Examkin

Finans Hesabı

10 soru

Soru 1Soru →

Ödemeler dengesi bilançosunun alt hesaplarından biri olan 'Finans Hesabı' ve bu hesapta yer alan kalemlerin özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Uluslararası turizm, taşımacılık ve sigortacılık gibi hizmet ticaretinden elde edilen gelirler, finans hesabının 'diğer yatırımlar' alt kalemi içerisinde raporlanır.

Cevap

Uluslararası turizm, taşımacılık ve sigortacılık gibi hizmet ticaretinden elde edilen gelirlerin finans hesabında raporlandığı ifadesi yanlıştır; bu işlemler Cari İşlemler Hesabı içerisinde yer alır.
Doğru yanıt olan 'Uluslararası turizm, taşımacılık ve sigortacılık...' ifadesi yanlıştır çünkü bu kalemler 'Finans Hesabı'na değil, 'Cari İşlemler Hesabı' bünyesindeki 'Hizmetler Dengesi'ne aittir. Finans hesabı sadece finansal varlık ve yükümlülüklerdeki değişimleri (sermaye hareketlerini) izler.

Adım Adım Çözüm

1
Finans Hesabının kapsamını gözden geçir.
Finans hesabı; doğrudan yatırımlar, portföy yatırımları, diğer yatırımlar ve rezerv varlıklar gibi finansal varlık ve yükümlülük değişimlerini kapsar.
Hesapların doğru sınıflandırılması ödemeler dengesi analizinin temelidir.
2
Cari İşlemler Hesabı ile Finans Hesabı arasındaki farkı belirle.
Mal ve hizmet ticareti (ihracat-ithalat) Cari İşlemler Hesabı'na; bu işlemlerin finansmanı veya yatırım amaçlı sermaye hareketleri ise Finans Hesabı'na kaydedilir.
Hizmet gelirlerinin hangi hesapta yer aldığını saptamak yanlışı bulmayı sağlar.
3
Finans Hesabı kayıt kurallarını kontrol et.
Sermaye girişi (yükümlülük artışı) = Alacak (+), Sermaye çıkışı (varlık artışı) = Borç (-).
Soruda geçen kayıt kuralı bilgisinin doğruluğunu teyit etmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Finans Hesabı Sınıflandırması

Daha Fazla Pratik

Cari işlemler hesabı ile finans hesabı arasındaki denkleştirici ilişkiyi anlamak için 'Net Hata ve Noksan' kaleminin işlevini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 2Soru →

Ödemeler dengesi bilançosunun "Finans Hesabı" kapsamında yer alan; yerleşik olmayan bir yatırımcının, Türkiye'deki bir şirketin hisse senetlerini veya hazine bonolarını yönetimde doğrudan kontrol sağlama amacı gütmeden (genellikle %10\%10 barajının altında bir payla) satın alması işlemi aşağıdaki kalemlerden hangisi altında izlenir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Portföy Yatırımları

Cevap

Hisse senedi veya tahvil gibi menkul kıymetlerin yönetim kontrolü amacı gütmeden satın alınması Portföy Yatırımları kaleminde izlenir.
Portföy yatırımları; yerleşiklerin yerleşik olmayanlarca ihraç edilen hisse senedi, tahvil ve bono gibi menkul kıymetleri, yönetimde kontrol sağlama amacı gütmeksizin satın almalarını ifade eder. Soruda belirtilen yönetimde söz sahibi olmama ve menkul kıymet alımı bu tanıma tam uymaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini analiz edin.
Yerleşik olmayan birinin menkul kıymet (hisse senedi, bono) alımı söz konusudur.
Bu veriler bizi Ödemeler Dengesi içindeki Finans Hesabı'na yönlendirir.
2
Yatırımın amacını ve kontrol düzeyini belirleyin.
Yönetimde söz hakkı/kontrol amacı yoktur (%10\%10 payın altındadır).
Yönetim kontrolü olmaması, doğrudan yatırım ile portföy yatırımı arasındaki temel farktır.
3
BPM6 standartlarına göre uygun alt kalemi seçin.
İşlem "Portföy Yatırımları" olarak sınıflandırılır.
Portföy yatırımları, özkaynak (hisse senedi) ve borçlanma (tahvil, bono) senetlerinden oluşan finansal araçları kapsar.

