Soru

Zorluk: ZorTam Zamanında Üretim (JIT)

Kamuya ait bir makine ve teçhizat fabrikasında, operasyonel israfları ortadan kaldırmak amacıyla 'Tam Zamanında Üretim (JIT)' felsefesine geçiş projesi başlatılmıştır. Proje kapsamında her üretim istasyonu, kendi makine hazırlık sürelerinden kaynaklanan zaman kayıplarını telafi etmek ve yerel birim maliyetlerini minimumda tutmak amacıyla parçaları büyük kapasiteli partiler (yığınlar) hâlinde üretmeye devam etmektedir. Üretilen bu büyük partiler, üzerlerine sadece parça bilgisini içeren birer 'Kanban' kartı iliştirilerek bir sonraki istasyonun girişine bırakılmaktadır. Fabrika yönetimi, üretim sahasında kart dolaşımı başladığı için sistemin başarıyla JIT felsefesindeki 'çekme (pull)' mekanizmasına dönüştüğünü üst makamlara raporlamıştır.

JIT felsefesi ve üretim yönetim prensipleri dikkate alındığında, tesis yönetiminin kurduğu bu yapının gerçek bir 'çekme (pull)' sistemi olmamasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Üretim işlemlerinin sonraki istasyonun gerçek tüketim hızına göre küçük miktarlarda tetiklenmesi yerine, yerel verimlilik kaygısıyla üretilen büyük partilerin ileriye doğru sürülmesiCevap
  2. B
    JIT sistemlerinde malzeme akışının montaj hattından geriye doğru değil, ana üretim programının talimatlarıyla hammaddeden son ürüne doğru itme (push) mantığıyla yönetilmesinin gerekmesi
  3. C
    Çekme mekanizmasının doğası gereği, ara istasyonlarda Kanban kartları birikse dahi felsefedeki 'sıfır stok' hedefini sağlamak için üretim miktarından bağımsız olarak tüm depoların mutlak surette boş tutulmasının zorunlu olması
  4. D
    Kanban kartlı yönetim sistemlerinin esneklik gerektiren üretim yapılarında değil, yalnızca petrol rafinerileri gibi kesintisiz sürekli üretim (proses) sistemlerinde çalışabilmesi
  5. E
    İstasyonlar arası aktarılan yarı mamullerin bağımsız talep özelliği göstermesi sebebiyle, çekme mantığı yerine doğrudan Malzeme İhtiyaç Planlaması (MRP) yaklaşımının kullanılmasının zorunlu olması

Cevap

Doğru yanıt, işlemlerin sonraki istasyonun gerçek tüketimine göre değil, büyük partiler hâlinde yerel verimlilik kaygısıyla üretilip ileri sürülmesinin sistemin gerçek bir çekme (pull) mekanizması olmasını engellediğini belirten ifadedir.
Vakada tanımlanan durum, modern üretim sistemleri terminolojisinde 'gizli itme (push) sistemi' olarak bilinir. İstasyonların makine hazırlık süresi (setup time) maliyetlerinden kaçınmak için parçaları büyük partiler hâlinde üreterek sonrakine aktarması, geleneksel kitle üretiminin temel özelliğidir. Salt 'Kanban' etiketlerinin kullanılması bu mekanizmayı değiştirmez. Gerçek bir JIT/Çekme sisteminde üretim, bir sonraki istasyonun net ve küçük miktarlı tüketiminin yarattığı boşluğu doldurmak için geriye doğru tetiklenir.

Adım Adım Çözüm

1
Vakadaki üretim tarzının analiz edilmesi
İstasyonlar kendi verimliliklerini artırmak için 'büyük kapasiteli partiler' üretmekte ve bunları bir sonraki aşamaya aktarmaktadır.
Sistemin itme (push) mi yoksa çekme (pull) mi olduğunu belirlemek için malzemenin istasyonlar arası geçiş mantığı incelenmelidir.
2
JIT Çekme (Pull) mekanizması ile vakadaki durumun karşılaştırılması
Gerçek çekme sisteminde üretim, yalnızca sonraki istasyonun anlık ve küçük miktarlı tüketim sinyaliyle (Kanban) tetiklenir.
Salt Kanban kartı kullanmak sistemi çekme yapmaz; parti büyüklüğünün küçültülmesi ve talebin sondan başa akması şarttır.
3
Yönetimin düştüğü kavramsal hatanın tespit edilmesi
Yönetim, itme (push) sisteminin karakteristiği olan 'büyük yığınlarla üretim' mantığını koruyarak, Kanban kartlarını sadece bir etiket gibi kullanmış ve sahte bir çekme sistemi kurmuştur.
Gerçek JIT uygulamasında parti büyüklükleri küçültülmeli ve makine hazırlık süreleri iyileştirilmelidir.

Anahtar Kavram

Tam Zamanında Üretim (JIT) sistemlerinde İtme (Push) ve Çekme (Pull) mekanizmalarının ayrımı ve parti büyüklüğü ilişkisi.
Bu soruyu puanla