Soru

Zorluk: OrtaMülkiyet Yapılarına (Sermayelerine) Göre İşletmeler

Sağlık Bakanlığına bağlı olarak faaliyet gösteren bir devlet hastanesi, asli sağlık hizmetlerini sunmanın yanı sıra, laboratuvar ve görüntüleme gibi ek hizmetlerden elde ettiği gelirleri genel bütçe dışında ayrı bir mali havuzda toplayarak kendi sarf malzemesi ile cihaz bakım ihtiyaçlarının finansmanında kullanmaktadır.

Bu hastanenin bahsi geçen ticari nitelikli yapısı, mülkiyet yapılarına (sermayelerine) göre işletme sınıflandırmasında aşağıdakilerden hangisi kapsamında değerlendirilir?

  1. A
    İktisadi devlet teşekkülü
  2. B
    Hizmet işletmesi
  3. Döner sermayeli işletmeCevap
  4. D
    Kamu iktisadi kuruluşu
  5. E
    Mahalli idare işletmesi

Cevap

Döner sermayeli işletme
Soruda tanımlanan yapı, genel idare esaslarına göre yürütülen asli görevlerin yanı sıra, kurumlara tahsis edilen sermaye ile ticari nitelikli faaliyetler yürütülmesini ve gelirin kurum ihtiyaçlarında kullanılmasını sağlayan 'döner sermayeli işletme' modelidir. Bu işletmeler, mülkiyetlerine göre işletmeler başlığı altındaki kamu işletmelerinin önemli bir alt türünü oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki işletmenin temel özelliklerini ve bağlı olduğu yapıyı tespit et.
İşletmenin Sağlık Bakanlığına (merkezi idareye) bağlı olduğu, asli görevinin yanında ticari nitelikli faaliyetler yürüttüğü ve gelirlerini genel bütçe dışında ayrı bir havuzda tuttuğu belirlenir.
Bu özellikler, kamu işletmelerinin alt türlerini birbirinden ayırmak için gereken temel ayırt edici kriterlerdir.
2
İstenen sınıflandırma ölçütünü belirle.
Sorunun işletmeleri 'mülkiyet yapılarına (sermayelerine) göre' sınıflandırmayı talep ettiği tespit edilir.
Sınıflandırma ölçütünün doğru belirlenmesi, mülkiyet dışındaki kriterlere (faaliyet alanı vb.) dayanan çeldiricilerin elenmesini sağlar.
3
Tespit edilen özellikleri kamu işletmesi türleriyle eşleştir.
Genel ve katma bütçeli idarelere bağlı olarak kurulan, elde ettiği gelirleri kendi ihtiyaçlarına harcayabilen tahsisli sermaye yapılarına 'Döner sermayeli işletme' adı verildiği sonucuna varılır.
İDT ve KİK'ler bağımsız tüzel kişiliklere sahipken, mahalli idare işletmeleri yerel yönetimlere aittir. Tanımlanan yapı doğrudan döner sermayeli işletmelere karşılık gelmektedir.

Anahtar Kavram

Mülkiyet Yapısına Göre Kamu İşletmelerinin Alt Sınıflandırmaları
Bu soruyu puanla