Anahtar Kavram

Portföy Yatırımı vs. Doğrudan Yatırım Ayrımı

İpuçları

1
Yatırımcının yönetimde söz sahibi olup olmadığına dikkat edin.
2
Hisse senedi ve tahvil alımları, kontrol amacı yoksa menkul kıymet yatırımı olarak da bilinir.

Daha Fazla Pratik

Doğrudan yatırımların neden 'sıcak para' olarak nitelendirilmediğini düşünerek portföy yatırımları ile likidite farkını karşılaştırın.
Tahmini Süre:45s
Soru 3Soru →

Ödemeler dengesi bilançosunda; doğrudan yatırımlar, portföy yatırımları ve diğer yatırımlar (ticari krediler, mevduatlar vb.) gibi finansal varlık ve yükümlülük değişimlerinin izlendiği temel hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Finans Hesabı

Cevap

Ödemeler dengesinde finansal varlık ve yükümlülük değişimlerinin kaydedildiği hesap Finans Hesabı'dır.
Finans Hesabı, bir ekonomideki yerleşiklerin yerleşik olmayanlarla giriştikleri finansal varlık ve yükümlülük değişimlerini (doğrudan yatırımlar, portföy yatırımları, türev araçlar, diğer yatırımlar ve rezerv varlıklar) kapsayan ana hesaptır.

Adım Adım Çözüm

1
Ödemeler dengesinin ana hesaplarını tanımla.
Ödemeler dengesi; Cari İşlemler, Sermaye Hesabı ve Finans Hesabı olmak üzere üç ana bölümden oluşur.
Soruda sorulan kalemin hangi ana kategoriye girdiğini belirlemek için yapısal ayrımı bilmek gerekir.
2
Yatırım türlerini analiz et.
Doğrudan yatırımlar (şirket kurma/alma), portföy yatırımları (hisse senedi/tahvil alımı) ve diğer yatırımlar (krediler) finansal nitelikli işlemlerdir.
Bu işlemler mal veya hizmet değişimi değil, mülkiyet ve finansal hak değişimi içerir.
3
BPM6 (Ödemeler Dengesi El Kitabı 6) standartlarına göre eşleştirme yap.
Finansal varlık ve yükümlülüklerdeki değişimlerin izlendiği yer 'Finans Hesabı' olarak adlandırılır.
Uluslararası standartlar bu kalemlerin Finans Hesabı altında toplanmasını öngörür.

Anahtar Kavram

Ödemeler Dengesi - Finans Hesabı Bileşenleri

İpuçları

1
Soruda geçen 'doğrudan yatırım' ve 'portföy yatırımı' kavramlarının hangi ana başlık altında toplandığını düşünün.
2
Mal ve hizmet dışındaki finansal kaynak giriş ve çıkışları hangi hesapta gösterilir?
3
Yatırım fonları, hisse senedi alımları ve dış krediler gibi finansal araçların kaydedildiği hesabı seçin.

Daha Fazla Pratik

Cari İşlemler Hesabı ile Finans Hesabı arasındaki ilişkiyi anlamak için 'Ödemeler Dengesi Kimliği' konusuna bakabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 4Soru →

Bir ekonominin ödemeler dengesi bilançosunun finans hesabı kalemlerinde belirli bir dönemde aşağıdaki işlemler gerçekleşmiştir:

İşlemTutar (Milyon $)
Yerleşik bir firmanın, yurt dışındaki bir enerji şirketinin hisselerinin %15\%15'ini satın alması600600
Yabancı yatırımcıların yurt içinden devlet iç borçlanma senedi (DİBS) satın alması400400
Yerleşik bir bankanın yurt dışından aldığı kredinin anapara geri ödemesini yapması100100
Söz konusu dış borca ilişkin faiz ödemesinin gerçekleştirilmesi1010
Yerleşiklerin yurt dışı bankalardaki mevduat hesaplarını artırması5050
Merkez Bankası resmi rezervlerindeki azalış8080

