Examkin

Makro (Genel) Çevre: Politik ve Hukuki Etkenler

8 soru

Soru 1Soru →

Uluslararası ölçekte faaliyet gösteren bir enerji firması, yatırım yaptığı ülkede gerçekleşen parlamento seçimleri sonrasında kurulan yeni hükümetin, radikal karbon emisyonu kısıtlamalarını içeren yeni bir kanun tasarısını meclisten geçirerek yürürlüğe koyması üzerine, mevcut fosil yakıtlı santral projelerini durdurma ve rüzgâr enerjisine yönelme kararı almıştır.

İşletmenin aldığı bu stratejik revizyon kararı, ağırlıklı olarak aşağıdaki çevre unsurlarından hangisindeki değişimin doğrudan bir sonucudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Siyasal ve yasal faktörler

Cevap

Siyasal ve yasal faktörler
İşletmelerin faaliyet gösterdikleri ülkelerdeki hükümet değişiklikleri, devletin yönlendirici politikaları ve meclisten geçen kanunlar makro çevrenin siyasal ve yasal faktörlerini oluşturur. Senaryoda firmanın stratejisini değiştirmesine neden olan unsur, tüketici tercihi veya ekonomik bir kriz değil, doğrudan devletin yasama organı aracılığıyla çıkardığı emisyon kısıtlaması kanunudur. Bu nedenle doğru sınıflandırma siyasal ve yasal faktörlerdir.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryodaki değişimi tetikleyen asıl olayın tespit edilmesi.
Değişimi tetikleyen unsurun yeni hükümetin kurulması ve meclisten karbon emisyonunu kısıtlayan yeni bir kanun geçmesi olduğu belirlenmiştir.
Sorunun kökünde yatan asıl etkeni bulmak, doğru çevre sınıflandırmasını yapabilmek için gereklidir.
2
Tespit edilen olayın işletme çevresi alt disiplinleriyle eşleştirilmesi.
Hükümet politikaları, meclis kararları ve kanunlar işletmenin makro (genel) çevresindeki siyasal ve yasal faktörler çatısı altında sınıflandırılır.
Devletin yürütme ve yasama organları aracılığıyla aldığı kararlar doğrudan politik ve hukuki çevreyi oluşturur.

Anahtar Kavram

Makro (Genel) Çevre: Politik ve Hukuki Etkenler
Soru 2Soru →

Bir telekomünikasyon şirketi, faaliyette bulunduğu ülkede kişisel verilerin korunmasına ilişkin yeni kanuni düzenlemelerin meclisten geçerek yürürlüğe girmesi ve ulusal güvenlik gerekçesiyle hükümet tarafından sektöre yönelik yeni denetim mekanizmalarının getirilmesi üzerine altyapı yatırımlarını yeniden değerlendirme kararı almıştır.

Buna göre, işletmenin bu stratejik kararını doğrudan etkileyen faktörler genel (makro) çevrenin hangi unsuru kapsamında sınıflandırılır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Politik ve hukuki çevre

Cevap

Doğru yanıt, yasal düzenlemeleri ve hükümet politikalarını kapsayan politik ve hukuki çevredir.
İşletmelerin faaliyetlerini yürüttüğü ülkelerdeki yasalar, kanunlar, yönetmelikler, hükümetin istikrarı ve devletin sektörel müdahaleleri makro çevrenin politik ve hukuki unsurlarını oluşturur. Senaryoda bahsedilen 'yeni kanuni düzenlemelerin yürürlüğe girmesi' ve 'hükümet tarafından getirilen denetim mekanizmaları', doğrudan devletin yasa yapıcı ve yürütme erkini ifade ettiği için işletmenin politik ve hukuki çevresini tanımlar.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryodaki temel değişim faktörlerini belirle.
Temel faktörlerin 'yeni kanuni düzenlemeler' ve 'hükümetin denetim mekanizmaları' olduğu tespit edildi.
İşletmenin kararını neyin tetiklediğini anlamak, çevre unsurunu doğru sınıflandırmak için gereklidir.
2
Belirlenen faktörleri işletme çevresi sınıflandırmasına göre değerlendir.
Kanunlar, yönetmelikler, hükümet müdahaleleri ve devlet politikaları doğrudan 'politik ve hukuki çevre' boyutu altında incelenir.
Makro çevre unsurları ekonomik, sosyo-kültürel, teknolojik, politik ve hukuki olarak ayrılır; yasalar ve siyasi irade politik-hukuki kapsamdadır.

