Soru

Zorluk: ZorABC Analizi ve Diğer Sınıflandırma Yöntemleri

Karayolları Genel Müdürlüğüne bağlı bir bölge bakım şefliği, iş makinelerinin periyodik bakımlarında kullandığı beş temel yedek parça için ABC analizi yapmak istemektedir. Şeflik, stok kalemlerini sınıflandırırken yalnızca "yıllık kullanım değeri"ni (yıllık talep miktarı ×\times birim maliyet) temel almaktadır.

Yedek parçalara ait veriler aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Yedek ParçaBirim Maliyet (TL)Yıllık Talep (Adet)
P12.5002.5004040
P250504.0004.000
P3300300200200
P425251.0001.000
P51.5001.5001010

Şefliğin uyguladığı stok yönetim politikasına göre; kalemler yıllık kullanım değerlerine göre büyükten küçüğe sıralandığında, kümülatif kullanım değerinin ilk %75\%75'lik kısmı A sınıfı, bunu izleyen %15\%15'lik kısmı B sınıfı ve kalan %10\%10'luk kısmı ise C sınıfı olarak gruplandırılacaktır.

Buna göre, yedek parçaların ABC sınıflandırması aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

  1. A Sınıfı: P1, P2 | B Sınıfı: P3 | C Sınıfı: P4, P5Cevap
  2. B
    A Sınıfı: P1, P5 | B Sınıfı: P3 | C Sınıfı: P2, P4
  3. C
    A Sınıfı: P2, P4 | B Sınıfı: P3 | C Sınıfı: P1, P5
  4. D
    A Sınıfı: P2 | B Sınıfı: P1 | C Sınıfı: P3, P4, P5
  5. E
    A Sınıfı: P4, P5 | B Sınıfı: P3 | C Sınıfı: P1, P2

Cevap

A Sınıfı: P1 ve P2, B Sınıfı: P3, C Sınıfı: P4 ve P5 olarak yapılan sınıflandırma doğrudur.
Doğru sınıflandırmada, öncelikle her bir parçanın yıllık kullanım değeri (fiyat ×\times talep) hesaplanıp büyükten küçüğe sıralanır. Toplam kullanım değeri 400.000400.000 TL'dir. En yüksek değere sahip P2 ($200.000\$200.000, %50\%50) ve hemen ardından gelen P1 ($100.000\$100.000, %25\%25) birleştiğinde hedeflenen %75\%75'lik kümülatif hacme ulaşır ve A sınıfını oluştururlar. Ardından gelen P3 tek başına %15\%15'lik ($60.000\$60.000) pay ile B sınıfını oluştururken, geriye kalan P4 ve P5 toplam %10\%10'luk pay ile C sınıfında yer alır.

Adım Adım Çözüm

1
Her bir yedek parça için yıllık kullanım değerini (Birim Maliyet * Yıllık Talep) hesapla.
P1: 100.000100.000 TL, P2: 200.000200.000 TL, P3: 60.00060.000 TL, P4: 25.00025.000 TL, P5: 15.00015.000 TL
ABC analizi, stok kalemlerinin kuruma olan toplam maliyet/kullanım hacmi etkisine göre sınıflandırılmasını gerektirir.
2
Tüm parçaların yıllık kullanım değerlerini toplayarak toplam envanter kullanım değerini bul.
100.000+200.000+60.000+25.000+15.000=400.000100.000 + 200.000 + 60.000 + 25.000 + 15.000 = 400.000 TL
Kümülatif yüzdeleri hesaplayabilmek için toplam taban değere ihtiyaç vardır.
3
Parçaları yıllık kullanım değerlerine göre büyükten küçüğe sırala ve her birinin toplam içindeki kümülatif yüzdesini belirle.
1) P2: 200.000200.000 TL (Kümülatif: %50\%50), 2) P1: 100.000100.000 TL (Kümülatif: %75\%75), 3) P3: 60.00060.000 TL (Kümülatif: %90\%90), 4) P4: 25.00025.000 TL (Kümülatif: %96,25\%96,25), 5) P5: 15.00015.000 TL (Kümülatif: %100\%100)
Sınıflandırma sınırlarının (A: %75\%75, B: %15\%15, C: %10\%10) hangi parçalarda dolduğunu tespit etmek için kümülatif sıralama şarttır.
4
Belirlenen kümülatif yüzdeleri politika sınırlarıyla eşleştirerek sınıfları oluştur.
A Sınıfı (İlk %75\%75): P2 ve P1. B Sınıfı (Sonraki %15\%15, yani %75%90\%75-\%90 arası): P3. C Sınıfı (Kalan %10\%10): P4 ve P5.
Şefliğin stok yönetim politikası kümülatif değerlerin sınırlarını kesin olarak belirlemiştir.

Anahtar Kavram

ABC Analizinde Yıllık Kullanım Değeri Kriteri ve Kümülatif Yüzde Hesaplaması
Bu soruyu puanla