Buna göre, BPM6 (Ödemeler Dengesi El Kitabı 6. Baskı) standartlarına göre ilgili dönemde Finans Hesabı dengesi kaç milyon dolardır ve bu bakiyenin ekonomik anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: +270+270 milyon dolar; net finansman çıkışı

Cevap

+270+270 milyon dolar; net finansman çıkışı
Doğru cevap olan +270+270 milyon dolarlık bakiye, finans hesabını oluşturan dört ana kalem olan doğrudan yatırımlar, portföy yatırımları, diğer yatırımlar ve rezerv varlıklar arasındaki net değişimi yansıtmaktadır. Hesaplamada, yerleşik holdingin hisse alımı (+600+600) ve yerleşiklerin mevduat artışı (+50+50) varlık edinimini artırırken, rezervlerdeki azalış (−80-80) varlık edinimini net 570570 milyon dolara getirmiştir. Yükümlülük tarafında ise yabancıların tahvil alımı (+400+400) yükümlülüğü artırmış, anapara geri ödemesi (−100-100) azaltmış ve net yükümlülük oluşumu 300300 milyon dolar olmuştur. Formül gereği 570−300=+270570 - 300 = +270 sonucuna ulaşılır ve pozitif değer ülkenin dışarıya net finansman sağladığını (finansman çıkışı) gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemleri sınıflandırın ve finans hesabına girmeyenleri ayıklayın.
Faiz ödemesi (1010 Milyon $) Cari İşlemler Hesabı - Birincil Gelir kalemidir; Finans Hesabı'na dahil edilmez. %15 hisse alımı 'Doğrudan Yatırım', DİBS alımı 'Portföy Yatırımı', anapara ve mevduat işlemleri 'Diğer Yatırımlar' olarak sınıflandırılır.
Sınıflandırma hatasından kaçınmak için anapara ile faiz ödemesi arasındaki farkı bilmek kritiktir.
2
Net Finansal Varlık Edinimini hesaplayın.
+600+600 (Doğrudan Yatırım) + 5050 (Mevduat Artışı) - 8080 (Rezerv Azalışı) = +570+570 Milyon $.
Varlıkların artması artı (+), azalması (rezerv azalışı gibi) eksi (-) işaretiyle varlık edinimine kaydedilir.
3
Net Yükümlülük Oluşumunu hesaplayın.
+400+400 (Portföy Yatırımı) - 100100 (Dış Borç Anapara Ödemesi) = +300+300 Milyon $.
Yükümlülüklerin artması artı (+), azalması (borç geri ödemesi gibi) eksi (-) işaretiyle yükümlülük oluşumuna kaydedilir.
4
Finans Hesabı dengesini bulun ve ekonomik yorumu yapın.
570−300=+270570 - 300 = +270 Milyon $. Pozitif bakiye net finansman çıkışını gösterir.
BPM6 standardına göre Finans Hesabı = Net Varlık Edinimi - Net Yükümlülük Oluşumu formülüyle bulunur.

Anahtar Kavram

Finans Hesabı Kayıt Esasları ve Dengesi
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 5Soru →

Ödemeler dengesi istatistiklerinin derlendiği BPM6 (Ödemeler Dengesi ve Uluslararası Yatırım Pozisyonu El Kitabı) standartları uyarınca "Finans Hesabı" kayıt esasları dikkate alındığında; yerleşik bir ticari bankanın yurt dışından uzun vadeli kredi temin etmesi ile yerleşik bir yatırımcının yurt dışındaki bir şirketten portföy amaçlı hisse senedi satın alması işlemlerinin bilançoya kaydı aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kredi temini alacak (+)(+) hanesine; hisse senedi alımı borç (−)(-) hanesine kaydedilir.

