespit et.

Ülke içinden yurt dışına yapılan bir ödeme olduğu için döviz çıkışı anlamına gelir.

Ödemeler dengesinde döviz kaybettirici işlemler borç (

-

), döviz kazandırıcı işlemler alacak (

+

) hanesine yazılır.

Diğer alt kalemlerin ayrımını kontrol et.

Mal dengesi (f.o.b. mallar), Hizmetler (turizm, taşımacılık), Birincil Gelir (faktör gelirleri), İkincil Gelir (karşılıksız transferler).

Seçeneklerdeki kavram karmaşasını gidermek için sınıflandırma kuralları hatırlanmalıdır.

Anahtar Kavram

Cari İşlemler Hesabı Alt Kalemleri ve Kayıt Kuralları

Soru 8Soru →

Ödemeler dengesi istatistiklerinin tutulmasında kullanılan güncel uluslararası standartlara ( $BPM6$ ) göre; üretim faktörlerinin (emek ve sermaye) uluslararası hareketliliği sonucunda sağlanan gelirlerin ve giderlerin kaydedildiği "Birincil Gelir Dengesi" ( $Primary$ $Income$ ) kalemi altında aşağıdakilerden hangisi yer almaktadır?

Yerleşik bir yatırımcının yurt dışındaki portföy yatırımlarından elde ettiği kâr payı ve faiz gelirleri

Yurt dışındaki bir mühendislik firmasına Türkiye'deki bir proje için ödenen teknik danışmanlık bedeli

Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşlarının Türkiye'deki ailelerine gönderdiği karşılıksız nakdi yardımlar

Türkiye'deki bir firmanın yurt dışındaki bir şirketten satın aldığı patent ve marka mülkiyet hakları

Yurt dışında yerleşik bir bankadan alınan uzun vadeli ticari kredinin anapara geri ödemesi

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yerleşik bir yatırımcının yurt dışındaki portföy yatırımlarından elde ettiği kâr payı ve faiz gelirleri

Cevap

Yerleşik bir yatırımcının yurt dışındaki portföy yatırımlarından elde ettiği kâr payı ve faiz gelirleri, Birincil Gelir Dengesi kapsamında yer alır.

BPM6 el kitabına göre, Birincil Gelir Dengesi üretim faktörlerinin (emek ve sermaye) kullanımına karşılık elde edilen gelirleri kapsar. Yerleşik bir yatırımcının yurt dışındaki portföy yatırımlarından (hisse senedi, tahvil vb.) elde ettiği kâr payı ve faizler, sermaye faktörünün getirisi olduğu için bu hesapta izlenir.

Adım Adım Çözüm

Cari İşlemler Hesabı'nın alt kalemlerini belirle

Mal Dengesi, Hizmetler Dengesi, Birincil Gelir Dengesi ve İkincil Gelir Dengesi.

BPM6 standartlarına göre Cari İşlemler Hesabı dört ana bileşenden oluşur.

Birincil Gelir Dengesi'nin (Primary Income) içeriğini analiz et

Emek gelirleri (çalışan ücretleri) ve yatırım gelirleri (faiz, kâr payı, temettü).

Bu kalem, üretim faktörlerinin (emek ve sermaye) sağladığı akımları gösterir.

Seçeneklerdeki işlemleri sınıflandır

Hizmet bedeli → Hizmetler; Karşılıksız yardım → İkincil Gelir; Patent satışı → Sermaye Hesabı; Anapara ödemesi → Finans Hesabı.

Hatalı sınıflandırmaları eleyerek doğru yatırım geliri kalemine ulaşılır.

Anahtar Kavram

Birincil Gelir Dengesi (Primary Income Balance)

İpuçları

Birincil gelir dengesi, üretim faktörlerinin (emek ve sermaye) getirilerini içeren hesaptır.

Hizmet bedelleri ile faktör gelirlerini karıştırmayın; mühendislik hizmeti bir hizmet akımıdır, faiz ise sermayenin getirisidir.

Karşılıksız yardımlar İkincil Gelir'e, anapara ödemeleri ise Finans Hesabı'na gider.

Daha Fazla Pratik

Finans Hesabı ile Cari İşlemler Hesabı arasındaki farkları, özellikle faiz ve anapara ödemeleri üzerinden tekrar edebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 9Soru →

Ödemeler dengesi istatistiklerinin tutulmasında kullanılan güncel uluslararası standartlara ( $BPM6$ ) göre, 'Cari İşlemler Hesabı' ( $Current$ $Account$ ) ve bu hesabın alt kalemlerine kaydedilen işlemlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Mal dengesi, yerleşiklerin yerleşik olmayanlarla yaptığı mal ticareti kapsamındaki ihracat ve ithalat farkını yansıtır.

Turizm gelirleri ve taşımacılık giderleri gibi hizmet ticareti işlemleri Hizmetler Dengesi kalemine kaydedilir.

Birincil Gelir Dengesi; emek ve sermaye gibi üretim faktörlerinin karşılığında elde edilen ücret, faiz ve kâr payı gibi akımları içerir.

Yerleşik olmayanların ülke içindeki yatırımlarından elde ettikleri kârların yurt dışına transfer edilmesi Birincil Gelir Dengesi'ne borç kaydedilir.

