Soru

Zorluk: OrtaÖrnekleme Birimi ve Gözlem Birimi

Bir kamu sağlığı araştırmasında, bir bölgedeki çocukların aşılama oranlarını belirlemek amacıyla iki farklı örnekleme planı değerlendirilmektedir:

I. Plan: Bölgedeki tüm Aile Sağlığı Merkezlerinin (ASM) listesinden tesadüfi olarak 2525 merkez seçilecek ve seçilen bu merkezlere kayıtlı tüm çocuklar ziyaret edilerek aşılama verileri derlenecektir.
II. Plan: Bölgedeki tüm çocukların kimlik numaralarından oluşan merkezi veri tabanı üzerinden tesadüfi olarak 500500 çocuk seçilecek ve bu çocukların sağlık kayıtları incelenerek aşılama durumları kaydedilecektir.

Buna göre, bu planlardaki 'örnekleme birimleri' aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak tanımlanmıştır?

  1. I. Planda örnekleme birimi Aile Sağlığı Merkezi, II. Planda ise çocuktur.Cevap
  2. B
    Her iki planda da örnekleme birimi çocuktur.
  3. C
    I. Planda örnekleme birimi çocuk, II. Planda ise Aile Sağlığı Merkezidir.
  4. D
    I. Planda örnekleme birimi Aile Sağlığı Merkezi, II. Planda ise merkezi veri tabanıdır.
  5. E
    I. Planda hem örnekleme hem de gözlem birimi Aile Sağlığı Merkezidir.

Cevap

I. Plan için örnekleme birimi Aile Sağlığı Merkezi, II. Plan için ise çocuktur.
I. Planda örnekleme çerçevesi ASM'lerden oluştuğu ve seçim ASM'ler üzerinden yapıldığı için örnekleme birimi Aile Sağlığı Merkezidir. II. Planda ise seçim doğrudan çocukların kimlik numaraları üzerinden yapıldığı için örnekleme birimi çocuktur.

Adım Adım Çözüm

1
I. Planın seçim sürecini analiz etme
Araştırmacı ASM listesinden seçim yapmıştır.
Örnekleme birimi, örneklem seçimi için kullanılan çerçevedeki (listedeki) her bir öğedir.
2
II. Planın seçim sürecini analiz etme
Araştırmacı doğrudan çocukların listesinden seçim yapmıştır.
Seçim doğrudan analiz edilecek nihai birimler üzerinden yapılıyorsa örnekleme birimi ile gözlem birimi çakışır.
3
Birimleri karşılaştırma
I. Planda örnekleme birimi ASM (küme), II. Planda ise çocuktur (eleman).
İlk planda birimler farklıyken (küme örneklemesi mantığı), ikinci planda birimler aynıdır (basit rastgele örnekleme mantığı).

Anahtar Kavram

Örnekleme birimi, kitle elemanlarını seçmek için kullanılan ve üzerinde seçim işleminin gerçekleştirildiği birimdir; gözlem birimi ise değişkenlere ilişkin ölçüm veya bilginin fiilen toplandığı birimdir.
Bu soruyu puanla