Cevap

Yerleşik bir bankanın kredi temin etmesi yükümlülük artışı olarak alacak (+)(+) hanesine, yerleşik bir yatırımcının hisse senedi satın alması ise varlık artışı olarak borç (−)(-) hanesine kaydedilir.
BPM6 standartlarına göre finans hesabında muhasebe mantığı finansal varlıklar ve yükümlülükler üzerinden işler. Yerleşik bir bankanın dışarıdan kredi alması, ülkenin dış dünyaya olan yükümlülüklerini artırır (sermaye girişi) ve bu işlem alacak (+)(+) hanesine kaydedilir. Yerleşik bir yatırımcının yurt dışından hisse senedi alması ise ülkenin dış dünyadaki finansal varlıklarını artırır (sermaye çıkışı) ve bu işlem borç (−)(-) hanesine kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemlerin niteliğini ve sınıflandırmasını belirleyin.
Banka kredisi "Diğer Yatırımlar" altında bir yükümlülük artışıdır. Hisse senedi alımı ise "Portföy Yatırımları" altında bir varlık artışıdır.
Finans hesabı, finansal varlık ve yükümlülüklerdeki net değişimleri izler.
2
BPM6 kayıt kurallarını (işaret ve yön) uygulayın.
Varlık artışları (sermaye çıkışı) borç (−)(-) olarak, yükümlülük artışları (sermaye girişi) alacak (+)(+) olarak kaydedilir.
Ülkeden döviz çıkışına neden olan işlemler borç, döviz girişi sağlayan işlemler alacak hanesine yazılır.
3
Sonuçları birleştirerek doğru eşleşmeyi belirleyin.
Kredi temini == Alacak (+)(+), Hisse senedi alımı == Borç (−)(-).
Her iki işlem de finans hesabı içerisinde yer alır ve muhasebe mantığı gereği bu şekilde kaydedilir.

Anahtar Kavram

Finans Hesabı Kayıt Kuralları (Varlık Artışı = Borç, Yükümlülük Artışı = Alacak)

Daha Fazla Pratik

Rezerv varlıklardaki artışın finans hesabında neden borç (−)(-) olarak kaydedildiğini inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

İşlemleri 'Döviz Girişi/Çıkışı' mantığıyla düşünün: Kredi almak ülkeye döviz sokar (Alacak), Hisse senedi almak için dışarıya döviz ödenir (Borç).
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 6Soru →

Bir ekonominin ödemeler dengesi bilançosunda gerçekleşen;

I. Yerleşik bir ticari bankanın yurt dışındaki bir finans kuruluşunda mevduat hesabı açarak buraya fon transfer etmesi
II. Yerleşik bir reel sektör firmasının yurt dışındaki bir bankadan uzun vadeli ticari kredi temin etmesi

işlemlerinin sınıflandırılması ve kayıt esasları bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I. işlem Diğer Yatırımlar kaleminde borç (−-), II. işlem Diğer Yatırımlar kaleminde alacak (++) olarak kaydedilir.

Cevap

Birinci işlemin Diğer Yatırımlar kaleminde borç (−-), ikinci işlemin ise aynı kalemde alacak (++) olarak kaydedilmesi doğrudur.
Doğru seçenek, her iki işlemin de 'Diğer Yatırımlar' kaleminde sınıflandırıldığını ve mevduat artışının (varlık edinimi) borç, kredi temininin (yükümlülük oluşumu) alacak kaydedildiğini belirtmektedir. Mevduat işlemleri, doğrudan yatırım veya portföy yatırımı tanımına girmediği için 'diğer yatırımlar' altında izlenir ve bir varlık artışı olduğu için borç hanesine yazılır. Yurt dışından alınan krediler ise yükümlülük artışıdır ve alacak hanesine yazılır.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemlerin hangi ana hesap grubuna ait olduğunu belirle.
Mevduat ve kredi işlemleri, hisse senedi veya doğrudan ortaklık içermediği için Finans Hesabı altındaki 'Diğer Yatırımlar' kalemine girer.
Ödemeler dengesi standartlarına göre kredi, mevduat ve ticari krediler diğer yatırımlar sınıfındadır.
2
Finansal varlık ve yükümlülük değişimlerinin kayıt yönünü (borç/alacak) tespit et.
I. işlemde yurt dışında mevduat açılması varlık artışıdır (Sermaye çıkışı/Borç); II. işlemde kredi temini yükümlülük artışıdır (Sermaye girişi/Alacak).
Varlık edinimi döviz çıkışı gerektirdiğinden borç (−-), yükümlülük oluşumu döviz girişi sağladığından alacak (++) kaydedilir.