Anahtar Kavram

İşletme Çevresi (Makro Çevre Unsurları)
Soru 3Soru →

Bir ilaç firması, piyasaya sürmeye hazırlandığı yeni bir ürünün tanıtım faaliyetlerini planlarken, Rekabet Kurumu tarafından yayımlanan ve haksız rekabeti önlemeye yönelik reklam standartlarını yeniden belirleyen yeni bir tebliğ nedeniyle tüm pazarlama kampanyasını iptal edip baştan tasarlamak zorunda kalmıştır.

Buna göre, işletmenin pazarlama stratejisini değiştirmesine yol açan bu durum, işletmeyi etkileyen çevre unsurlarından hangisi kapsamında değerlendirilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Politik ve hukuki çevre

Cevap

Politik ve hukuki çevre
İşletmelerin faaliyetlerini etkileyen yasalar, yönetmelikler, tebliğler ve devlet kurumlarının düzenlemeleri makro çevrenin politik ve hukuki unsurlarını oluşturur. Senaryoda Rekabet Kurumu'nun yayımladığı tebliğ, işletmenin uymakla yükümlü olduğu yasal bir zorunluluktur ve doğrudan politik-hukuki çevreye örnektir.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryodaki temel etkeni belirle.
İşletmeyi etkileyen temel etken, Rekabet Kurumu tarafından yayımlanan yeni bir tebliğdir.
Çevre unsurunu doğru sınıflandırabilmek için değişimin kaynağını tespit etmek gerekir.
2
Belirlenen etkenin hangi çevre kategorisine girdiğini analiz et.
Devlet otoritelerinin yayımladığı yasa, yönetmelik ve tebliğler hukuki bağlayıcılığı olan dışsal düzenlemelerdir.
Makro çevre unsurları işletmenin dışında gelişen ve uyulması zorunlu olan genel koşulları ifade eder.
3
Doğru çevre unsurunu seç.
Yasal mevzuat ve devlet düzenlemeleri, makro çevrenin politik ve hukuki etkenleri arasında yer alır.
İşletmeler faaliyetlerini devletin belirlediği yasal sınırlar içinde yürütmek zorundadır.

Anahtar Kavram

İşletme Çevresi - Politik ve Hukuki Etkenler
Soru 4Soru →

Bir beyaz eşya üreticisi, önümüzdeki beş yıllık stratejik planını hazırlarken dış çevresini analiz etmektedir. Bu süreçte yönetimin raporlarında özellikle vurgulanan gelişmeler şunlardır:

• Asgari Ücret Tespit Komisyonunun alacağı yeni kararlar ve İş Kanunu'nda yapılması planlanan esnek çalışma düzenlemeleri
• Hükûmetin yerli üretimi korumak amacıyla ithal ara mallara getirdiği ek gümrük vergileri ve ithalat kotaları
• Tüketici mahkemelerinin ayıplı mal iadelerinde ispat yükünü tamamen üreticiye bırakan güncel içtihatları

Buna göre, vurgulanan bu gelişmeler işletmenin makro (genel) çevresini oluşturan alt unsurlardan hangisinin kapsamında değerlendirilmektedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Politik ve hukuki çevre

Cevap

Politik ve hukuki çevre
Doğru yanıt olan politik ve hukuki çevre; devletin rejimi, yasal düzenlemeler (iş hukuku, ticaret hukuku), hükûmet politikaları (kotalar, teşvikler) ve yargı kararları gibi işletmelerin uymak zorunda olduğu resmî kuralları kapsar. Sorudaki komisyon kararları, kanunlar ve mahkeme içtihatları tamamen bu kapsamdadır.