Ülkeye yönelik doğrudan yabancı sermaye girişleri ve portföy yatırımı tutarları, Cari İşlemler Hesabı'nın bir alt kalemi olan İkincil Gelir Dengesi'ne alacak kaydedilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ülkeye yönelik doğrudan yabancı sermaye girişleri ve portföy yatırımı tutarları, Cari İşlemler Hesabı'nın bir alt kalemi olan İkincil Gelir Dengesi'ne alacak kaydedilir.

Cevap

Ülkeye yönelik doğrudan yabancı sermaye girişleri ve portföy yatırımı tutarları, Cari İşlemler Hesabı'nın bir alt kalemi olan İkincil Gelir Dengesi'ne alacak kaydedilir ifadesi yanlıştır; çünkü bu işlemler Finans Hesabı kapsamında değerlendirilir.

Cari İşlemler Hesabı, bir ekonominin dış dünya ile yaptığı mal ve hizmet ticareti ile karşılıksız transferleri ve üretim faktörü gelirlerini kapsar. Doğrudan yabancı sermaye girişleri ve portföy yatırımları ise ülkenin dış yükümlülüklerini artıran finansal hareketlerdir. Bu tür işlemler

BPM6

standartlarına göre 'Finans Hesabı' içerisinde izlenir. Dolayısıyla, bu yatırımların Cari İşlemler Hesabı'nın bir alt kalemi olan İkincil Gelir Dengesi'ne kaydedilmesi mümkün değildir.

Adım Adım Çözüm

Cari İşlemler Hesabı'nın alt kalemlerini tanımlama

Cari İşlemler Hesabı; Mal Dengesi, Hizmetler Dengesi, Birincil Gelir Dengesi ve İkincil Gelir Dengesi olmak üzere dört ana gruptan oluşur.

Hesabın kapsamını belirleyerek seçeneklerdeki kalemlerin uygunluğunu denetlemek.

Seçeneklerdeki işlemlerin sınıflandırılmasını kontrol etme

Mal, hizmet ve gelir akımlarının (faiz, kâr payı) doğru eşleştiği, ancak yatırım tutarlarının (anapara) yanlış hesaba atandığı görülür.

Akım (gelir) ile stok değişimi (finansal varlık/yükümlülük) farkını ayırt etmek.

Finans Hesabı ile Cari İşlemler Hesabı arasındaki farkı uygulama

Doğrudan yatırımlar ve portföy yatırımları, ülkenin dış finansal varlık ve yükümlülüklerindeki değişimi temsil ettiği için Finans Hesabı'na kaydedilir.

Hatalı sınıflandırmayı netleştirerek doğru sonuca ulaşmak.

Anahtar Kavram

Cari İşlemler Hesabı ve Finans Hesabı Ayrımı

Daha Fazla Pratik

Finans Hesabı ve Sermaye Hesabı arasındaki farkları ve Birincil/İkincil Gelir ayrımını daha detaylı inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 10Soru →

Ödemeler dengesi istatistiklerinin tutulmasında kullanılan güncel uluslararası standartlara ( $BPM6$ ) göre; turizm, taşımacılık, haberleşme ve sigortacılık gibi somut olmayan ticari faaliyetler sonucunda oluşan döviz akımları "Cari İşlemler Hesabı"nın ( $Current$ $Account$ ) hangi alt kalemi kapsamında izlenir?

Mal Dengesi

Hizmetler Dengesi

Birincil Gelir Dengesi

İkincil Gelir Dengesi

Finans Hesabı

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hizmetler Dengesi

Cevap

Turizm ve taşımacılık gibi faaliyetler Hizmetler Dengesi altında izlenir.

Doğru cevap Hizmetler Dengesi'dir çünkü

BPM6

(6. Ödemeler Dengesi El Kitabı) standartlarına göre turizm (seyahat), taşımacılık, inşaat, sigortacılık, finansal hizmetler ve haberleşme gibi faaliyetler bu kalem altında sınıflandırılmaktadır. Bu işlemler, fiziki mal ticareti içermediği için mal dengesinde değil, hizmetler dengesinde yer alır.

Adım Adım Çözüm

İşlemin niteliğini analiz et

Taşımacılık ve turizm gibi faaliyetler, fiziki bir mal değişimi içermeyen ancak ekonomik değer yaratan hizmet işlemleridir.

Ödemeler dengesinde kalemler, işlemin fiziksel mi yoksa hizmet odaklı mı olduğuna göre ayrılır.

Cari İşlemler Hesabı alt sınıflarını hatırla

Cari İşlemler Hesabı; Mal Dengesi, Hizmetler Dengesi, Birincil Gelir Dengesi ve İkincil Gelir Dengesi olmak üzere dört ana gruptan oluşur.

BPM6

standartlarına göre doğru sınıflandırma yapmak için alt kalemlerin tanımlarını bilmek gerekir.

Doğru hesabı eşleştir

Hizmet niteliğindeki tüm döviz getirici ve götürücü işlemler Hizmetler Dengesi'ne kaydedilir.

Hizmet ihracı ve ithali bu kalemin temelini oluşturur.

Anahtar Kavram

Cari İşlemler Hesabı ve Hizmetler Alt Kalemi

Daha Fazla Pratik

Faktör gelirlerinin (ücret ve faiz) hangi hesapta izlendiğini pekiştirmek için 'Birincil Gelir Dengesi' ile ilgili bir soru çözebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Cari İşlemler Hesabı

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik