Sermaye piyasalarında işlem gören bir işletmenin kâr dağıtım sürecinde; nakit, bedelsiz pay senedi ve borç senedi gibi çeşitli temettü türleri tercih edilebilmekte ve bu süreç belirli yasal tarihler çerçevesinde yürütülmektedir.
Bir finansal danışmanın bu konudaki bilgilendirme notunda yer alan aşağıdaki ifadelerden hangisi, temettü türlerinin özellikleri ile dağıtım takvimindeki aşamaların niteliklerini doğru bir şekilde yansıtmaktadır?
- ANakit temettü dağıtımı, işletmenin yatırımları için kullanabileceği otofinansman kapasitesini artırarak dış kaynak ihtiyacını sınırlandırırken; ilan tarihi (declaration date) ortakların kâr paylarını fiilen tahsil ettikleri ödeme aşamasını ifade eder.
- BBorç senedi (scrip) biçiminde yapılan temettü ödemesi, şirketin borç-özkaynak oranını düşürerek finansal esnekliğini artırır; kayıt tarihi (record date) ise yönetim kurulunun temettü dağıtım kararını yasal olarak kamuoyuna ilk kez duyurduğu gündür.
- CHisse senedi (bedelsiz) şeklinde temettü verilmesi, hissedarların şirketteki mülkiyet yüzdesini ve kontrol gücünü artırır; ödeme tarihi (payment date) ise şirket kayıtlarına bakılarak temettü almaya hak kazanan yatırımcıların tespit edildiği gündür.
- Hisse senedi (bedelsiz) şeklinde temettü dağıtımı, işletmenin toplam özkaynak büyüklüğünü değiştirmezken dağıtılmamış kârları ödenmiş sermaye kalemine aktarır; temettüsüz işlem tarihi (ex-dividend date) ise yeni hisse alıcısının o döneme ait kâr payı hakkından mahrum kaldığı ilk işlem günüdür.Cevap
- EŞirketin nakit yetersizliği durumunda başvurduğu borç senedi ihracıyla kâr payı ödemesi, bilançodaki dağıtılmamış kârlar kaleminde bir azalışa neden olmaz; temettüsüz işlem tarihi ise piyasada hisse senedi fiyatının hisse başına kâr payı tutarı kadar yukarı yönlü düzeltildiği aşamadır.
Cevap
Hisse senedi şeklinde temettü dağıtımının özkaynak toplamını değiştirmeyip dağıtılmamış kârları sermayeye aktardığı ve temettüsüz işlem tarihinin (ex-dividend date) yeni alıcının kâr payı hakkından mahrum kaldığı ilk gün olduğu ifadesi tamamen doğrudur.
Bedelsiz hisse senedi ihracı yoluyla yapılan temettü ödemesinde işletmeden nakit çıkışı olmaz; bilançoda 'dağıtılmamış kârlar' hesabı azalarak 'ödenmiş sermaye' hesabı artar. Bu durum işletmenin toplam özkaynak büyüklüğünü değiştirmez. Ayrıca temettüsüz işlem tarihi (ex-dividend date), hisse senedinin üzerinde kâr payı kuponu olmaksızın işlem görmeye başladığı, yani yeni alıcının kâr payı hakkından yararlanamadığı ilk piyasa günüdür. Bu ifadedeki her iki kavram da teorik açıdan tamamen doğrudur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Temettü Ödeme Türleri ve Dağıtım Takvimi Tarihleri