Soru

Zorluk: OrtaVeri Kaynakları: Birincil ve İkincil Veriler

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), emeklilerin dijital hizmetleri kullanım alışkanlıklarını analiz etmek üzere kapsamlı bir araştırma projesi başlatmıştır. Araştırma ekibi ilk aşamada, maliyet ve zaman tasarrufu sağlamak amacıyla kurumun kendi veri tabanında yer alan e-Devlet giriş loglarını, gerçekleşen işlem türlerini ve ortalama işlem sürelerini incelemiştir. Ancak bu verilerin, emeklilerin sistemi kullanırken yaşadıkları temel zorlukların 'nedenlerini' ve algıladıkları hizmet kalitesini açıklamada yetersiz kaldığı tespit edilmiştir. Bu eksikliği gidermek amacıyla, hizmeti kullanan emeklilerden yansız olarak seçilecek bir örneklem grubuyla yapılandırılmış yüz yüze anket çalışması yapılmasına karar verilmiştir.

Buna göre, araştırmanın veri toplama süreci ve kullanılan kaynaklarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Kurumun kendi veri tabanından analiz edilen log kayıtları içsel ikincil veridir; anket çalışmasıyla doğrudan hedef kitleden toplanacak bilgiler ise birincil veri niteliği taşır.Cevap
  2. B
    Her iki aşamada değerlendirilen veriler de mevcut araştırma problemi için özel olarak analiz edildiğinden, tamamı birincil veri kaynağı olarak sınıflandırılır.
  3. C
    Yüz yüze anket çalışması, verilerin kurum organizasyonunun dışındaki bireylerden elde edilecek olması sebebiyle dışsal ikincil veri kapsamında değerlendirilir.
  4. D
    Kurum veri tabanındaki kayıtlar, araştırmacının sahaya inmesine gerek kalmadan masabaşı çalışmasıyla elde edildiği için dışsal ikincil veri olarak kabul edilir.
  5. E
    E-Devlet giriş logları işlemsel ve sayısal nitelik taşıdığından nicel birincil veri; anket çalışması ise algı ve tutumları ölçeceğinden nitel ikincil veridir.

Cevap

Kurumun kendi veri tabanından analiz edilen log kayıtları içsel ikincil veridir; anket çalışmasıyla doğrudan hedef kitleden toplanacak bilgiler ise birincil veri niteliği taşır.
Veri kaynakları toplanma amaçlarına göre ikiye ayrılır. Araştırma problemine özel olarak, ilk defa araştırmacı tarafından elde edilen veriler 'birincil veri'dir (senaryodaki anket çalışması). Daha önce başka amaçlarla toplanmış ve anlık problem için hazır bulunan veriler ise 'ikincil veri'dir. İkincil veriler işletme içinden sağlanıyorsa (senaryodaki e-Devlet sistem logları) 'içsel ikincil veri', işletme dışından (TÜİK, odalar vb.) sağlanıyorsa 'dışsal ikincil veri' adını alır. Dolayısıyla log kayıtları içsel ikincil veri, anket ise birincil veridir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk veri kaynağının (log kayıtları) niteliğini belirlemek.
Log kayıtlarının, araştırmadan bağımsız olarak sistem tarafından otomatik kaydedilmiş kurum içi hazır veriler olduğu tespit edildi.
Araştırma amacı dışında, işletme/kurum içi faaliyetler sırasında önceden oluşturulmuş verilere içsel ikincil veri denir.
2
İkinci veri kaynağının (anket çalışması) niteliğini belirlemek.
Anketin, spesifik olarak mevcut araştırma problemindeki 'nedenleri' anlamak için hedef kitleden ilk kez toplanacak veriler olduğu tespit edildi.
Mevcut araştırma problemini çözmek amacıyla araştırmacının bizzat sahada (veya görüşme yoluyla) topladığı yeni verilere birincil veri denir.
3
Seçenekleri bu kavramsal çerçevede değerlendirmek.
Sadece birinci veri kaynağını içsel ikincil veri, ikinci veri kaynağını ise birincil veri olarak tanımlayan ifadenin doğru olduğu sonucuna ulaşıldı.
Diğer tanımlamalar veri kaynaklarının toplanma zamanı, amacı ve yeri (iç/dış) boyutlarında kavramsal hatalar içermektedir.

Anahtar Kavram

Birincil ve İkincil Veri Kaynaklarının Sınıflandırılması
Bu soruyu puanla