Adım Adım Çözüm

1
Öncülde verilen faktörlerin kaynağını belirle.
Komisyon kararları, kanun değişiklikleri, hükûmet kotaları ve mahkeme içtihatları devletin yasama, yürütme ve yargı organlarından çıkmaktadır.
Çevresel faktörlerin hangi makro unsura ait olduğunu bulmak için kararı alan otoriteye bakılmalıdır.
2
Belirlenen kaynağı PEST (Politik, Ekonomik, Sosyal, Teknolojik) analizi unsurları ile eşleştir.
Devletin müdahaleleri, yasaları ve siyasi otoritelerin aldığı kısıtlayıcı/düzenleyici kararlar Politik ve Hukuki Çevre sınıfına girer.
Asgari ücretin kendisi ekonomik bir yük olsa da, bunun bir kanunla zorunlu tutulması hukuki bir boyuttur.

Anahtar Kavram

Makro Çevre Analizinde Politik ve Hukuki Faktörler
Soru 5Soru →

Bir gıda işletmesi, ürünlerinin ambalajlarında kullandığı belirli plastik türlerinin ilgili bakanlık tarafından çıkarılan yeni bir yönetmelikle yasaklanması üzerine tüm paketleme süreçlerini ve tedarik ağını değiştirmek zorunda kalmıştır.

Bu işletmenin ambalajlama süreçlerini değiştirmesine neden olan dış çevre unsuru aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Politik ve hukuki çevre

Cevap

Doğru cevap, bakanlık yönetmeliği gibi yasal düzenlemeleri kapsayan politik ve hukuki çevredir.
Bakanlıkların çıkardığı yönetmelikler, yasalar, kanun hükmünde kararnameler ve devletin genel idari kararları, işletmelerin faaliyetlerini sınırlandıran veya yönlendiren politik ve hukuki çevre (makro çevre) unsurlarıdır. Soruda işletmenin kendi isteği veya pazar şartlarıyla değil, emredici bir yasal kuralla değişime gitmesi anlatıldığı için doğru yanıt politik ve hukuki çevredir.

Adım Adım Çözüm

1
Soruda verilen değişimin kaynağını belirleme.
Değişimin kaynağının 'bakanlık tarafından çıkarılan yeni bir yönetmelik' olduğu görülür.
İşletmeyi etkileyen faktörün niteliğini saptamak, doğru çevre unsurunu bulmak için gereklidir.
2
Kaynağın hangi çevre faktörü grubuna girdiğini sınıflandırma.
Yönetmelikler, yasalar ve devlet müdahaleleri makro çevre faktörlerinden politik ve hukuki çevreye aittir.
Makro çevre faktörleri (PESTEL) işletmenin kontrolü dışındaki genel etkenleri kategorize eder.

Anahtar Kavram

İşletme Çevresi (Makro Çevre - Politik ve Hukuki Etkenler)
Soru 6Soru →

İşletmeler, faaliyetlerini sürdürdükleri çevrenin sürekli değişen dinamiklerine uyum sağlamak zorundadır. Bu kapsamda üst yönetim, işletmenin kontrolü dışındaki fırsat ve tehditleri belirlemek için kapsamlı bir çevre analizi yürütmektedir. Analiz raporunda yer alan faktörlerin doğru sınırlandırılması ve sınıflandırılması, stratejik kararların isabetliliği açısından kritik öneme sahiptir.

Buna göre, işletme yönetiminin karşılaştığı aşağıdaki durumlardan hangisi makro (genel) çevrenin politik ve hukuki etkenleri kapsamında değerlendirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yasama organı tarafından onaylanan yeni bir kanunla, iş sağlığı ve güvenliği standartlarının revize edilerek sanayi tesislerine zorunlu ek denetim ve sertifikasyon şartı getirilmesi

Cevap

Yasama organı tarafından onaylanan yeni bir kanunla, iş sağlığı ve güvenliği standartlarının revize edilerek sanayi tesislerine zorunlu ek denetim ve sertifikasyon şartı getirilmesi
Doğru cevap, yasama organı tarafından onaylanan yeni kanunla iş sağlığı ve güvenliği standartlarının değiştirilmesini içeren seçenektir. Makro çevrenin politik ve hukuki unsurları; hükümetlerin, meclisin veya düzenleyici üst kurulların çıkardığı yasa, yönetmelik, vergi mevzuatı ve standartları kapsar. İşletmeler bu yasal düzenlemelere kendi iradeleri dışında zorunlu olarak uymak durumundadır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerde sunulan durumların 'İç Çevre', 'Mikro (Yakın) Çevre' veya 'Makro (Genel) Çevre' faktörü olup olmadığını tespit edin.
Tedarikçilerin dayatması mikro çevredir. Şirket türünün anonim şirkete dönüştürülmesi ise işletmenin tamamen kendi kontrolündeki iç çevre unsurudur.
Çevre analizinde ilk aşama, olayın işletmenin kontrolünde olup olmadığını (iç/dış) ve sektöre mi yoksa tüm ülkeye/dünyaya mı ait olduğunu (mikro/makro) ayırmaktır.
2
Makro (Genel) çevre olarak tespit edilen faktörleri kendi alt başlıklarına (Politik/Hukuki, Ekonomik, Sosyo-Kültürel vb.) ayırın.
Merkez Bankası kararları 'Ekonomik', tüketici bilincindeki değişim 'Sosyo-Kültürel', yasama organının çıkardığı yeni kanun ve sertifikasyon zorunluluğu ise 'Politik ve Hukuki' makro etkenlerdir.
Devlet kurumlarının aldığı her karar doğrudan politik değildir; faiz oranları gibi paranın maliyetini belirleyen faktörler ekonomik çevre başlığında incelenir. Yasal zorunluluklar ve mevzuatlar ise hukuki çevreyi oluşturur.

Anahtar Kavram

İşletme Çevresinin Sınıflandırılması: Makro Çevre ve Hukuki Etkenler
Soru 7Soru →

Köklü bir otomotiv üreticisi, son yıllarda toplumda çevre bilincinin gelişmesiyle birlikte doğa dostu araçlara yönelik artan tüketici talebine yanıt verebilmek amacıyla elektrikli araç (EV) teknolojileri üzerine yürüttüğü Ar-Ge çalışmalarını hızlandırmıştır. İşletme yönetimi bir süredir pazar dinamiklerini izlemesine rağmen, yüksek dönüşüm maliyetleri nedeniyle mevcut üretim bantlarını tamamen elektrikli araçlara kaydırma konusunda tereddüt yaşamıştır. Ancak, faaliyet gösterilen ülkede yasama organının içten yanmalı motorlu yeni araçların satışını beş yıl içinde tamamen yasaklayan bir düzenlemeyi onaylaması ve elektrikli araç üreticilerine yönelik on yıllık kurumlar vergisi muafiyeti getiren teşvik paketini yürürlüğe koyması, işletmenin tüm stratejik yatırım planını güncelleyerek tamamen elektrikli araç üretimine geçme yönünde kesin karar almasıyla sonuçlanmıştır.

Buna göre, işletmenin tereddütlerini ortadan kaldıran ve köklü stratejik değişim kararını almasında asıl itici güç olan dış çevre unsuru aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Politik ve hukuki çevre

Cevap

Politik ve hukuki çevre
Doğru seçenek, işletmelerin faaliyetlerini sınırlandıran veya yönlendiren devlet müdahalelerini, yasaları ve politik kararları temsil eder. Olayda yasama organının içten yanmalı motorları yasaklaması ve devletin vergi muafiyeti getirmesi, doğrudan hükümet politikaları ve yasal düzenlemelerdir. Bu nedenle işletmenin stratejisini değiştiren asıl dış çevre unsuru politik ve hukuki çevredir.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki çevresel faktörleri ayrıştırın.
Çevre bilinci ve talep (sosyo-kültürel), Ar-Ge faaliyetleri (teknolojik), yasa ile getirilen satış yasağı ve vergi muafiyeti (politik/hukuki) tespit edilmiştir.
Sorunun kökünde birden fazla çevresel etken bir arada verilerek çeldirici oluşturulmuştur.
2
İşletmenin nihai kararını verdiren asıl tetikleyici unsuru belirleyin.
Metinde 'işletmenin tereddütlerini ortadan kaldıran ve kesin karar almasıyla sonuçlanan' olayın yasama organının düzenlemesi ve devlet teşviki olduğu görülmektedir.
Soruda değişimi başlatan değil, asıl itici güç olan ve stratejiyi kesinleştiren faktör sorulmaktadır.
3
Tetikleyici unsurun hangi makro çevre sınıfına girdiğini tanımlayın.
Devletin koyduğu yasalar, regülasyonlar, yasaklar ve yasal teşvik paketleri politik ve hukuki çevre kavramı içerisinde değerlendirilir.
İşletmeler faaliyetlerini devletin belirlediği yasal çerçeve ve politik vizyon sınırları içinde yürütmek zorundadır.

