Soru

Zorluk: OrtaMaksimum (Teorik/Mühendislik) Kapasite

Bir petrokimya tesisinin projelendirme aşamasında, kurulacak olan kesintisiz üretim hattının performansı değerlendirilmiştir. Hazırlanan mühendislik raporunda; makinelerin hiçbir mekanik arıza yapmadığı, planlı bakım-onarım faaliyetlerinin gerçekleştirilmediği, personel dinlenme molalarının verilmediği ve hammadde akışında hiçbir aksaklık yaşanmadığı kusursuz çalışma koşulları varsayılarak ulaşılabilecek en üst üretim hacmi hesaplanmıştır.

İşletme literatüründe, bu raporda belirtilen ve yalnızca ideal koşullar altında geçerli olan üretim hacmini ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Pratik (Normal) kapasite
  2. B
    Optimum kapasite
  3. Teorik (Maksimum) kapasiteCevap
  4. D
    Fiilî (Gerçek) kapasite
  5. E
    Atıl (Boş) kapasite

Cevap

Doğru yanıt, hiçbir duruş ve aksaklığın yaşanmadığı kusursuz koşullar varsayımına dayanan 'Teorik (Maksimum) kapasite' kavramıdır.
Doğru yanıt teorik kapasitedir; çünkü teorik (maksimum veya mühendislik) kapasite, işletmedeki makinelerin veya üretim hattının teorik olarak hiç durmaksızın (arıza, bakım, mola olmadan) en ideal koşullarda ulaştığı en yüksek üretim sınırıdır. Gerçek hayatta bu kapasiteye ulaşmak imkânsızdır ve sadece bir projeksiyon/referans noktası olarak kullanılır.

Adım Adım Çözüm

1
Sorudaki öncülde verilen temel varsayımları analiz et.
Makinelerin hiç arıza yapmadığı, bakım ve mola sürelerinin sıfır olduğu, hammaddenin kesintisiz aktığı kusursuz bir üretim ortamı tanımlanmıştır.
İşletme literatüründeki kapasite türleri, üretime etki eden kısıtlamaların (duruşlar, gecikmeler vb.) hesaba katılıp katılmamasına göre birbirinden ayrılır.
2
Tanımlanan kusursuz koşulları ilgili kapasite kavramıyla eşleştir.
Tüm kısıtlamaların göz ardı edildiği ve sadece mühendislik tasarımına dayanan bu ulaşılamaz ideal düzeye 'Teorik (Mühendislik / Maksimum) Kapasite' adı verilir.
Uygulamada her zaman olağan gecikmeler (pratik kapasiteyi belirler) yaşanacağı için, soruda geçen 'kusursuz' tanımı doğrudan teorik kapasiteye işaret eder.

Anahtar Kavram

İşletmelerde makinelerin tasarım özellikleri baz alınarak, 365 gün 24 saat hiçbir aksama olmadan üretim yapıldığı varsayımıyla hesaplanan ideal kapasite teorik (maksimum) kapasitedir.
Bu soruyu puanla