Anahtar Kavram

Ödemeler Dengesi Finans Hesabı Kayıt Mantığı

Daha Fazla Pratik

Doğrudan yatırım ile portföy yatırımı arasındaki %10'luk sınır ve kayıt farklarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 7Soru →

Türkiye'de yerleşik bir ihracatçı firmanın, yurt dışındaki bir alıcıya ihraç ettiği malların bedelini 180180 gün sonra tahsil etmek üzere anlaşması (ticari kredi sağlaması), Ödemeler Dengesi ve Uluslararası Yatırım Pozisyonu El Kitabı (BPM6) standartlarına göre "Finans Hesabı" içerisinde aşağıdakilerden hangisi olarak kaydedilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Diğer yatırımlar / Finansal varlıkların net edinimi

Cevap

Ticari kredi sağlanması işlemi, 'Diğer Yatırımlar' başlığı altında 'Finansal Varlıkların Net Edinimi' kalemine kaydedilir.
BPM6 standartlarına göre, ticari krediler (ihracat veya ithalatla doğrudan ilişkili vadeli ödemeler) 'Diğer Yatırımlar' kalemi altında izlenir. Yerleşik bir firmanın yurt dışındaki bir birime kredi sağlaması, Türkiye'nin yurt dışından olan finansal alacaklarını artırdığı için bu işlem 'Finansal Varlıkların Net Edinimi' (Net acquisition of financial assets) olarak kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin türünü belirlemek
Bir mal ihracatı karşılığında bedelin sonra alınması, yurt dışındaki alıcıya bir 'ticari kredi' (trade credit) sağlanmasıdır.
Ödemeler dengesinde finansal alacak ve borç ilişkileri Finans Hesabı'nda takip edilir.
2
BPM6 sınıflamasına göre kategorize etmek
Ticari krediler, krediler ve mevduatlar 'Diğer Yatırımlar' (Other Investment) kategorisinde yer alır.
Menkul kıymet veya doğrudan ortaklık payı içermeyen finansal işlemler bu gruptadır.
3
Kayıt yönünü tayin etmek
Yerleşik firmanın yurt dışından alacak hakkı kazanması, ülkenin finansal varlıklarında bir artış demektir.
BPM6'da varlık artışları 'Finansal Varlıkların Net Edinimi' sütununa kaydedilir.

Anahtar Kavram

Ödemeler Dengesi Finans Hesabı - Diğer Yatırımlar

İpuçları

1
İşlemin hangi ana hesapta (Cari vs. Finans) değil, Finans Hesabı'nın hangi alt kaleminde olduğunu düşünün.
2
İhracat bedelinin tahsil edilmemesi, karşı tarafa bir borç verilmiş gibi (ticari kredi) düşünülmelidir.
3
Krediler, mevduatlar ve ticari krediler BPM6'da her zaman 'Diğer Yatırımlar' başlığı altındadır.

