Soru

Zorluk: ZorNakit ve Pazarlanabilir Menkul Kıymet Yönetimi

Organize sanayi bölgesinde faaliyet gösteren geniş ölçekli bir imalat işletmesi, geçmişte tahsilat ve ödeme takvimini kesin bir şekilde planlayabilirken, son dönemde tedarik zincirindeki aksamalar ve sipariş iptalleri nedeniyle günlük net nakit akışlarında yüksek varyans ve tam bir rastlantısallık (stokastik yapı) deneyimlemeye başlamıştır. Aynı dönemde, merkez bankasının sıkılaştırıcı para politikaları sonucunda piyasa faiz oranları da belirgin şekilde yükselmiştir. İşletme yönetimi, hem anlık likidite krizlerinden korunmak hem de atıl fonların yaratacağı fırsat maliyetini sınırlandırmak istemektedir.

Bu koşullar altında, işletmenin nakit yönetimi ve çalışma sermayesi politikaları bağlamında alması gereken en rasyonel aksiyon aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Nakit bakiyesinin kontrolünde Miller-Orr modeline geçilmeli; artan fırsat maliyetleri sebebiyle hedef nakit seviyesi alt sınıra daha yakın belirlenmeli ve nakit girişlerini hızlandıracak senkronizasyon teknikleri uygulanmalıdır.Cevap
  2. B
    Nakit akışlarının hacmi büyüdüğü için işlem maliyetlerini minimize eden Baumol modeli kullanılmaya devam edilmeli ve riskleri azaltmak adına satıcılara olan ticari borçların ödemesi vadesinden önce yapılmalıdır.
  3. C
    Günlük varyansın artması nedeniyle Miller-Orr modeli benimsenmeli; ancak likidite sıkışıklığı yaşamamak adına faiz oranlarındaki artışa rağmen hedef nakit seviyesi ile üst sınır en yüksek noktaya çıkarılmalıdır.
  4. D
    Belirsizlik ortamında yalnızca işlem güdüsüyle nakit tutulmalı ve nakit açıkları oluştuğunda işletme sermayesi ihtiyacını azaltmak için alacakların tahsil süresi ile stok devir süresi bilinçli olarak uzatılmalıdır.
  5. E
    Stokastik yapı sebebiyle optimum nakit modelleri tamamen terk edilip net fon akım tablosu temel alınmalı ve nakit döngüsünü kısaltmak için amortisman gibi nakit çıkışı gerektirmeyen giderler artırılmalıdır.

Cevap

İşletmenin rastlantısal nakit akışlarına uyum sağlamak için Miller-Orr modelini benimsemesi, artan faiz oranlarının yarattığı yüksek fırsat maliyetinden kaçınmak için hedef nakit seviyesini alt sınıra yaklaştırması ve nakit akışlarını hızlandırması gerekliliğini ifade eden seçenektir.
İşletmenin nakit akışlarında varyans ve belirsizlik ortaya çıktığı için, kesinlik (öngörülebilirlik) varsayan Baumol modeli yerine stokastik yapıdaki Miller-Orr modeli kullanılmalıdır. Miller-Orr modelinde piyasa faiz oranı fırsat maliyetini temsil eder. Faizlerin artması, tutulan nakdin işletmeye maliyetinin yükseldiği anlamına gelir; bu sebeple hedef nakit bakiyesi (ZZ) ve doğal olarak üst sınır (HH) alt sınıra daha yakın olacak şekilde aşağı çekilmelidir. İşletme, azalan ortalama nakit bakiyesine karşılık nakit döngüsünü rahatlatmak için alacak devir hızını artırmalı ve nakit girişlerini senkronize etmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Nakit akışlarının yapısındaki değişimi (kesinlikten stokastik yapıya geçiş) analiz et ve uygun modeli belirle.
Baumol modeli kesinlik varsaydığı için terk edilmeli; yerine nakit akışlarındaki varyansı ve belirsizliği hesaba katan Miller-Orr modeli tercih edilmelidir.
Senaryoda işletmenin günlük net nakit akışlarında rastlantısallık ve yüksek varyans yaşadığı açıkça belirtilmiştir.
2
Piyasa faiz oranlarındaki artışın, seçilen model üzerindeki etkisini değerlendir.
Miller-Orr modelinde (Z=3bσ24i3+LZ = \sqrt[3]{\frac{3 b \sigma^2}{4 i}} + L), paydada yer alan faiz oranı (ii) artarsa, fırsat maliyeti artacağından hedef nakit bakiyesi (ZZ) azalır ve alt sınıra (LL) yaklaşır.
Yüksek faiz ortamında atıl nakit tutmanın maliyeti artar; rasyonel işletmeler getiri kaybını önlemek için daha az nakit tutma eğilimine girerler.
3
Likidite ihtiyacını karşılamak ve nakit döngüsünü iyileştirmek için uygun çalışma sermayesi hamlesini tespit et.
İşletme daha düşük bir hedef nakit bakiyesiyle çalışacağı için anlık krizleri önlemek adına alacakların tahsilatını hızlandırmalı ve nakit giriş senkronizasyonunu sağlamalıdır.
Alacak tahsil süresinin kısaltılması nakit döngüsünü işletme lehine daraltır ve dış finansman gereksinimini düşürür.

Anahtar Kavram

Nakit Yönetimi Modelleri (Baumol ve Miller-Orr) ile Nakit Döngüsü Optimizasyonu
Bu soruyu puanla