Merkezi Avrupa'da bulunan büyük bir dayanıklı tüketim malları üreticisi, uzun yıllar boyun… — KPSS İşletme

Merkezi Avrupa'da bulunan büyük bir dayanıklı tüketim malları üreticisi, uzun yıllar boyunca tüm dünya pazarını homojen ve tek bir pazar olarak kabul etmiş; maliyet liderliği sağlamak amacıyla ürünlerini yüksek oranda standartlaştırarak anavatandaki merkezinden sıkı bir şekilde koordine etmiştir. Ancak farklı coğrafyalardaki sosyo-kültürel farklılıkların ve yerel tüketici beklentilerinin artmasıyla bu katı yapı sürdürülemez hale gelmiştir. Yönetim kurulu, stratejik bir kararla 'polisentrik (çok merkezli)' bir yönetim anlayışına geçiş yapmış; faaliyet gösterilen her bir ülkedeki bağlı kuruluşlara tam bir özerklik tanıyarak, kendi yerel pazarları için bağımsız ürün geliştirme, fiyatlama ve pazarlama kararları alma yetkisi devretmiştir.

Bu stratejik dönüşüm incelendiğinde, işletmenin coğrafi kapsam ve uluslararasılaşma derecesi açısından aşağıdaki yapıların hangisinden hangisine geçiş yaptığı söylenebilir?

Küresel işletmeden $\rightarrow$ Çok uluslu işletmeyeCevap
B
Uluslararası işletmeden $\rightarrow$ Ulusötesi işletmeye
C
Çok uluslu işletmeden $\rightarrow$ Küresel işletmeye
D
Küresel işletmeden $\rightarrow$ Uluslararası işletmeye
E
Ulusötesi işletmeden $\rightarrow$ Çok uluslu işletmeye

Cevap

İşletmenin uyguladığı homojen pazar algısı ve yüksek standartlaştırma stratejisi 'küresel işletme' yapısını; sonrasında geçtiği polisentrik ve yerel özerkliğe dayanan strateji ise 'çok uluslu işletme' yapısını ifade etmektedir. Bu nedenle yaşanan geçiş, Küresel işletmeden Çok uluslu işletmeye doğrudur.

Vakada anlatılan ilk durumda işletme, tüm dünyayı tek pazar olarak görüp maliyet odaklı standartlaştırma yapmaktadır. Bu yönetim tarzı, 'Küresel (Global) İşletme'nin karakteristik özelliğidir. İkinci aşamada ise değişen tüketici taleplerine yanıt verebilmek için her ülkedeki birimine tam özerklik tanıyan, polisentrik (çok merkezli) bir yapıya geçilmiştir. Bağlı kuruluşların yerel pazarlara tam uyum sağladığı ve bağımsız hareket ettiği bu yapı 'Çok Uluslu (Multinational) İşletme'dir. Dolayısıyla yaşanan kurumsal değişim, küresel işletmeden çok uluslu işletmeye doğrudur.

Adım Adım Çözüm

Senaryodaki ilk organizasyonel durumun özelliklerinin (homojen pazar, standardizasyon, sıkı merkez kontrolü) analiz edilmesi.

Bu özelliklerin dünyayı tek bir pazar olarak gören ve merkezden yönetilen 'Küresel İşletme' modeline ait olduğunun tespit edilmesi.

Küresel işletmeler ölçek ekonomisinden faydalanmak için standartlaştırmayı ve jeosentrik/merkezi yönetimi benimserler.

Senaryodaki ikinci organizasyonel durumun özelliklerinin (polisentrik yönetim, bağlı kuruluşlara tam özerklik, yerel uyarlama) incelenmesi.

Bu yapının her ülkenin kendi dinamiklerine göre yönetilmesine izin veren 'Çok Uluslu İşletme' modeline ait olduğunun belirlenmesi.

Çok uluslu işletmeler, yerel uyarlamanın en yüksek olduğu ve bağlı kuruluşların bağımsız karar alabildiği ademi merkezi yapılardır.

İlk durum ile ikinci durum arasındaki yapısal geçişin tanımlanması.

Geçişin Küresel işletmeden

\rightarrow

Çok uluslu işletmeye doğru olduğunun sonucuna varılması.

Stratejik eksenin merkezi standartlaştırmadan yerel odaklı özerkliğe kayması bu spesifik kurumsal dönüşümü kanıtlar.

Anahtar Kavram

İşletmelerin Uluslararasılaşma Derecelerine Göre Sınıflandırılması ve Yönetim Felsefeleri (Etnosentrik, Polisentrik, Jeosentrik)

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Konular

Bu konudan daha fazla soru