Daha Fazla Pratik

Aynı işlemin mal ihracatı kısmının Cari İşlemler Hesabı'na nasıl kaydedildiğini ve çift kayıt prensibini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 8Soru →

Bir ekonominin ödemeler dengesi bilançosunda belirli bir dönemde gerçekleşen aşağıdaki işlemler dikkate alındığında;

I. Yerleşik bir holdingin yurt dışında %40\%40 hissesine sahip olduğu bağlı ortaklığından 5050 milyon dolar tutarında kar payı (temettü) tahsil etmesi
II. Yurt dışında yerleşik bir yatırım fonunun, vadesine 22 yıl bulunan 150150 milyon dolarlık yerel özel sektör tahvili satın alması
III. Yerli bir ticari bankanın, yurt dışındaki bir finans kuruluşundan 66 ay vadeli 8080 milyon dolar tutarında kredi temin etmesi

bu işlemlerin ödemeler dengesi hesap kalemleri ve kayıt yönleri (alacak/borç) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: II. işlem, 'Portföy Yatırımları' kaleminde bir yükümlülük artışı olarak finans hesabına alacak kaydedilir.

Cevap

Yurt dışı yerleşiklerin yerel tahvil satın alması işlemi, Portföy Yatırımları kaleminde bir yükümlülük artışı (sermaye girişi) olarak alacak kaydedilmelidir.
Yurt dışı yerleşiklerin yerel bir özel sektör tahvilini satın alması, Türkiye'nin dış dünyaya olan finansal yükümlülüğünü artırır. Tahvil işlemleri 'Portföy Yatırımları' kategorisinde yer alır ve yükümlülük artışları (sermaye girişleri) ödemeler dengesi kuralları gereği alacak (+) hanesine kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemlerin niteliğini belirle
I. işlem kar payı (gelir), II. işlem tahvil (finansal varlık/yükümlülük), III. işlem kredi (finansal yükümlülük).
Cari işlemler ile finans hesabı işlemlerini birbirinden ayırmak gerekir.
2
Hesap sınıflamasını yap
I: Cari İşlemler (Birincil Gelir), II: Finans Hesabı (Portföy Yatırımı), III: Finans Hesabı (Diğer Yatırımlar).
Menkul kıymet işlemleri portföy, krediler ise diğer yatırımlar başlığı altında toplanır.
3
Kayıt yönünü tayin et
II. ve III. işlemler sermaye girişi (yükümlülük artışı) olduğu için Alacak kaydedilir.
Sermaye girişleri ve yükümlülük artışları alacak; sermaye çıkışları ve varlık artışları borç kaydedilir.

Anahtar Kavram

Finans Hesabı Kayıt Esasları ve Sınıflandırma
Soru 9Soru →

Ödemeler Dengesi ve Uluslararası Yatırım Pozisyonu El Kitabı (BPM6BPM6) standartları uyarınca; Türkiye'de doğrudan yatırımı bulunan yabancı sermayeli bir firmanın, cari dönemde elde ettiği kârın ana ortağa transfer edilmeyen kısmını Türkiye'deki mevcut tesislerinde kapasite artırımı amacıyla kullanması (yeniden yatırılan kârlar), ödemeler dengesi bilançosunda nasıl muhasebeleştirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cari İşlemler Hesabı altındaki Birincil Gelir Dengesi kalemine borç (gider), Finans Hesabı altındaki Doğrudan Yatırımlar (yükümlülükler) kalemine alacak (giriş) kaydedilir.

Cevap

Cari İşlemler Hesabı altındaki Birincil Gelir Dengesi kalemine borç, Finans Hesabı altındaki Doğrudan Yatırımlar kalemine alacak kaydedilir.
Yeniden yatırılan kârlar, BPM6BPM6 metodolojisine göre hem birincil gelir çıkışı hem de doğrudan yatırım girişi olarak eş zamanlı kaydedilir. Birincil gelir dengesine borç kaydedilmesinin nedeni, bu kârın aslında yabancı yatırımcının hakkı olması ve teorik olarak transfer edilmiş sayılmasıdır. Finans hesabında doğrudan yatırımlara alacak kaydedilmesinin nedeni ise, bu tutarın ülkede kalıp sermaye stokuna eklenerek yükümlülüklerimizi artırmasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini belirle.
Yeniden yatırılan kârlar, yabancı bir yatırımcının Türkiye'deki iştirakinden elde ettiği kârı ülkeden çıkarmayıp tekrar sermayeye eklemesidir.
Bu durum hem bir gelir akımını (kâr) hem de bir finansal akımı (sermaye artışı) temsil eder.
2
Cari İşlemler Hesabı kaydını yap.
Kârın tamamı (dağıtılsın ya da dağıtılmasın) Birincil Gelir Dengesi kaleminde 'Borç' (-) olarak kaydedilir.
Yabancı sermayeye giden kâr, ülke ekonomisi için bir faktör geliri çıkışı/gideridir.
3
Finans Hesabı kaydını yap.
Dağıtılmayan kâr tutarı Doğrudan Yatırımlar (Yükümlülüklerin Net Oluşumu) kalemine 'Alacak' (+) olarak kaydedilir.
Bu işlem, yabancı ortağın Türkiye'deki finansal yükümlülüğünü/sermaye payını artıran bir sermaye girişi hükmündedir.

