Yalın üretim yaklaşımını benimseyen bir işletmede, günlük 8 saatlik (480 dakika) tek vardi… — KPSS İşletme

Yalın üretim yaklaşımını benimseyen bir işletmede, günlük $8$ saatlik ( $480$ dakika) tek vardiyada $960$ adetlik sabit bir alt parça talebi bulunmaktadır. Bu parçanın üretim süresi $15$ dakika, istasyonlar arası bekleme süresi $20$ dakika ve taşıma süresi $10$ dakikadır. İşletme, emniyet stoku faktörünü $\%10$ olarak belirlemiş ve standart bir Kanban taşıma kutusunun kapasitesini $40$ adet olarak sabitlemiştir.

İşletme yönetimi, sürekli iyileştirme (Kaizen) çalışmaları kapsamında taşıma süresini $5$ dakikaya ve 'Tam Zamanında Üretim (JIT)' felsefesine daha uygun olması amacıyla kutu kapasitesini $20$ adede düşürmüştür.

Buna göre, iyileştirme öncesi ve sonrasındaki gerekli Kanban kartı sayıları ile bu değişimin üretim sistemi üzerindeki kavramsal etkisi aşağıdakilerin hangisinde doğru ifade edilmiştir?

A
Öncesi $3$ , Sonrası $5$ karttır. İyileştirme sonucunda sistem itme (push) mantığına daha fazla yaklaşmış ve üretim planlamasında tahmine dayalı kontrol kolaylaşmıştır.
B
Öncesi $2$ , Sonrası $4$ karttır. Kutu kapasitesinin küçülmesiyle JIT'in temel amacı olan mutlak sıfır stok hedefine ulaşılmış ve sistemdeki tüm ara stoklar tasfiye edilmiştir.
Öncesi $3$ , Sonrası $5$ karttır. Dolaşımdaki kart sayısı artmasına rağmen sistemin barındırdığı maksimum yarı mamul (WIP) seviyesi düşmüş ve çekme (pull) sisteminin duyarlılığı artmıştır.Cevap
D
Öncesi $3$ , Sonrası $4$ karttır. Kart sayısındaki artış eğilimi, üretim hatta oluşabilecek darboğazların ve kalite problemlerinin gizlenmesine zemin hazırlamıştır.
E
Öncesi $2$ , Sonrası $5$ karttır. Malzeme ihtiyaç planlaması (MRP) ilkelerine uygun olarak sipariş verme maliyetleri düşürülmüş, ancak bağımlı taleplerin kontrolü zorlaşmıştır.

Cevap

İyileştirme öncesi

3

, sonrası

5

Kanban kartı gereklidir. Kart sayısı artsa da kutu hacmi küçüldüğü için sistemdeki toplam yarı mamul (WIP) miktarı azalmış, çekme sisteminin esnekliği artmıştır.

Formül (

N = \frac{D \times L \times (1 + S)}{C}

) uygulandığında; öncesi için

\frac{2 \times 45 \times 1.10}{40} = 2.475

(yukarı yuvarlanarak

3

kart), sonrası için

\frac{2 \times 40 \times 1.10}{20} = 4.4

(yukarı yuvarlanarak

5

kart) bulunur. Kavramsal olarak Kanban (çekme) sisteminde kutu boyutlarının küçültülmesi, sistemdeki dolaşan kart sayısını artırsa da hatta bekleyen toplam yarı mamul stokunu (

120

'den

100

'e) düşürür. Bu durum sistemin taleplere daha hızlı ve duyarlı yanıt vermesini sağlar.

Adım Adım Çözüm

Dakika başına düşen parça talebini (

D

) hesaplama.

D = \frac{960 \text{ adet}}{480 \text{ dakika}} = 2 \text{ parça/dakika}

Kanban formülünde kullanılacak birim zamandaki talebi bulmak için günlük talep, günlük mesai süresine bölünür.

İyileştirme öncesi Kanban kartı sayısını (

N_1

) hesaplama.

Teslim süresi (

L

)

= 15 + 20 + 10 = 45 \text{ dk}

. Formül:

N = \frac{D \times L \times (1 + S)}{C}

N_1 = \frac{2 \times 45 \times 1.10}{40} = \frac{99}{40} = 2.475

. Stoksuzluğu önlemek için daima yukarı yuvarlanır:

3

kart.

Sistemin ilk halindeki güvenlik paylı sipariş ihtiyacını standart kutu kapasitesine bölerek başlangıç kart sayısını buluruz.

İyileştirme sonrası Kanban kartı sayısını (

N_2

) hesaplama.

Yeni teslim süresi (

L

)

= 15 + 20 + 5 = 40 \text{ dk}

. Yeni kutu kapasitesi (

C

)

= 20

N_2 = \frac{2 \times 40 \times 1.10}{20} = \frac{88}{20} = 4.4

. Yukarı yuvarlanır:

5

kart.

Kaizen ile değişen parametrelerle (düşen süre ve küçülen kutu) sistemin yeni kart ihtiyacını belirleriz.

Sistemdeki kavramsal değişimi (WIP analizi) yorumlama.

Önceki Max WIP

= 3 \times 40 = 120

adet. Sonraki Max WIP

= 5 \times 20 = 100

adet. Kart sayısı artmıştır ancak sistemdeki toplam stok azalmıştır.

JIT felsefesinde kutu kapasitesini küçültmek, parça akış hızını (duyarlılığı) artırır ve toplam yarı mamul (WIP) miktarını azaltır.

Anahtar Kavram

Kanban Kart Sayısı Hesaplama ve Çekme (Pull) Sistemi Dinamikleri

Tahmini Süre:3m 0s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Konular

Bu konudan daha fazla soru