Anahtar Kavram

İşletmenin faaliyetlerini ve stratejilerini doğrudan şekillendiren yasalar, yönetmelikler, devlet politikaları ve hukuki düzenlemelerin bütünü politik ve hukuki çevreyi oluşturur.
Soru 8Soru →

Küresel ölçekte faaliyet gösteren bir finansal teknoloji (fintek) şirketi, dijital cüzdan ve mikro ödeme hizmetlerini gelişmekte olan yeni bir pazara sunmaya hazırlanmaktadır. Şirketin üst yönetimi, pazar giriş stratejisini belirlemeden önce kapsamlı bir dış çevre analizi gerçekleştirmiştir. Analiz raporunda hedef pazarın dinamiklerine ilişkin çeşitli bulgulara yer verilmiştir.

Buna göre, analiz raporunda yer alan aşağıdaki bulgulardan hangisi işletmenin makro çevresindeki 'siyasi ve yasal etkenler' kapsamında değerlendirilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İlgili ülkedeki denetleyici otoritenin, ödeme sistemleri sağlayıcıları için veri yerelleştirmesi zorunluluğu getiren yeni bir mevzuat yürürlüğe koyması.

Cevap

İlgili ülkedeki denetleyici otoritenin, ödeme sistemleri sağlayıcıları için veri yerelleştirmesi zorunluluğu getiren yeni bir mevzuat yürürlüğe koyması.
Doğru yanıt, denetleyici otoritenin yeni bir mevzuat yürürlüğe koymasını ifade eden seçenektir. Devlet kurumlarının ve yasa koyucuların çıkardığı kanunlar, tebliğler, regülasyonlar ve yasaklar doğrudan makro çevrenin siyasi ve yasal (hukuki) boyutunu oluşturur. Veri yerelleştirmesi zorunluluğu, şirketin teknolojik kararlarını etkilese de kaynağı itibarıyla yasal bir yaptırımdır.

Adım Adım Çözüm

1
İşletme çevresi kavramlarını ve alt kategorilerini (iç, mikro, makro) gözden geçirin.
Makro çevrenin; ekonomik, sosyo-kültürel, teknolojik ve siyasi/yasal unsurlardan oluştuğu belirlenir.
Seçeneklerdeki durumların hangi çevre katmanına ait olduğunu sınıflandırmak için teorik altyapının kurulması gerekir.
2
Seçeneklerde verilen bulguların konularını analiz edin.
Mevzuat (Hukuki), Tüketici Alışkanlığı (Sosyo-Kültürel), Döviz Kuru (Ekonomik), Rakipler (Mikro), Siber Güvenlik Altyapısı (Teknolojik) olarak eşleştirilir.
Soru kökünde istenen 'siyasi ve yasal etkenler' kategorisine giren tek seçeneği izole etmek için eleme yöntemi uygulanır.
3
Düzenleyici otorite ve mevzuat kavramlarının temsil ettiği boyutu tespit edin.
Mevzuatların devletin kanun koyucu ve düzenleyici rolünden kaynaklandığı, dolayısıyla doğrudan siyasi/yasal çevreye ait olduğu sonucuna varılır.
Yasal zorunluluklar, işletmelerin uymak zorunda olduğu hukuki çerçeveyi çizer.

Anahtar Kavram

İşletmenin Makro Çevresi: PESTLE Analizi Unsurları
Makro (Genel) Çevre: Politik ve Hukuki Etkenler Alıştırma Soruları — KPSS İşletme | Examkin