Soru

Zorluk: OrtaKareler Toplamlarının Hesaplanması

Bir yerel yönetim araştırmasında, sunulan belediye hizmetlerinin kalitesi üzerinde "Hizmet Türü" (AA faktörü) ve "İlçe Grubu" (BB faktörü) değişkenlerinin etkisi incelenmiştir. İki yönlü varyans analizi (ANOVA) modelinin uygulandığı bu çalışmada, kareler toplamlarının ayrıştırılması sonucunda aşağıdaki tablo elde edilmiştir:

Varyans KaynağıKareler Toplamı (KT)
Hizmet Türü (AA)150150
İlçe Grubu (BB)200200
Etkileşim (A×BA \times B)??
Hata (EE)180180
Genel Toplam**600600**

Buna göre, belediye hizmetlerinin kalitesine yönelik bu analizde "Hizmet Türü ×\times İlçe Grubu" etkileşimine ait kareler toplamı (SSABSS_{AB}) değeri aşağıdakilerden hangisidir?

  1. 70Cevap
  2. B
    120
  3. C
    180
  4. D
    250
  5. E
    530

Cevap

Etkileşim kareler toplamı (SSABSS_{AB}) değeri 70 olarak hesaplanır.
İki yönlü varyans analizinde kareler toplamının toplanabilirlik özelliği gereği, genel kareler toplamı (SSTSST); ana etkiler (SSASSA ve SSBSSB), etkileşim etkisi (SSABSS_{AB}) ve hata terimi (SSESSE) kareler toplamlarının toplamına eşittir (SST=SSA+SSB+SSAB+SSESST = SSA + SSB + SSAB + SSE). Bu denklemden yararlanarak SSAB=600(150+200+180)=70SS_{AB} = 600 - (150 + 200 + 180) = 70 sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
İki yönlü varyans analizinde kareler toplamının toplanabilirlik özelliğini belirten formülü yazınız.
SST=SSA+SSB+SSAB+SSESST = SSA + SSB + SSAB + SSE
Genel kareler toplamının (SST), modeldeki tüm varyans kaynaklarına (ana etkiler, etkileşim ve hata) ait kareler toplamlarının toplamına eşit olması temel bir varsayımdır.
2
Verilen değerleri formülde yerine koyunuz.
600=150+200+SSAB+180600 = 150 + 200 + SS_{AB} + 180
Problemde verilen genel toplam (SSTSST), AA faktörü (SSASSA), BB faktörü (SSBSSB) ve hata (SSESSE) değerlerini kullanarak bilinmeyen etkileşim terimini yalnız bırakmak gerekir.
3
Etkileşim kareler toplamını (SSABSS_{AB}) hesaplayınız.
SSAB=600(150+200+180)=600530=70SS_{AB} = 600 - (150 + 200 + 180) = 600 - 530 = 70
Toplama ve çıkarma işlemleri sonucunda etkileşim kaynağına düşen varyans miktarı belirlenir.

Anahtar Kavram

Varyans Analizinde Kareler Toplamının Ayrıştırılması ve Toplanabilirlik İlkesi
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla