Soru

Zorluk: Çok zorFaaliyet Alanlarına (Sektörlerine) Göre İşletmeler

Bir anonim şirket, uzun yıllar boyunca müstahsil (üretici) köylülerden topladığı ham sütü kendi tesislerinde pastörizasyon, homojenizasyon ve mayalama işlemlerinden geçirerek peynir ve yoğurt üretimi yapmış ve pazara sunmuştur. Ancak şirket yönetimi aldığı yeni bir stratejik kararla bu üretim tesislerini tamamen devretmiş; faaliyetini yalnızca farklı markalar tarafından paketlenmiş ve son tüketime hazır hale getirilmiş süt ürünlerini toptancı hallerinden satın alarak kendi lojistik ağı ile perakende zincirlerine dağıtmak (satmak) şeklinde yeniden yapılandırmıştır.

İşletme biliminin temel sınıflandırma ölçütleri dikkate alındığında, şirketin yaşadığı bu yapısal dönüşümün faaliyet alanı (sektörü) ve yarattığı temel fayda boyutuyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. İşletme, "Sanayi (Endüstri)" sektöründen "Ticaret" sektörüne geçiş yapmış; temel olarak "şekil faydası" yaratmaktan çıkarak "zaman, mekân ve mülkiyet faydası" yaratmaya yönelmiştir.Cevap
  2. B
    Üretim faaliyetinin bırakılıp lojistik ağının kullanılması nedeniyle işletme "Sanayi" sektöründen "Hizmet" sektörüne geçmiş, temel fonksiyonu "şekil faydası"ndan yalnızca "zaman faydası"na dönüşmüştür.
  3. C
    İşletme başından beri somut ve fiziksel bir ürünün satışını gerçekleştirdiği için her iki durumda da "Ticaret" işletmesidir; ancak ilk dönemde "şekil faydası", ikinci dönemde "yer faydası" öne çıkmıştır.
  4. D
    İşletme başından beri tarımsal bir hammadde olan sütü kullandığı için "Tarım (Ekstraktif)" sektöründen "Ticaret" sektörüne geçmiş ve sadece "mülkiyet faydası" yaratmaya başlamıştır.
  5. E
    Ürünler üzerinde fiziksel bir değişiklik yapılmadığından işletme "Sanayi" sektöründen "Tüketim Malları Üreten İşletmeler" sınıfına dahil olmuş ve yarattığı katma değer tamamen soyutlaşmıştır.

Cevap

İşletmenin Sanayi sektöründen Ticaret sektörüne geçiş yaptığını ve yarattığı faydanın şekil faydasından zaman, mekân ve mülkiyet faydasına dönüştüğünü belirten ifade doğrudur.
İşletmenin ilk faaliyeti olan ham sütü işleyip peynir ve yoğurt elde etmesi net bir 'Sanayi (Endüstri)' faaliyetidir ve doğadaki ilk maddelerin formunun değiştirilmesi yoluyla elde edilen 'şekil faydası'na dayanır. İkinci stratejide ise işletme, fiziki değişime uğratmadığı mamulleri satın alarak mülkiyetini üstlenmiş ve tedarik zincirinde dağıtmıştır. Bu, şekil faydası yaratmayan, ancak ürünlerin istenen zamanda ve yerde bulunmasını sağlayan 'Ticaret' faaliyetidir (zaman, mekân ve mülkiyet faydası). Doğru eşleşme budur.

Adım Adım Çözüm

1
İşletmenin 1. dönemindeki (üretim tesisleri devredilmeden önceki) faaliyet alanını ve fayda türünü belirle.
Ham sütün pastörize edilip peynir ve yoğurda dönüştürülmesi fiziksel ve kimyasal bir işlemdir. Bu işlem Sanayi (Endüstri) sektörüne aittir ve ham maddenin formunu değiştirdiği için 'şekil faydası' yaratır.
Sanayi işletmelerinin temel tanımı, ham madde veya yarı mamulleri üretim faktörleri yardımıyla işleyerek yeni ve farklı bir ürüne (şekil faydası) dönüştürmeleridir.
2
İşletmenin 2. dönemindeki (yeni stratejik karar sonrası) faaliyet alanını ve fayda türünü belirle.
Hazır paketli ürünlerin satın alınıp perakendecilere satılması faaliyeti Ticaret sektörüne aittir. Ürünün şekli değişmez; doğru zamanda, doğru yerde ve mülkiyet devriyle müşteriye ulaştırılarak 'zaman, mekân ve mülkiyet faydası' yaratılır.
Ticaret işletmeleri, üretici ile tüketici arasındaki engelleri ortadan kaldırarak malların mülkiyetini üzerine alır ve herhangi bir fiziksel/kimyasal değişime uğratmadan satışını gerçekleştirir.
3
Seçeneklerdeki yaygın çeldiricileri ele.
Lojistik ağı kullanıldığı için 'Hizmet' sektörüne geçildiğini savunan veya en başından beri somut mal satıldığı için hep 'Ticaret' işletmesi olunduğunu iddia eden ifadeler elenir.
Kendi mülkiyetine aldığı malı dağıtan işletme ticaret yapar (hizmet değil). Ürettiği malı satan işletme ise ticaret değil sanayi işletmesidir.

Anahtar Kavram

Faaliyet Alanlarına Göre İşletmeler (Sanayi, Ticaret, Hizmet) ve Fayda Teorisi İlişkisi
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla