Soru

Zorluk: ZorLikidite Oranları

Otomotiv yan sanayisinde parça üretimi yapan bir fabrikanın 2026 yılı 1. çeyrek sonu itibarıyla bilançosunun ilgili bölümlerinden alınan bazı hesap bakiyeleri aşağıdaki gibidir:

Hesap KalemiTutar (TL)
Hazır Değerler400.000
Ticari Alacaklar400.000
Stoklar400.000
Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar1.000.000

İşletme, 2. çeyreğin ilk haftasında aşağıdaki iki işlemi gerçekleştirmiştir:

I. Üretimde kullanılmak üzere 200.000200.000 TL tutarında hammaddeyi kredili (veresiye) olarak satın almıştır.
II. Vadesi gelen 200.000200.000 TL tutarındaki satıcı borcunu banka hesabından havale yaparak ödemiştir.

Buna göre, belirtilen işlemler sonrasında işletmenin asit-test (hızlı likidite) oranı kaç olmuştur?

  1. A
    0,200,20
  2. B
    0,500,50
  3. 0,600,60Cevap
  4. D
    0,800,80
  5. E
    1,201,20

Cevap

İşlemler sonrasında işletmenin asit-test oranı 0,600,60 olarak hesaplanmalıdır.
Doğru yanıt, işlemlerin her birinin bilançodaki etkisini kümülatif olarak yansıtan değerdir. Kredili mal alımı sonucunda Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar (KVK) 200.000 TL artarken, stoklar da 200.000 TL artmıştır. Ancak stoklar asit-test oranının pay kısmında yer almadığından payı etkilemez. Ardından yapılan 200.000 TL'lik nakit borç ödemesi hem KVK'yı hem de Hazır Değerleri 200.000 TL azaltmıştır. Sonuç olarak KVK net bazda değişmeyerek 1.000.000 TL kalmış; pay kısmındaki likit varlıklar (Hazır Değerler + Ticari Alacaklar) ise 400.000 TL + 400.000 TL - 200.000 TL = 600.000 TL'ye düşmüştür. Oran 600.000 / 1.000.000 = 0,60 olarak gerçekleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Asit-Test (Hızlı Likidite) oranının formülünü belirleyiniz.
Asit-Test Oranı=Do¨nen VarlıklarStoklarKısa Vadeli Yabancı Kaynaklar \text{Asit-Test Oranı} = \frac{\text{Dönen Varlıklar} - \text{Stoklar}}{\text{Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar}} veya Hazır Deg˘erler+Ticari AlacaklarKısa Vadeli Yabancı Kaynaklar \frac{\text{Hazır Değerler} + \text{Ticari Alacaklar}}{\text{Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar}}
Asit-test oranı, işletmenin stoklarını satmaya gerek kalmadan kısa vadeli borçlarını ödeyebilme gücünü ölçer.
2
Birinci işlemin (kredili hammadde alımı) bilanço kalemlerine etkisini hesaplayınız.
Stoklar 200.000200.000 TL artar. Satıcılar (Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar) 200.000200.000 TL artar. Hazır Değerler ve Alacaklar değişmez.
Kredili alımlarda nakit çıkışı olmaz, varlık (stok) ve kaynak (ticari borç) aynı anda eşit miktarda artar.
3
İkinci işlemin (satıcı borcu ödemesi) bilanço kalemlerine etkisini hesaplayınız.
Hazır Değerler (Banka) 200.000200.000 TL azalır. Satıcılar (Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar) 200.000200.000 TL azalır.
Borç ödemesi bilançonun hem aktifinde (nakit çıkışı) hem de pasifinde (borç azalışı) daralmaya yol açar.
4
İşlemler sonrasındaki güncel bilanço kalemlerini (pay ve payda) toplayınız.
Yeni Hazır Değerler = 400.000200.000=200.000400.000 - 200.000 = 200.000 TL. Yeni Ticari Alacaklar = 400.000400.000 TL. Yeni Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar = 1.000.000+200.000200.000=1.000.0001.000.000 + 200.000 - 200.000 = 1.000.000 TL.
Yeni oranı bulmak için güncel değerlerin formüle yerleştirilmesi gereklidir.
5
Güncel değerlerle yeni asit-test oranını hesaplayınız.
Yeni Asit-Test Oranı=200.000+400.0001.000.000=600.0001.000.000=0,60 \text{Yeni Asit-Test Oranı} = \frac{200.000 + 400.000}{1.000.000} = \frac{600.000}{1.000.000} = 0,60
Pay kısmındaki likit varlıklar toplamı 600.000600.000 TL, paydadaki kısa vadeli borçlar ise 1.000.0001.000.000 TL olarak kesinleşmiştir.

Anahtar Kavram

Asit-Test (Hızlı Likidite) Oranı Hesaplaması ve İşlemlerin Bilanço Kalemlerine Etkisi
Bu soruyu puanla