Soru

Zorluk: OrtaSabit Pozisyonlu ve Hücresel (Grup Teknolojisi) Yerleşim

Geleneksel üretim modellerini modernize etmek isteyen geniş çaplı bir imalat işletmesi, faaliyet alanlarında aşağıdaki yapısal değişiklikleri gerçekleştirmiştir:

• Birinci proje sahasında: Devasa boyutlardaki hidroelektrik santral türbinlerinin inşasında, ürünün hacim ve ağırlık kısıtlarından dolayı üretim ana gövdenin bulunduğu noktada gerçekleştirilmekte; tüm montaj ekipleri, test cihazları ve alt parçalar bu merkeze getirilmektedir.
• İkinci proje sahasında: Çeşitli ölçülerdeki valf ve pompa parçalarının imalatında, tasarım ve işlem sırası bakımından birbirine benzeyen parçalar "parça aileleri" şeklinde gruplandırılmış; bu ailelerin baştan sona işlenmesini sağlayacak farklı türdeki tezgahlar (torna, freze, matkap) birbirine yakın konumlandırılarak özel çalışma adaları (U-hatları) oluşturulmuştur.

Bu işletmenin hayata geçirdiği tesis yerleşimi uygulamaları ve bunların karakteristik özellikleriyle ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. İkinci sahada uygulanan hücresel yerleşim modeli, hazırlık (setup) sürelerini kısaltarak taşıma maliyetlerini azaltan ve grup teknolojisi prensibine dayanan melez bir sistemdir.Cevap
  2. B
    Birinci sahada benimsenen sabit pozisyonlu yerleşimde temel amaç; ekipmanların yer değiştirmesini engelleyerek makine kullanım oranını en yüksek seviyeye çıkarmaktır.
  3. C
    İkinci sahada oluşturulan yapı, standartlaştırılmış tek tip bir ürünün çok yüksek hacimlerde ve kesintisiz üretilmesini sağlayan ürüne göre (akış tipi) yerleşimdir.
  4. D
    Birinci sahadaki uygulama, aynı işlevi gören benzer makinelerin uzmanlaşma amacıyla tek bir departmanda toplandığı sürece göre (atölye tipi) yerleşime örnektir.
  5. E
    Her iki sahadaki uygulamanın da ortak noktası, tüm üretimin sürekli (kesintisiz) bir akışla yapıldığı proses üretim sisteminin temel özelliklerini taşımasıdır.

Cevap

İkinci sahada parça aileleri etrafında şekillenen sistem, taşıma ve hazırlık sürelerini minimize eden hücresel (grup teknolojisi) yerleşim sistemidir.
İkinci sahada tarif edilen 'parça aileleri' ve farklı tezgahların U-tipi adalarda bir araya getirilmesi uygulaması 'Hücresel Yerleşim' (Grup Teknolojisi) stratejisini tam olarak yansıtmaktadır. Bu yerleşim türü, sürece göre yerleşimin sunduğu esneklik ile ürüne göre yerleşimin sağladığı akış hızını harmanlayan melez bir yaklaşımdır. İlgili hücrelerde aynı aileye mensup benzer parçalar art arda işlendiği için makinelerde kalıp değiştirme, ayar yapma (setup) süreleri dramatik ölçüde kısalır ve departmanlar arası yarı mamul taşıma maliyetleri en aza iner.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci proje sahasındaki tesis yerleşimi türünün teşhis edilmesi.
Devasa hacmi ve ağırlığı nedeniyle ürünün (türbinin) sabit kalıp üretim faktörlerinin o noktaya taşındığı bu model 'Sabit Pozisyonlu Yerleşim'dir.
Gemi, uçak, köprü veya türbin gibi hareketi zor/imkansız olan mamullerin üretiminde fiziksel zorunluluklar bu yerleşimi gerektirir.
2
İkinci proje sahasındaki tesis yerleşimi türünün teşhis edilmesi.
Birbirine benzeyen ürünlerin 'parça aileleri' altında toplanıp işlemlerin özel çalışma adalarında bitirildiği bu model 'Hücresel (Grup Teknolojisi) Yerleşim'dir.
Sürece ve ürüne göre yerleşimin avantajlarını birleştirmek ve yığın (parti) üretiminde verimliliği artırmak için farklı makine türleri tek hücrede birleştirilir.
3
Seçeneklerin tespit edilen bu yerleşim türlerinin avantajları ve özellikleri ile eşleştirilerek kontrol edilmesi.
Hücresel yerleşimin temel avantajının setup ve taşıma maliyetlerini azaltan melez bir yaklaşım olduğunu belirten ifade doğrudur.
Diğer ifadeler; farklı yerleşim türlerine ait özellikleri birbirine karıştırmakta veya makine kullanım oranı, proses üretimi gibi konularda kavram yanılgıları içermektedir.

Anahtar Kavram

Sabit Pozisyonlu ve Hücresel (Grup Teknolojisi) Yerleşim Özellikleri
Bu soruyu puanla