Examkin

Soru

Zorluk: ZorTam Zamanında Üretim (JIT)

Elektronik komponent üretimi yapan büyük ölçekli bir tesis, operasyonel süreçlerindeki israfları ortadan kaldırmak amacıyla 'Tam Zamanında Üretim (JIT)' modelini devreye almıştır. Sistem tasarımı aşamasında iş istasyonları arasına malzeme akışını yönetecek görsel sinyal mekanizmaları (Kanban) yerleştirilmiştir. Tesisin genel müdürü, sistemin performansını artırmak hedefiyle yöneticilere şu talimatı vermiştir:

*"JIT yaklaşımının temel gayesi olan 'sıfır stok' kuralı gereğince, yarından itibaren tüm ara stok (WIP) alanları tamamen kapatılacak ve süreçler arasında hiçbir şekilde tampon (buffer) parça bulundurulmayacaktır. Ayrıca siparişlere en hızlı şekilde yanıt verebilmek için, istasyonlar tam kapasiteyle çalıştırılarak üretim mümkün olan en büyük partiler halinde tek seferde tamamlanacaktır."*

JIT felsefesi ve çağdaş üretim yönetimi ilkeleri dikkate alındığında, genel müdürün bu talimatındaki temel teorik yanılgı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. JIT yaklaşımındaki 'sıfır stok' mutlak bir yokluk değil, israfı önlemeyi amaçlayan bir idealdir; çekme sisteminin sürekliliği için kontrollü minimum Kanban stoklarına ve büyük yığınlar yerine küçük parti büyüklüklerine ihtiyaç vardır.Cevap
  2. B
    Sıfır stok hedefi yalnızca dışarıdan temin edilen hammadde tedarik süreçlerini kapsar; işletme içindeki ara istasyonlarda ve mamul depolarında yüksek miktarda stok bulundurmak sistemin kesintisiz çalışması için zorunludur.
  3. C
    Müşteri siparişlerindeki dalgalanmalara karşı hattı korumak için, çekme (pull) sistemi yerine ilk istasyondan itibaren itme (push) mantığıyla sürekli malzeme basan merkezi bir üretim programı uygulanmalıdır.
  4. D
    Büyük partiler halinde üretim yapmak kurulum (setup) maliyetlerini sıfırlayacağından talimatın bu kısmı doğru olmakla birlikte, sistem arızalarına karşı ara stok alanlarının tamamen kapatılması hatalıdır.
  5. E
    Ara stokların tamamen sıfırlanması JIT'in temel şartıdır; ancak bu durumda sistemin durmasını engellemek için tüm makinelerin hiçbir duruş payı olmaksızın teorik kapasitelerinin %100'ü oranında çalıştırılması gerekir.

Cevap

JIT felsefesinde 'sıfır stok' mutlak bir yokluk durumu olmayıp israfları azaltmaya yönelik stratejik bir idealdir ve üretimin aksamaması için minimum tamponlara (Kanban) ihtiyaç duyulur. Ayrıca, genel müdürün büyük partilerle üretim yapma talimatı JIT'in küçük parti ve esneklik prensibiyle çelişmektedir.
Doğru seçenek, genel müdürün iki temel yanılgısını da eksiksiz şekilde açıklamaktadır. Birincisi; JIT'teki sıfır stok anlayışı, tüm stokların anında fiziksel olarak yok edilmesi değil, stokları israf kaynağı görerek sürekli azaltma çabasıdır (minimum Kanban seviyesi zorunludur). İkincisi; JIT sistemi, büyük partilerle yığın üretimi yapılmasını kesinlikle reddeder; sistemin tepki süresinin (esnekliğin) artması için tezgah hazırlık süreleri kısaltılarak çok küçük partiler halinde üretim yapılması hedeflenir.

Adım Adım Çözüm

1
Genel müdürün genelgesindeki 'sıfır stok' yorumunun analiz edilmesi
Genel müdür, sıfır stoku hiçbir tampon bulunmaması (mutlak yokluk) olarak yorumlamıştır.
JIT sisteminde sıfır stok mutlak bir kural değil, deniz seviyesini (stok) düşürerek kayalıkları (problemleri) ortaya çıkarma metaforudur. Pratik uygulamada Kanban sistemi, hesaplanmış minimum düzeyde bir tampon (WIP) yaratarak akışın kopmamasını sağlar.
2
Genel müdürün 'büyük partiler halinde tek seferde üretim' talimatının analiz edilmesi
Bu talimatın JIT'in temel doğasına tamamen aykırı olduğu tespit edilmiştir.
JIT felsefesinde esnekliği sağlamak, kalite sorunlarını anında tespit etmek ve stok maliyetlerini düşürmek için hazırlık (setup) süreleri kısaltılır (SMED) ve üretim mümkün olan en küçük partiler halinde gerçekleştirilir.
3
Seçeneklerin JIT ilkeleri bağlamında değerlendirilmesi
Genel müdürün düştüğü temel kavramsal hatayı, hem sıfır stok yanılgısını hem de parti büyüklüğü konusunu birleştirerek en doğru şekilde açıklayan seçeneğin belirlenmesi sağlanmıştır.
Sıfır stokun mutlak yokluk olmadığı ve büyük partiler yerine küçük partilerin gerektiği vurgusu sadece doğru seçenekte mevcuttur.

Anahtar Kavram

Tam Zamanında Üretim (JIT) ve Çekme (Pull) Sistemi Dinamikleri
Bu soruyu puanla

Konular

Tam Zamanında Üretim (JIT)

Bu konudan daha fazla soru