Anahtar Kavram

Yeniden Yatırılan Kârların Çift Taraflı Kayıt Mantığı
Soru 10Soru →

Ödemeler dengesi bilançosu Finans Hesabı kayıt kuralları ve BPM6BPM6 (Altıncı El Kitabı) standartları dikkate alındığında; Türkiye'de yerleşik bir sanayi şirketinin yurt dışında yeni bir üretim tesisi açarak sermaye aktarması ve yurt dışı yerleşik bir finans kurumunun Türkiye'deki bir ticari bankada 66 ay vadeli mevduat hesabı açtırması işlemleri, Finans Hesabı kalemlerinde sırasıyla hangi sınıflandırma ve kayıt yönü ile yer almalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Doğrudan Yatırımlar (Borç) / Diğer Yatırımlar (Alacak)

Cevap

İlk işlem Doğrudan Yatırımlar altında Borç (-), ikinci işlem Diğer Yatırımlar altında Alacak (+) olarak kaydedilir.
Yerleşik bir firmanın yurt dışında üretim tesisi açması, işletme üzerinde kalıcı kontrol sağladığı için 'Doğrudan Yatırımlar' kapsamında değerlendirilir ve bu işlem bir finansal varlık artışı (sermaye çıkışı) olduğu için 'Borç' kaydedilir. Yurt dışı yerleşiklerin yerel bankalarda mevduat tutması ise 'Diğer Yatırımlar' kaleminde sınıflandırılır ve ülkenin dış yükümlülüklerini artırdığı (sermaye girişi) için 'Alacak' hanesine yazılır.

Adım Adım Çözüm

1
İlk işlemin türünü belirle
Doğrudan Yatırım
Yerleşik bir firmanın yurt dışında tesis açması, uzun vadeli bir ilgi ve yönetim kontrolü (%10 veya üzeri pay) anlamına geldiği için doğrudan yatırımdır.
2
İlk işlemin kayıt yönünü belirle
Borç (-)
Yurt dışında varlık edinilmesi bir finansal varlık artışıdır. Finans hesabında varlık artışları (sermaye çıkışı niteliğinde olduğu için) borç hanesine kaydedilir.
3
İkinci işlemin türünü belirle
Diğer Yatırımlar
Yurt dışı yerleşiklerin yerel bankalarda açtığı mevduatlar, doğrudan yatırım veya portföy yatırımı kapsamına girmeyen 'Diğer Yatırımlar' kaleminde izlenir.
4
İkinci işlemin kayıt yönünü belirle
Alacak (+)
Yabancıların ülkede mevduat açması bir yükümlülük artışıdır. Yükümlülüklerdeki artışlar (sermaye girişi niteliğinde olduğu için) alacak hanesine kaydedilir.

Anahtar Kavram

Ödemeler Dengesi Finans Hesabı Kayıt Kuralları

Daha Fazla Pratik

Doğrudan yatırım ile portföy yatırımı arasındaki %10'luk mülkiyet sınırını ve bu sınırın yönetim kontrolüyle ilişkisini tekrar edin.
Tahmini Süre:1m 30s
Finans Hesabı Alıştırma Soruları — KPSS İktisat | Examkin